Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận đã sẵn sàng khởi công

Tỉnh Ninh Thuận đã được chọn là nơi đầu tư xây dựng 2 dự án nhà máy điện hạt nhân (NMĐHN) của Việt Nam, tạo ra thời cơ và động lực mới cho tỉnh phát triển giai đoạn tới. Theo quy hoạch phát triển điện lực quốc gia, NMĐHN 1 và 2 sẽ được khởi công vào tháng 12/2014 và hoàn thành vào năm 2020, phát điện vào cuối năm 2020. Ông Nguyễn Mạnh Hùng – Phó Trưởng Ban quản lý Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận cho biết đến nay tiến độ thực hiện hai NMĐHN diễn ra khá thuận lợi và sẽ hoàn thành báo cáo khả thi để trình Chính phủ phê duyệt trong năm 2013 này. Công Luận thực hiện.

Việt Nam đã có chủ trương triển khai 2 NMĐHN tại Ninh Thuận. Vậy ông có thể cho biết vai trò, tầm quan trọng của 2 dự án điện hạt nhân này đối với tỉnh nhà trong phát triển kinh tế - xã hội?

Chủ trương đầu tư xây dựng 2 NMĐHN đầu tiên tại Việt Nam đã được Quốc hội khóa 12 thông qua tại Nghị quyết số 41/2009/QH12, theo đó tại Điều 3 có nêu 9 nhiệm vụ chính mà Chính phủ phải thực hiện, trong đó có các nhiệm vụ liên quan đến tỉnh Ninh Thuận bao gồm: xây dựng phương án và tổ chức thực hiện tốt công tác di dân tái định cư, xây dựng hạ tầng phục vụ dự án; ưu tiên đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật, phát triển kinh tế, văn hóa, giáo dục, phúc lợi xã hội ở khu vực nhà máy; làm tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.

Hiện tỉnh đang lập dự án di dân tái định cư, trong đó đã quy hoạch 2 khu cho 2 nhà máy với hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đầy đủ các tiện ích phục vụ sinh hoạt và ổn định đời sống nhân dân; đồng thời cũng đã xây dựng kế hoạch chuyển đổi ngành nghề, hỗ trợ đào tạo.

Về hạ tầng kỹ thuật, Chính phủ Việt Nam đã đầu tư xây dựng tuyến đường ven biển vừa phục vụ thi công dự án vừa tạo nên một hệ thống giao thông ven biển để kết nối với 2 tỉnh Khánh Hòa và Bình Thuận. Bên cạnh đó EVN cũng sẽ đầu tư 2 tuyến đường giao thông kết nối 2 trục đường QL1A và đường ven biển.

Về thu hút nguồn nhân lực, việc thi công 2 NMĐHN sẽ tạo công ăn việc làm trực tiếp cho trên 30.000 người lao động, trong đó có khoảng 2.000 người nước ngoài, nhân lực tại tỉnh nhà cũng như khu vực. Dự án sẽ góp phần hình thành nhiều loại hình dịch vụ phục vụ cho các chuyên gia nước ngoài và trong nước trong quá trình xây dựng. Khi 2 nhà máy đi vào hoạt động sẽ sản xuất 28 tỷ Kwh/năm; và với giá điện 8cent/kWh vào năm 2022 thì doanh thu vào khoảng 2,24 tỷ USD/năm; nộp ngân sách cho tỉnh nhà khoảng 5.000 tỷ đồng/năm. Ngoài ra việc xây dựng 2 NMĐHN sẽ giúp Ninh Thuận thu hút thêm các dự án đầu tư khác, mang lại lợi ích lớn về nguồn nhân lực cho tỉnh nhà.

Xin ông cho biết tiến độ triển khai 2 NMĐHN trên địa bàn tỉnh cho đến thời điểm hiện nay? Để hạn chế những sự cố về điện hạt nhân, vấn đề đảm bảo an toàn cho 2 nhà máy được chú trọng như thế nào?

Với dự án đầu tư NMĐHN Ninh Thuận 1, nhà thầu liên doanh E4 – KIEP – EPT (Nga – Ucraina) đã cơ bản hoàn thành công tác khảo sát giai đoạn 1 để lựa chọn vị trí nhà máy tối ưu. Hiện tại nhà thầu tiếp tục tiến hành thu thập, phân tích và xử lý các tài liệu về địa chất và môi trường phục vụ công tác lập hồ sơ phê duyệt địa điểm và dự án đầu tư theo hợp đồng đã ký. Trong quý IV/2013, Tư vấn sẽ hoàn thành và nộp hồ sơ phê duyệt địa điểm và dự án đầu tư.

Với dự án đầu tư NMĐHN Ninh Thuận 2, nhà thầu JAPC (Nhật) cơ bản đã hoàn thành công tác khảo sát thực địa, hiện đang thực hiện khảo sát bổ sung; tiếp tục thực hiện công tác khảo sát phân tích và xử lý số liệu, tài liệu đã thu thập phục vụ công tác lập hồ sơ phê duyệt địa điểm và dự án đầu tư theo hợp đồng đã ký. Tư vấn JAPC tiếp tục triển khai các thủ tục pháp lý phục vụ công tác khảo sát bổ sung để khẳng định thêm các đánh giá về địa chất công trình. Dự kiến trong quý II/2013, Tư vấn sẽ hoàn thành và nộp hồ sơ phê duyệt địa điểm, dự án đầu tư.

