Đấu thầu dự án BOT điện: Đường đã thông

Chiều nay (22/3), Bộ Công thương sẽ tiến hành trao thầu cho hai nhà đầu tư là Marubeni (Nhật Bản) và Kepco (Hàn Quốc) phát triển Dự án Nhiệt điện than Nghi Sơn 2 tại Thanh Hóa theo hình thức xây dựng - vận hành - chuyển giao (BOT).

Dự án Nhiệt điện than BOT Nghi Sơn 2 có quy mô 1.200 MW, gồm 2 tổ máy công suất 600 MW, nằm cạnh Nhà máy Nhiệt điện than Nghi Sơn 1 quy mô 600 MW của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đầu tư. Nghi Sơn 2 cũng là dự án BOT đầu tiên trong ngành điện tiến hành lựa chọn nhà đầu tư theo hình thức đấu thầu lựa chọn giá điện.

Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, ông Lê Tuấn Phong, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng (Bộ Công thương) cho hay, phải mất thời gian là 2 năm tính từ khi phát hành hồ sơ mời thầu cho tới khi lựa chọn được nhà đầu tư BOT cho Nghi Sơn 2.

Tuy nhiên, nếu kể từ thời điểm chọn nhà tư vấn cho việc đấu thầu, thì quãng đường đã đi mất tới gần 7 năm. Dẫu vậy, các chuyên gia của Bộ Công thương cũng cho rằng, đây là kết thúc có hậu.

Điểm cộng lớn nhất khi lựa chọn hình thức đấu thầu chọn nhà đầu tư BOT là ở chỗ, các điều khoản đều rạch ròi ngay từ đầu. “Nếu lựa chọn nhà đầu tư BOT theo hình thức chỉ định, sẽ có những điều khoản phải đàm phán theo phương thức “nhượng bộ chỗ này để tiến chỗ khác”. Chưa kể, với hình thức đấu thầu, các rủi ro mà phía Việt Nam tránh được là thấp nhất”, ông Phong nói.

Trước đó, khi Bộ Công thương (nguyên là Bộ Công nghiệp), thông báo lựa chọn hình thức đấu thầu để chọn nhà đầu tư BOT cho dự án điện Nghi Sơn 2, đã có khoảng 13 nhà đầu tư quan tâm. Sau vòng sơ tuyển, có 8 nhà đầu tư đi tiếp. Cho đến khi nộp hồ sơ tham gia dự thầu, con số này chỉ còn lại 3 nhà đầu tư, trong đó có tổ hợp Marubeni – Kepco.

Tuy nhiên, trao thầu xong, nhà đầu tư và các cơ quan hữu trách vẫn còn không ít công việc phải hoàn thành trước khi tiến hành khởi công xây dựng. Đó là, gia hạn bảo lãnh cho việc triển khai thực hiện dự án BOT, hoàn thiện hồ sơ dự án để xin cấp Giấy chứng nhận đầu tư từ cơ quan chức năng. Tuy nhiên, bởi các điều khoản liên quan để triển khai dự án đã rõ ràng và đã được đàm phán xong trong quá trình chọn thầu, nên giờ, “chỉ còn điền các cam kết đã được nhà đầu tư chấp thuận”, một chuyên gia nhận định. Dẫu vậy, vị chuyên gia này cũng cho rằng, để hoàn thành sẽ mất khoảng thời gian không ít hơn 1 năm.

Nói về khả năng áp dụng hợp đồng mẫu trong việc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án điện BOT sau đây, ông Phong và các chuyên gia tham gia đàm phán chọn thầu nhà đầu tư BOT cho Nghi Sơn 2 đều kỳ vọng, tới đây, quá trình đàm phán trong trường hợp chỉ định nhà đầu tư BOT, hoặc đấu thầu chọn nhà đầu tư BOT sẽ được đẩy nhanh hơn, bởi đã có Nghi Sơn 2 là một tiền lệ hữu ích. Hiện các dự án điện được đầu tư theo hình thức BOT trong Tổng sơ đồ điện VII đều đã xác định nhà phát triển dự án, nhưng với các dự án điện BOT sau năm 2020, thì chưa có xác định cụ thể nhà phát triển dự án.

Dẫu vậy, các chuyên gia cũng thừa nhận, việc đấu thầu ở Dự án BOT Nghi Sơn 2 đi đến kết thúc có hậu, khi chọn được nhà đầu tư phát triển dự án còn bởi liên quan tới câu chuyện bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ.

Nghi Sơn 2 cùng với hai dự án BOT khác là Mông Dương 2, Hải Dương là các dự án được Chính phủ chấp thuận việc bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ 100%. “Nhà đầu tư mang khoảng 2 tỷ USD vào để xây dựng nhà máy điện, mua than cũng phải nhập khẩu và trả bằng ngoại tệ. Vì vậy, nếu chỉ bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ 30% như quy định hiện nay thì rất khó đi đến kết thúc đàm phán”, ông Phong bình luận.

Liên danh Marubeni – Kepco được chọn là nhà phát triển dự án BOT Nghi Sơn 2, ngay cả dưới sự nhìn nhận của chính các đối thủ, cũng được cho là “có nhiều ưu thế”. “Dự án Nghi Sơn 2 nằm ngay cạnh Dự án Nghi Sơn 1 do EVN đầu tư. Trong quá trình lập hồ sơ tham gia thầu, những khó khăn liên quan đến mặt bằng thi công của hai dự án cũng có những vướng mắc nhất định, nhưng khi Marubeni đang là tổng thầu EPC cho Dự án Nghi Sơn 1 của EVN, thì chắc chắn kinh nghiệm của họ sẽ là những ưu thế nhất định, nếu tiếp tục được chọn là nhà phát triển Dự án BOT Nghi Sơn 2 liền kề. Điều này sẽ khiến họ có thể đưa ra những chi phí cạnh tranh hơn các nhà đầu tư khác”, một chuyên gia đến từ phía các nhà đầu tư cũng tham gia đấu thầu Dự án BOT Nghi Sơn 2 nhận xét.

Dự án Nghi Sơn 2 sẽ sử dụng than nhập khẩu được dự kiến từ nguồn Indonesia. Ông Phong cũng cho hay, trong hồ sơ mời thầu, giá than được đưa cố định để xác định giá điện, làm cơ sở cho việc chọn nhà đầu tư trúng thầu. Với thực tế giá than trên thị trường thế giới sẽ có biến động, giá điện cũng sẽ theo đó biến động. Tuy nhiên, cơ quan chức năng đã đưa ra hệ số biến động này.

Nguồn: baodautu.vn