Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ phát triển ổn định

Tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ phát triển thị trường 2013 do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế đã có cuộc trao đổi đánh giá về thị trường chứng khoán 2012, đồng thời đưa ra những giải pháp nhằm khắc phục khó khăn đưa thị trường chứng khoán phát triển lên một bước mới. Nhiều ý tưởng, kế hoạch đã được đưa ra trong hội nghị lần này. Phóng viên Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với ông Vũ Bằng, Chủ tịch Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước về vấn đề này. Sĩ Sơn thực hiện.

Năm 2012 số vụ vi phạm tăng cao

Thị trường chứng khoán Việt Nam năm vừa qua đã trải qua nhiều biến động, ông có nhận xét gì về thị trường năm vừa qua?

Năm 2012 thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua nhiều thăng trầm, nhưng nếu quy chiếu với tình hình kinh tế vĩ mô thì thực tế đây không phải là năm quá tồi của TTCK Việt Nam. VN- Index có lúc sụt giảm mạnh, có khi đi ngang nhưng tính cả năng đã tăng hơn 17% (từ mức 351 điểm ngày 30/12/2011 lên sát 413 điểm vào ngày cuối năm 2012).

Trong khi đó, năm 2012, chỉ số chứng khoán của Nhật Bản chỉ tăng 11%, DowJone Mỹ chỉ tăng 8%, còn Trung Quốc thì sụt giảm 8% so với năm trước. Còn về những khó khăn thì chúng ta đang bắt đầu vào giai đoạn tháo gỡ và tôi tin nút thắt sẽ được tháo dần.

Năm 2012 thị trường không có nhiều điểm khởi sắc, nhưng những vấn đề “bất ổn” trong nội tại thị trường lại xuất hiện nhiều hơn, ông có thể nói rõ hơn về điều này?

Năm 2012 là năm mà TTCK Việt Nam chứng kiến số vụ vi phạm lớn nhất từ trước đến nay, năm 2012 UBCKNN đã ban hành hơn 180 quyết định xử phạt với tổng số tiền lên tới 11 tỉ đồng. Năm qua cũng là năm tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp phát sinh trên TTCK và đã được xử lý nghiêm, kịp thời. Qua thanh tra, kiểm tra đã xác định vi phạm nghiêm trọng của nhà đầu tư một công ty chứng khoán. Theo đó, UBCK đã chuyển toàn bộ hồ sơ và cung tấp tài liệu cho cơ quan công an để điều tra và xử lý công ty này.

Ngoài ra, 58 công ty đại chúng, công ty nhiêm yết đã bị xử phạt do vi phạm các quy định về công bố thông tin và báo cáo, chậm đăng ký công ty đại chúng, phát hành thêm không báo cáo… Siết chặt vấn đề quản lý, UBCK đã ra 5 quyết định xử phạt đối với 5 kiểm toán viên vi phạm Quy chế lựa chọn doanh nghiệp kiểm toán.

Để giải quyết triệt để vấn đề này, UBCKNN đã có những quyết sách gì thưa ông? Và hiệu quả đến đâu?

Chúng tôi đã và đang bắt tay thực hiện tái cấu trúc mạnh mẽ trên TTCK. Trong đó tập trung vào tái cấu trúc cơ sở hàng hóa, sở giao dịch, thị trường, tổ chức và cá nhân nhà đầu tư chứng khoán… Gần đây, Luật chứng khoán, các nghị định, thông tư đã ban hành đã nâng cao hơn các tiêu chuẩn cho doanh nghiệp niêm yết. Đặc biệt là yêu cầu về quản trị, công bố thông tin để các công ty phát triển theo hướng tiếp cận dần với tiêu chuẩn quốc tế.

Bộ Tài chính cũng đã ban hành các văn bản về quỹ mở, về công ty đầu tư chứng khoán, quỹ đầu tư BĐS, đầu tư giao dịch ETF (quỹ đầu tư chỉ số), nhằm thu hút phát triển thành phần nhà đầu tư có tổ chức. Bộ Tài chính cũng đang triển khai quỹ hưu trí tự nguyện bổ sung.

Cho đến thời điểm này, cái được lớn nhất mà UBCKNN đã tháo gỡ về mặt pháp lý là giải quyết được tình trạng yếu kém tại nhiều công ty chứng khoán. Đã có 13 công ty bị đưa vào kiểm soát đặc biệt, 4 công ty bị rút giấy phép môi giới…. Mục tiêu là thời gian tới phải nâng cao chất lượng các công ty chứng khoán.