Ngoài ra các dự án thành phần thuộc dự án điện hạt nhân Ninh Thuận cũng đang được triển khai đồng bộ với dự án NMĐHN Ninh Thuận 1 và 2.

Về vấn đề đảm bảo an toàn cho 2 nhà máy, rút kinh nghiệm từ sự cố Fukushima, vấn đề an toàn cho NMĐHN được tập trung nghiên cứu nhiều hơn, đặc biệt là các giải pháp ứng phó với các hiện tượng tự nhiên bất lợi theo hướng tính toán và mô phỏng tất cả các trường hợp bất lợi nhất về khí hậu và địa chất cực đoan, có xét đến các sự kiện xảy ra đồng thời như: mưa, bão, lũ lụt, động đất, sống thần..... Nghiên cứu, đánh giá đầy đủ các tác động của các đứt gãy kiến tạo địa chất, các hiện tượng biến đổi khí hậu, nước biển dâng ở khu vực triển khai dự án. Ngoài ra chúng tôi cũng tính toán thiết kế công trình theo tiêu chuẩn cấp đặc biệt, đảm bảo an ninh, an toàn cao nhất, vượt qua mọi giả định theo nguyên lý bảo vệ theo chiều sâu; thẩm định thiết kế kỹ lưỡng, quản lý thi công đảm bảo chất lượng theo tiêu chuẩn. Đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đảm bảo tính chuyên nghiệp và kỷ luật cao song song với xây dựng văn hóa an toàn một cách đồng bộ.

Ông có thể chia sẻ thêm về vấn đề đào tạo nguồn nhân lực quản lý nhà nước về điện hạt nhân, nhân lực pháp quy hạt nhân, nhân lực quản lý dự án và vận hành NMĐHN trong tương lai?

Hiện nay nhân lực thực tế của Ban có khoảng 104 người, trong đó có 88 người có trình độ đại học trở lên. Trong đó có 184 lượng người/88 người được đào tạo về các chuyên đề: kiến thức cơ bản về điện hạt nhân, công nghệ lò phản ứng, quản lý dự án, tài chính và đấu thầu, thông tin đại chúng về an toàn bức xạ và hạt nhân, phát triển nguồn nhân lực, pháp quy điện hạt nhân; có 74 lượt người tham dự các khóa đào tạo tại nước ngoài; có 182 lượt người tham dự các khóa đào tạo, bồi dưỡng và tham dự các hội thảo liên quan đến điện hạt nhân đã được cấp chứng chỉ.

Về đào tạo nhân lực cho vận hành nhà máy, EVN đã lập dự án đào tạo nguồn nhân lực cho vận hành 2 NMĐHN với tổng cộng khoảng 2.200 người. Năm 2009, EVN đã chủ động tuyển chọn 29 sinh viên tài năng đi đào tạo ở Pháp, Nga. Từ năm 2010 đến nay, EVN phối hợp với Bộ GD & ĐT đã tuyển chọn, hỗ trợ kinh phí và đưa đi đào tạo tại Nga tổng cộng 169 sinh viên. Đặc biệt hiện nay EVN đã đưa 15 cán bộ có kinh nghiệm từ các nhà máy điện sang Nhật Bản đào tạo cán bộ chủ chốt cho NMĐHN Ninh Thuận 2 theo chương trình 2 năm (2012 – 2014). Trong những năm tới đây EVN đang tiếp tục tuyển chọn các lớp sinh viên có chất lượng để đưa đi đào tạo ngành điện hạt nhân. Mặt khác tiếp tục phối hợp với Bộ GD & ĐT tuyển chọn, hỗ trợ kinh phí và làm thủ tục cam kết với các sinh viên phục vụ lâu dài cho dự án sau khi các em tốt nghiệp về nước.

Đến nay vấn đề khảo sát về địa hình, địa chất, thủy hải văn, đánh giá tác động môi trường của hai dự án này đã đạt được những kết quả nào, thưa ông?

Về địa hình, chúng tôi đã hoàn thành bản đồ địa hình 1/5.000 trên cạn; bản đồ đáy biển 1/10.000 và 1/1.000 cho 2 nhà máy.

Về địa chất, tại NMĐHN Ninh Thuận 1 đã hoàn thành khối lượng công tác khảo sát tại thực địa của giai đoạn 1 (khoan thăm dò, đo địa vật lý, đo vẽ địa chất trên mặt...); đang xử lý, phân tích số liệu lập báo cáo và bắt đầu triển khai công tác khảo sát thực địa giai đoạn 2. Tại NMĐHN Ninh Thuận 2 đã hoàn thành khoan thăm dò, đo địa vật lý (phương pháp thăm dò điện địa chấn, carota); hiện đang hoàn thiện công tác khảo sát bổ sung.

Về khí tượng thủy văn, đánh giá tác động môi trường, hiện chúng tôi đang khảo sát, thu thập dữ liệu tại thực địa; tiến tới xử lý, tính toán số liệu lập báo cáo cụ thể.