Thị trường viễn thông di động: Hướng đến phát triển bền vững

Đó là một trong hai chủ đề chính của Hội nghị Quốc tế Mobile Vietnam 2012 diễn ra vừa qua tại Hà Nội. Sự kiện góp phần định hình tương lai cho ngành di dộng Việt Nam, đồng thời là cơ hội giao lưu, trao đổi xúc tiến, hợp tác giữa những đơn vị chủ chốt trong toàn bộ hệ sinh thái di động bao gồm: các nhà khai thác di động; các nhà cung cấp giải pháp di động; các nhà sản xuất thiết bị đầu cuối và các nhà cung cấp phần mềm di động…

Nguồn tin từ Cục Viễn thông (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết, tính đến hết tháng 5/2012, tổng số thuê bao điện thoại trên toàn mạng của Việt Nam là 132,8 triệu, trong đó di động là 122,79 triệu chiếm 92,5%, cố định khoảng 10 triệu, chiếm 7,5 %. Theo đó, với dân số gần 88 triệu người, thì trung bình mỗi người sử dụng khoảng 1,5 sim di động. Đây được coi là tốc độ phát triển khá nhanh. Hiện Việt Nam có 6 nhà khai thác mạng chính trong đó có 3 mạng chiếm thị phần lớn (Viettel chiếm 40%, Vinaphone 30%, Mobifone khoảng 20%). Tuy nhiên, thị trường viễn thông di động Việt Nam đang lộ rõ nhiều tính thiếu bền vững khi liên tiếp chứng kiến sự ra đi của hai thương hiệu di động S-Fone và Beeline, nhà mạng này đã phải tạm biệt thị trường viễn thông Việt Nam do Tập đoàn VimpelCom (Nga) bán tháo 49% cổ phần cho đối tác Gtel Mobile. Ngoài ra, các mạng di động nhỏ khác vẫn đang nỗ lực giữ vững thị phần và một số nhà đầu tư tỏ ra e dè khi đặt chân vào lĩnh vực viễn thông Việt Nam.

Bên cạnh đó, những biến động mới từ các nhà mạng di động ở Việt Nam thời gian gần đây cũng cho thấy, thị trường viễn thông di động đang lên hồi cạnh tranh khốc liệt và hứa hẹn sẽ có những thay đổi. Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2012, 3 nhà mạng lớn là Viettel, Vinaphone và Mobifone chỉ phát triển thêm chưa đến 1% thị phần, trong khi đó Gmobile tăng trưởng 1,42%. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ngay cả khi có sự tăng trưởng thì phần lớn người dùng chỉ sử dụng thuê bao của các nhà mạng này với tính chất thay thế, tạm thời, hoặc để hưởng khuyến mại. Điều này sẽ dẫn đến hiện tượng mất cân dối và không ổn định cho các nhà mạng này.

Về tốc độ phát triển của thuê bao di động, Trưởng ban Viễn thông VNPT cho biết, khu vực Châu Á Thái Bình Dương là khu vực có số lượng thuê bao di động lớn nhất với tốc độ tăng trưởng khá đều đặn trong giai đoạn 2009-2015. Dự kiến sẽ có khoảng gần 7 tỷ thuê bao di động, 588 triệu thuê bao băng rộng di động năm 2015. Nhu cầu dịch vụ số liệu với tốc độ cũng ngày càng cao, dung lượng video chiếm khoảng 40-60% lưu lượng số liệu di động của các nhà mạng năm 2011. Và cùng với sự phát triển của các dịch vụ viễn thông, người sử dụng cũng có xu hướng sử dụng các video có tốc độ phân giải cao hơn.

Để hướng đến phát triển bền vững cho thị trường viễn thông di động tại Việt Nam, Cục viễn thông cho biết các nhà mạng lớn sẽ bị quản lý chặt hơn về giá cước, cũng như các chương trình khuyến mại, các nhà mạng nhỏ sẽ được áp dụng chính sách linh hoạt hơn. Bà Trần Nhật Lệ, Phó trưởng phòng chính sách và quy hoạch cục viễn thông (Bộ Thông tin & Truyền thông) cũng khẳng định, sẽ bảo đảm trên thị trường Việt Nam "có ít nhất 3 nhà mạng lớn" và hoạt động dưới sức ép của sự cạnh tranh.

Đại diện Bộ TT&TT, Thứ trưởng Lê Nam Thắng cho biết, hội nghị lần này có chủ đề phù hợp với định hướng của Chính phủ trong Quy hoạch phát triển Viễn thông quốc gia đến 2020. Hội nghị sẽ là cơ hộ tốt để các diễn giả trao đổi, thúc đẩy cơ hội hợp tác đầu tư và giới thiệu các ứng dụng, giải pháp mới trong lĩnh vực viễn thông. Thứ trưởng cũng khẳng định, Việt Nam luôn chào đón và sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp viễn thông quốc tế đầu tư kinh doanh có hiệu quả tại Việt Nam.

Trước đó, trong lễ khai mạc triển lãm Mobile Vietnam 2012, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Bắc Son cũng nhấn mạnh: Hiện nay, ngành CNTT Việt Nam đang được đánh giá là ngành có những bước phát triển mạnh mẽ, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế-xã hội. Đến năm 2020, Việt Nam đang hướng tới làm chủ về cơ sở hạ tầng CNNT. Để đưa mục tiêu này trở thành hiện thực, Việt Nam đang chú trọng đến phát triển nguồn nhân lực, đầu tư cho cơ sở hạ tầng viễn thông, trong đó có hệ thống điện thoại di động.

Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Bắc Son, viễn thông Việt Nam với công nghệ hiện đại và bao phủ rộng khắp cả nước đang cung cấp dịch vụ đa dạng, chất lượng tốt với giá thành cạnh tranh đáp ứng mọi yêu cầu của đời sống xã hội, đặc biệt nhiều doanh nghiệp của Việt Nam đã bắt đầu vươn ra thị trường thế giới. Tuy nhiên, để thị trường viễn thông Việt Nam phát triển cân đối và bền vững, ngành viễn thông Việt Nam còn phải nỗ lực nhiều hơn nữa và phải xây dựng siêu xa lộ thông tin để có thể ứng dụng công nghệ thông tin rộng khắp, đảm bảo an toàn thông tin và chủ quyền quốc gia về an ninh mạng.

Ngoài ra, dưới góc độ quản lý nhà nước, trong thời gian gần đây, Bộ TT&TT và các ngành liên quan cũng đã nỗ lực xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp viễn thông và CNTT, thiết lập môi trường cạnh tranh bình đẳng, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh và tham gia thị trưởng của mọi thành phần kinh tế trong và ngoài nước.

Thu Hà