Vì vậy, UBCKNN đã hoàn thiện văn bản về công bố thông tin quản trị công ty và quản trị rủi ro cho công ty chứng khoán; ban hành hệ thống cảnh báo sớm đúng theo thông lệ quốc tế. Những nội dung này căn bản đã dự thảo xong và sẽ ban hành tỏng tháng 1/2013. Tiếp theo giai đoạn 2, sẽ đòi hỏi cao hơn về số vốn điều lệ, nguồn tài chính… nhưng phải có lộ trình chứ không gây sốc cho các công ty chứng khoán.

TTCK 2013 sẽ tốt hơn năm 2012

Còn trong thời gian tới, giải pháp chính hỗ trợ thị trường chứng khoán ra sao?

Năm 2013 kinh tế vĩ mô sẽ vẫn còn những khó khăn, thách thức. Bởi vậy mục tiêu mà chúng tôi đặt ra là vượt qua khó khăn, tiếp tục ổn định thị trường và tiếp tục thực hiện hiệu quả mục tiêu tái cấu trúc thị trường chứng khoán để chuẩn bị tiền đề cho sự phát triển của thị trường khi kinh tế vĩ mô phục hồi. UBCKNN cũng đã xây dựng 8 nhóm giải pháp trình Bộ Tài chính, lãnh đạo bộ đã nghe báo cao và có chỉ đạo bước đầu. Trong đó chúng tôi kiến nghị đề xuất đưa chứng khoán ra khỏi nhóm phi sản xuất để thể hiện sự đánh giá và giải quyết vấn đề tâm lý đối với thị trường. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng đề xuất để giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp khi huy động vốn qua phát hành dưới mệnh giá. Về thanh khoản cho thị trường, trong phạm vi quyền hạn của mình và được sự chấp nhận của Bộ Tài chính, UBCKNN đã quyết định nâng tỉ lệ ký quỹ lên 50-50 đã được ký ban hành.

Quyết định đưa biên độ trở về như trước đây cũng được quyết định (HNX- Index đưa biên độ về 10%, sàn VN- Index đưa biên độ về 7%). Việc nới biên độ sẽ tạo cơ hội để thị trường có thanh khoản tốt hơn. Bộ Tài chính cũng đã ban hành giảm 20% phí lưu ký.

Về vấn đề đầu tư nước ngoài, trước mắt UBCKNN kiến nghị cho phép thí điểm một số loại hình công ty niêm yết cho phép nhà đầu tư chiến lược nước ngoài nắm giữ cổ phiếu không có quyền biểu quyết vượt tỷ lệ trên 49%, ngoại trừ đối với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện; cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài sở hữu trên 49% đối với các doanh nghiệp trong các ngành nghề không cần nắm giữ theo quy định hiện hành.

Đồng thời cũng kiến nghị xem xét cho phép nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu từ 49%- 100% trong các tổ chức kinh doanh chứng khoán và đề nghị Ngân hàng Nhà nước xem xét tỉ lệ sở hữu nước ngoài trong các ngân hàng không thực sự cần thiết nắm giữ.

Về vấn đề thuế, UBCKNN cũng đã báo cáo Bộ Tài chính để trình Quốc hội tiếp tục kéo dài chính sách miễn giảm thuế cho 2013 nhằm khuyến khích thị trường và doanh nghiệp phát triển.

Ông dự báo thế nào về thị trường chứng khoán trong năm 2013?

Khó khăn vẫn còn nhiều, nhưng chúng ta có cơ sở để tin rằng TTCK năm 2013 sẽ tốt hơn năm trước. Năm nay, kinh tế còn khó khăn nhưng cũng sẽ phát huy những kết quả đạt được của năm 2012 như: lạm phát giảm, nhập siêu cải thiện, dự trữ ngoại tệ tăng, tỉ giá ngoại tệ ổn định và mặt bằng lãi suất đang giảm dần.

Trong khi đó, Chính phủ đang tái cấu trúc nền kinh tế, tái cấu trúc doanh nghiệp, tái cấu trúc đầu tư công, từng bước tháo gỡ khó khăn trong xử lý nợ xấu, TTCK là nơi mang vốn dài hạn cho doanh nghiệp, giảm dần gánh nặng vốn vào ngân hàng.

TTCK phát triển cũng sẽ là cơ sở để tháo gỡ khó khăn cho thị trường BĐS và quá trình xử lý nợ xấu. TTCK cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình xử lý nợ, tái cấu trúc nền kinh tế, các tập đoàn cổ phần hóa hoặc bán bớt cổ phần…