“Lực cản” trong tái cơ cấu đầu tư công

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam– ông Bùi Quang Vinh, kết quả đạt được trong hơn một năm qua cho thấy tình trạng dàn trải, phân tán trong phân bổ vốn đầu tư công đã được khắc phục một cách rõ nét, nhất là ở các bộ, ngành Trung ương.

Đến năm 2015 phải hoàn thành thanh toán nợ đọng

Kết quả này có được do các bộ, ngành và địa phương đã rà soát, đánh giá lại các dự án đầu tư thuộc phạm vi quản lý; phân chia dự án đầu tư thành 3 loại và đã chú ý ưu tiên tập trung bố trí vốn cho những dự án có hiệu quả kinh tế - xã hội cao, sớm hoàn thành trong năm 2012 - 2013. Kỷ luật, kỷ cương trong lựa chọn, quyết định và phê duyệt dự án đầu tư đã được tăng cường, bao gồm cả trách nhiệm của người đứng đầu đối với hiệu quả đầu tư nói chung và của từng dự án cụ thể nói riêng; điều kiện để phê duyệt dự án đầu tư đã được thắt chặt...

Về vốn trái phiếu Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đã rà soát lại và thực hiện phân bổ cho cả thời kỳ 2012 - 2015; đã hoàn thành phân bổ vốn cho từng hạng mục đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; các ngành, địa phương đã biết cụ thể về số vốn được phân bổ, danh mục dự án đầu tư sẽ được thực hiện, danh mục dự án đầu tư phải đình hoãn hoặc chuyển sang thực hiện theo hình thức khác. Đồng thời bước đầu thống kê, tập hợp số nợ đọng xây dựng cơ bản thuộc vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước; giải quyết theo hướng các bộ, ngành, địa phương phải ưu tiên bố trí vốn thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản và đến năm 2015 phải hoàn tất thanh toán số nợ đọng nói trên.

Ngoài ra, theo sự phân công của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang khẩn trương nghiên cứu xây dựng Nghị định về đầu tư trung hạn, Luật Đầu tư công, Luật Đầu tư (sửa đổi) và Luật Doanh nghiệp (sửa đổi); giải quyết kịp thời các khó khăn vướng mắc cho các dự án đầu tư nước ngoài có quy mô lớn, trong các ngành công nghệ cao, giá trị gia tăng cao.

Tiếp tục cắt giảm chi, thực hành tiết kiệm chống lãng phí

Để việc tái cơ cấu đầu tư, mà trọng tâm là đầu tư công, Bộ trưởng Bùi Quang Vinh nhấn mạnh đến một số giải pháp sẽ tập trung thực hiện trong thời gian tới. Cụ thể, tiếp tục cắt giảm các khoản chi chưa cần thiết, thực hành tiết kiệm chi để dành khoảng 20% tổng chi ngân sách cho đầu tư phát triển; góp phần huy động khoảng 30 - 35% GDP tổng đầu tư xã hội.

Ban hành Luật Đầu tư công (hay luật về quản lý vốn đầu tư nhà nước), thống nhất quản lý tất cả các loại vốn đầu tư nhà nước, bao gồm vốn đầu tư từ ngân sách, vốn trái phiếu chính phủ, tín dụng đầu tư của Nhà nước và vốn nhà nước đầu tư vào các doanh nghiệp. Tăng cường kỷ luật, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý chi ngân sách, kiểm soát chặt chẽ nợ công và giữ vững an ninh tài chính quốc gia.

Chính phủ Việt Nam cũng sẽ thực hiện đầy đủ và nhất quán kế hoạch đầu tư trung hạn 2013 -2015. Tập trung vốn đầu tư từ ngân sách cho các dự án, công trình trọng điểm, quan trọng quốc gia; dành một phần thỏa đáng vốn ngân sách để tham gia các dự án hợp tác công - tư, vốn đối ứng ODA và kinh phí giải phóng mặt bằng. Đồng thời, Chính phủ sẽ thiết lập và vận hành quy trình hợp lý, chặt chẽ và hiệu quả về xác định, thẩm định, lựa chọn, phân bố vốn và thực hiện dự án đầu tư nhà nước; chỉ những dự án đáp ứng tiêu chí về hiệu quả kinh tế - xã hội mới được lựa chọn.

Chính phủ cũng yêu cầu các cấp có thẩm quyền chịu trách nhiệm rà soát lại tất cả các dự án đầu tư trên địa bàn, kiểm soát chặt chẽ phạm vi, quy mô của từng dự án đầu tư theo đúng mục tiêu, lĩnh vực và chương trình đã được phê duyệt; chỉ quyết định đầu tư khi dự án đã được lựa chọn theo đúng quy trình và thứ tự ưu tiên, đã xác định rõ nguồn vốn và khả năng cân đối, bố trí đủ vốn hoàn thành dự án đầu tư ở từng cấp ngân sách.

Thực hiện công khai hóa, minh bạch hóa thông tin về đầu tư; đồng thời, tăng cường thẩm quyền và năng lực của hệ thống giám sát đối với đầu tư công, khuyến khích và tạo điều kiện cho hoạt động giám sát của cộng đồng đối với các dự án đầu tư công nói riêng và hoạt động đầu tư công nói chung./.

Lương Tuấn