Nâng cao vị thế doanh nhân nữ

Mới đây, tại Hà Nội, Trung tâm phụ nữ và phát triển, Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam phối hợp với Liên đoàn Phụ nữ Quốc tế về Thương mại và Công nghiệp Singapore và Hội đồng Anh tại Việt Nam tổ chức Hội thảo Quốc tế doanh nghiệp xã hội 2012 với chủ đề “Doanh nghiệp với trách nhiệm xã hội”. Bên lề hội thảo, Phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với bà Hoàng Thị Ái Nhiên, Phó Chủ tịch Thường trực Hội LHPN Việt Nam, để làm rõ vai trò của người phụ nữ, nữ doanh nhân trong thời đại mới. Anh Phương thực hiện.

Những đóng góp của phụ nữ trong sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước ngày càng được khẳng định. Bà nhìn nhận ra sao về điều này ?

Trong thời gian vừa qua, có thể nói phụ nữ Việt Nam đã có những đóng góp rất lớn cho xã hội, cho cộng đồng. Trên mặt trận kinh tế, sự đóng góp lại càng được khẳng định hơn nữa. Cụ thể, hiện tại phụ nữ Việt Nam chiếm tới 50,52% dân số và trên 48% lực lượng lao động xã hội, đóng vai trò quan trọng trong phát triển đất nước. Ngoài ra, trong lĩnh vực kinh tế, Việt Nam cũng là một quốc gia trong khu vực có tỷ lệ phụ nữ tham gia hoạt động kinh tế cao (83%) gần tương đương với nam giới (85%) và có mặt ở hầu hết các ngành nghề, lĩnh vực.

Phụ nữ cũng chiếm tới 51,37% lao động ở khu vực nông thôn và tham gia quản lý điều hành 60% kinh tế hộ gia đình trên toàn quốc. Theo đó lao động nữ ở nông thôn đã góp phần đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, tăng kim ngạch xuất khẩu, trong đó xuất khẩu gạo đứng thứ 2 trên thế giới, góp phần vào tỉ trọng giá trị nông nghiệp trong tổng GDP là 21% và vào kết quả giảm nghèo thành công của Việt Nam. Đặc biệt, trong cơn bão khủng hoảng kinh tế vừa qua, nông nghiệp Việt Nam đã có đóng góp lớn đưa đất nước vượt qua khó khăn, góp phần đảm bảo an sinh xã hội, ổn định vĩ mô nền kinh tế đất nước, trong đó có vai trò rất lớn của phụ nữ nông thôn.

Trong công nghiệp, lao động nữ chiếm tỷ lệ cao trong các ngành dệt may, giầy da, chế biến (trên 70%) – là những ngành có kim ngạch xuất khẩu cao, góp phần tăng tỷ trọng công nghiệp và xây dựng 41% GDP của cả nước.

Bên cạnh đó, phụ nữ cũng chiếm tỷ lệ cao trong các ngành tài chính và ngân hàng, thương mại, dịch vụ, du lịch (trên 50%) và tham gia ngày càng nhiều vào các ngành kinh tế có yêu cầu chuyên môn, kỹ thuật công nghiệp cao, trong đó nữ tham gia lao động khoa học và công nghệ đạt 34%, góp phần mang lại giá trị thu nhập ngày càng tăng cho đất nước.

Ngoài thành công trong lĩnh vực chuyên môn, phụ nữ Việt Nam hiện còn rất thành đạt trong kinh doanh, bằng chứng hiện có rất nhiều nữ doanh nhân, bà nghĩ sao về điều này?

Đúng là trong thời điểm hiện tại, đã có không ít những nữ doanh nhân, chủ doanh nghiệp là phụ nữ. Các chị có tư duy kinh doanh, chiến lược phát triển không thua kém gì mô hình của các đấng mày râu trên thương trường. Cụ thể, hiện tại trong doanh nghiệp có hơn 25% chủ doanh nghiệp và hơn 41% số chủ cơ sở sản xuất kinh doanh là nữ, 36,7% doanh nghiệp nữ tham gia ngành dịch vụ, góp phần đưa tỷ trọng các ngành dịch vụ đạt gần 40% GDP, tạo việc làm cho hàng vạn lao động, tăng cường năng lực cạnh tranh, tham gia hội nhập ngày càng sâu rộng vào thị trường thế giới và khu vực.

Đặc biệt, một điểm rất đáng khen là số lượng phụ nữ là Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng giám đốc, Phó tổng giám đốc các tập đoàn kinh tế, doanh nghiệp lớn ngành càng tăng. Theo đánh giá của Tổ chức tài chính Quốc tế (IFC) đã nhận định doanh nhân nữ tại Việt Nam ngày càng chiếm vị trí quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế, tạo ra một phong cách kinh doanh độc đáo, mềm dẻo và linh hoạt, rất có hiệu quả. Minh chứng rõ ràng là các giải thưởng tôn vinh doanh nhân và doanh nghiệp đối với sự nghiệp đổi mới phát triển đất nước như Giải sao vàng Đất Việt, Cúp Bông hồng vàng, Giải thưởng phụ nữ Việt Nam,.... có tên ngày càng nhiều các doanh nhân nữ tài năng. Không chỉ phát triển vững chắc doanh nghiệp nữ còn tích cực trong các hoạt động xã hội nhân đạo từ thiện, giúp xóa đói giảm nghèo, ủng hộ đồng bào bị thiên tai lũ lụt...

Theo bà, bên cạnh những thành tựu trên, sự tham gia vào kinh tế của phụ nữ Việt Nam còn gặp những hạn chế gì?

Thực tế, lao động nữ còn chiếm số đông trong những ngày nghề chuyên môn kỹ thuật thấp, việc làm bấp bênh,.. Mặc dù không có sự phân biệt về chế độ tiền lương, song thu nhập thực tế của lao động nữ mới chỉ bằng 75% so với nam. Ngoài ra, phụ nữ cũng ít được tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực tài chính và kinh tế gia đình và cộng đồng. Ngoài ra, những định kiến trong phân công lao động xã hội gánh nặng gia đình cũng là nguyên nhân chính làm ảnh hưởng đến cơ hội việc làm và đóng góp kinh tế của phụ nữ.

Vậy theo bà cộng đồng và nhà nước cần có những chính sách để hỗ trợ, giúp đỡ nâng cao vai trò của phụ nữ trong thời gian tới?

Là tổ chức đại diện cho quyền lợi và lợi ích của phụ nữ, Hội LHPN Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình, hoạt động nhằm tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong phát triển kinh tế, trong đó gồm: thông tin về đường lối chính sách phát triển kinh tế, tổ chức diễn đàn đối thoại và tham vấn chính sách với cơ quan chính phủ; giám sát việc thực hiện chính sách, hỗ trợ tiếp cận tín dụng chính thức với 3 triệu phụ nữ được vay vốn hàng năm của ngân hàng; nâng cao năng lực cho lao động nữ thông qua Đề án hỗ trợ phụ nữ học nghề, tạo việc làm giai đoạn 2010 – 2015 do Thủ tướng phê duyệt, xây dựng mạng lưới nữ doanh nhân Việt Nam; hỗ trợ doanh nhân nữ tham gia các diễn đàn, hội nghị, hội chợ trong nước và quốc tế...