09:47:47 | 31/10/2012
Kinh tế khó khăn đã kéo theo hàng loạt các doanh nghiệp (DN) sản xuất và kinh doanh đóng cửa, công nhân không có việc làm. Trái ngược với quy luật vào thời điểm này hàng năm, thị trường cần nhiều nhân lực nhất và tuyển lao động luôn là bài toán khó đối với DN.
Theo đại diện nhân sự Công ty TNHH Linh kiện điện tử Sanyo HQ Việt Nam ở Khu công nghiệp (KCN) Quang Châu - Bắc Giang thì nhu cầu về lao động phụ thuộc vào các đơn hàng. Năm nay các đơn hàng của công ty sụt giảm mạnh nên hầu như không tuyển dụng thêm mà phải cắt giảm nhân sự theo hợp đồng hết hạn. Việc phải cắt giảm lao động khiến lãnh đạo đơn vị lo lắng vì tuyển dụng được nhân công đã khó nay công nhân đã lành nghề lại phải cắt giảm. Như vậy, nay mai khi cần tuyển dụng, đơn vị lại quay lại điểm xuất phát, phải đối mặt với “bài toán khó”: Tuyển nhân viên phù hợp.
Trên thực tế, việc cắt giảm lao động đã, đang diễn ra rất nhiều ở các DN. Khi DN phá sản, nợ lương, thiếu việc làm… đã dịch chuyển một số lượng lớn lao động ra thị trường. Tuy nhiên vẫn tồn tại một nghịch lý trên thị trường lao động: đó là lao động nhiều nhưng DN rất khó khăn trong tuyển dụng lao động có tay nghề.
Số liệu khảo sát tại một số KCN ở Hà Nội, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Bắc Giang, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng cho thấy: nhu cầu tuyển dụng là rất lớn nhưng việc tuyển dụng được lao động phù hợp lại không hề đơn giản. Ở các địa phương hầu như không có lao động mới, nguồn cung từ các địa phương lân cận cũng hạn chế nên DN rất khó khăn trong việc mở rộng quy mô và ổn định sản xuất. Công ty Wintek ở KCN Quang Châu chuyên sản xuất màn hình cảm ứng, hiện đang liên tục tuyển dụng lao động với số lượng lớn nhưng chưa đạt được mục tiêu vì thiếu lao động đạt được các tiêu chuẩn về trình độ tay nghề, độ tuổi, sức khỏe và đáp ứng thời gian làm việc.
Bên cạnh việc thiếu hụt nguồn cung lao động có tay nghề phù hợp; trên thị trường lao động hiện tại còn xuất hiện “dòng chảy” lao động có tay nghề từ công ty này sang công ty khác. Dòng chảy này đôi khi khá mạnh thiệt hại không nhỏ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên ngay cả người lao động cũng bị thiệt hại do bị thất thiệt về vấn đề bảo hiểm xã hội. Trước tình hình đó, các DN khi tuyển dụng thường đề ra yêu cầu rất cao về thời gian làm việc tại công ty, tránh tình trạng người lao động tự ý nghỉ việc.
Ông Nguyễn Quốc Lập – Giám đốc công ty May LD Kyung Việt (KCN Phố Nối A-Hưng Yên) phản ánh: Công nhân luôn có tâm lý hay di chuyển, “nhảy việc” (bỏ việc đang làm chuyển sang doanh nghiệp khác – PV) thường xuyên, mặc dù công ty chi trả lương đầy đủ cho họ. “Thích thì làm, không thích thì nghỉ” là tâm lý phổ biến của lao động có nguồn gốc từ nông thôn. Năm nay khó khăn nhưng công ty vẫn duy trì hoạt động không cắt giảm lao động, và còn tuyển dụng thêm gần 200 lao động mà vẫn không tuyển được. “Nghịch lý thiếu - thừa trong tuyển dụng lao động có thể được giải quyết khi người lao động thay đổi tư duy, phải gắn trách nhiệm với công việc. Chứ như hiện nay thì khó cho DN quá” – ông Lập nói.
Nhận định về nghịch lý của thị trường lao động trong nước hiện nay, Bà Nguyễn Thị Thanh Thủy – Tổng giám đốc Công ty CP Thép và Vật tư Công nghiệp nói: thị trường lao động rất phức tạp, còn tồn tại thực tế người lao động không quan tâm đến chủ DN, có tâm lý không thích sự ổn định. Họ sẵn sàng “nhảy việc” khi DN nợ lương hoặc ngay cả khi DN gặp khó khăn về tài chính nhưng vẫn chi trả đầy đủ chế độ lương cho người lao động thì vẫn xảy ra hiện tượng trên. Khi trên thị trường có đơn vị khác mời mọc với vị trí và mức lương cao hơn hiện tại thì hiện tượng trở thành phong trào.
Còn một thực tế khác là trên thị trường lao động thì lao động có tay nghề, thạo việc, có kỷ luật luôn thiếu. Phần lớn các nhà máy khi tuyển dụng lao động vào làm đều phải đào tạo lại từ đầu. Do vậy, “bên cạnh các giải pháp hỗ trợ DN, cứu DN thì giải pháp tốt nhất cho thị trường lao động là đào tạo nghề” - Bà Thủy mong ước.
Nghịch lý thiếu – thừa trên thị trường lao động không những gây thiệt hại cho cả hai bên mà xét cho cùng còn mang lại gánh nặng và lãng phí cho xã hội.
Nguyễn Thanh
English
