Đưa kinh tế tư nhân thành trụ cột của nền kinh tế

Trong khi khu vực doanh nghiệp nhà nước - vốn được xác định đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế hoạt động ngày càng kém hiệu quả thì khu vực doanh nghiệp tư nhân với sự bén nhạy, năng động đang mạnh mẽ vươn lên trở thành động lực trong phát triển kinh tế Việt Nam.

Với đóng góp khoảng từ 25 - 27% tổng số vốn phát triển hàng năm; chiếm trên 20% tỷ trọng trong tổng kim ngạch xuất khẩu; giá trị sản xuất công nghiệp tăng trung bình 18%/năm…, khu vực kinh tế tư nhân ngày càng chứng tỏ sự dẻo dai và sức vươn mạnh mẽ của mình, tự tin khẳng định vị thế trong cơ cấu kinh tế. Từ những mô hình kinh tế nhỏ, đến nay các doanh nghiệp tư nhân đã từng bước xác lập được vị thế quan trọng của mình trong công cuộc đóng góp vào sự phát triển nền kinh tế.

Tuy nhiên một thực tế hiện nay là khối doanh nghiệp tư nhân còn bị phân biệt đối xử so với doanh nghiệp Nhà nước dù đóng góp của khu vực này cho nền kinh tế rất lớn. Trong khi đó với hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng kém hiệu quả, doanh nghiệp Nhà nước đang mất dần vị thế của mình. Theo báo cáo của Uỷ ban Kinh tế của Quốc hội, hàng năm có khoảng 12% doanh nghiệp Nhà nước bị thua lỗ với mức lỗ bình quân cao hơn 12 lần so với các doanh nghiệp khu vực khác. Chỉ tiêu hệ số thu nhập trên tài sản và hệ số thu nhập vốn cổ phần của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước là 20,8%, thấp hơn nhiều so với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài.

Trong khi đó khối doanh nghiệp tư nhân không chỉ tự xoay xở để tìm lối thoát trong bối cảnh kinh tế suy thoái mà còn chịu nhiều thiệt thòi và rủi ro từ chính các chính sách, quy định của pháp luật…Có thể thấy mặc dù thời gian qua Chính phủ đã ban hành một số chủ trương, chính sách hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân phát triển nhưng một thực tế là chỉ những chính sách thông qua ngân hàng mới đến được với doanh nghiệp; còn lại những chính sách khác hầu như khối tư nhân không thể tiếp cận. Ngay cả các hoạt động xúc tiến đầu tư, tìm kiếm thị trường, các doanh nghiệp cũng tự lo; các hiệp hội, câu lạc bộ doanh nghiệp cũng tự thân vận động. Thêm vào đó, theo chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan, khu vực tư nhân khó vay vốn hơn rất nhiều so với doanh nghiệp Nhà nước, nhất là vay cho đầu tư trung và dài hạn bởi họ không có tài sản thế chấp. Chính điều này đã kìm hãm sức bật cũng như dự định mở rộng đầu tư phát triển của doanh nghiệp.

Để tăng lực cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Vinamit, ông Nguyễn Lâm Viên kiến nghị Nhà nước cần nhanh chóng thực hiện các chính sách giảm thuế, trước mắt là miễn thuế GTGT để doanh nghiệp dùng số tiền thuế được miễn tái đầu tư, mở rộng và đa dạng hóa hoạt động.

Ngoài ra theo ông Lê Duy Bình, Trưởng nhóm nghiên cứu đề tài “Vươn tới tầm cao mới - Rà soát một số lĩnh vực chính sách ảnh hưởng tới hoạt động của doanh nghiệp tư nhân”, cần coi khu vực kinh tế tư nhân là trụ cột của nền kinh tế, song hành cùng khu vực kinh tế nhà nước. Ông Bình lý giải thêm một trụ cột nữa, nền kinh tế sẽ vững chắc hơn. Coi doanh nghiệp tư nhân là một trụ cột đồng nghĩa với việc buộc các doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân phải cạnh tranh một cách bình đẳng, theo đúng các nguyên tắc căn bản của nền kinh tế thị trường. Các doanh nghiệp Nhà nước và tư nhân đều có được cơ hội ngang bằng khi tiếp cận tới các nguồn lực quốc gia, các cơ hội kinh doanh và cũng có thể đều bị loại ra khỏi thị trường nếu như hoạt động yếu kém.

Bản thân doanh nghiệp cũng đã từng “đau đầu” trước những đổi thay chóng mặt của các chính sách vĩ mô, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Giấy Sài Gòn Cao Tiến Vị bày tỏ: “Khối doanh nghiệp tư nhân chỉ mong các chính sách kinh tế phải nhất quán, không chồng chéo và đổi thay liên tục. Cùng với các chính sách kinh tế, chính sách hỗ trợ cũng phải nhất quán, có trọng tâm để kích thích đúng đối tượng, ngành nghề cần ưu tiên và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp yên tâm hoạt động”.

Hồng Anh