10:07:10 | 5/4/2013
Thực thi sở hữu trí tuệ (SHTT) còn nhiều hạn chế, doanh nghiệp (DN) thờ ơ với quyền lợi chính đáng của mình. Đó là thực tế đáng giá nhìn lại 6 năm thực hiện chương trình hành động 168 của liên bộ: Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Khoa học và Công nghệ, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tài chính, Công thương, Công an về hợp tác phòng và chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (SHTT).
Vẫn còn nhiều thách thức
Nhìn nhận thực tế thực hiện chương trình 168, theo ông Tạ Quang Minh, Cục trưởng Cục SHTT (Bộ KHCN), hiện Việt Nam đã có hệ thống văn bản pháp luật đầy đủ, đáp ứng tiêu chuẩn liên quan đến khía cạnh thương mại SHTT, có thể tự tin hội nhập vào hệ thống SHTT của thế giới, từng bước đưa SHTT thực sự trở thành một công cụ hữu hiệu với năng lực sản xuất, kinh doanh của DN.
Thực tế, đã có những thương hiệu trở thành một trong những tài sản vô giá của DN như: DN Duy Lợi nhờ đăng ký SHTT mà đã bảo vệ thành công độc quyền kiểu dáng công nghiệp võng xếp và khẳng định vị thế của mình trên thị trường thế giới. Hay sau khi được bảo hộ, giá bán nước mắm Phú Quốc, vải thiều Lục Ngạn, bưởi Đoan Hùng… cũng đã tăng lên gấp từ 1,5 đến 2 lần, thậm chí cao hơn so với trước khi đăng ký bảo hộ chỉ dẫn địa lý.
Nhận thức của xã hội và cộng đồng DN về nhiệm vụ, vai trò của cơ quan hải quan trong công tác thực thi bảo vệ quyền SHTT cũng được nâng cao. Theo Tổng cục Hải quan, trong 5 năm thực hiện Chương trình 168, số lượng đơn yêu cầu giám sát SHTT tại biên giới đã tăng dần.
Theo ông Nguyễn Văn Thủy - Đội trưởng Đội kiểm soát bảo vệ quyền SHTT, Cục Điều tra chống buôn lậu (Tổng cục Hải quan), tình trạng hàng hóa mang nhãn hiệu của các DN Việt Nam đã có uy tín trên thị trường bị làm giả từ nước ngoài, sau đó được chuyển lậu vào nội địa tiêu thụ đã được cảnh báo từ nhiều năm trước. Một trở ngại đối với công tác thực thi SHTT trong lĩnh vực hải quan là các DN, hiệp hội DN và các đại diện thương mại chưa chủ động liên hệ trực tiếp với cơ quan hải quan để yêu cầu hỗ trợ, phối hợp trong công tác đấu tranh, phát hiện hàng bị xâm phạm.Kiến thức về lĩnh vực SHTT của một số DN còn hạn chế, dẫn đến việc yêu cầu cơ quan hải quan bảo vệ không chính xác, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của các DN khác. Một số DN còn có tư tưởng coi việc bảo vệ quyền SHTT là trách nhiệm của cơ quan hải quan... Chính vì vậy, hiệu quả bảo hộ quyền SHTT chưa cao. Có DN tỏ thái độ quan tâm được bảo vệ SHTT nhưng đề nghị cơ quan hải quan không công bố vụ việc ra công luận do e ngại, ảnh hưởng đến doanh thu bán hàng trên thị trường.
Quyết tâm của ngành Hải quan
Theo ông Nguyễn Văn Thủy, công tác đấu tranh chống hàng giả, thực thi bảo vệ quyền SHTT hiện được giao cho các lực lượng chuyên trách, trong đó có lực lượng hải quan. Tuy nhiên một trong những vấn đề tồn tại lớn nhất hiện nay là hoạt động trao đổi, cung cấp thông tin giữa các lực lượng thực thi chưa được quan tâm đẩy mạnh. Hàng năm đã có một lượng hàng giả không nhỏ bị các lực lượng thực thi khác bắt giữ và xử lý có nguồn gốc là hàng nhập lậu, gian lận thương mại trong khâu nhập khẩu; tuy nhiên, cơ quan hải quan chỉ nắm được những thông tin này chủ yếu là thông qua các báo cáo tổng kết hàng năm hoặc qua các phương tiện thông tin đại chúng mà không phải qua các kênh thông tin nội bộ giữa các cơ quan thực thi. Điều này dẫn đến việc thông tin về số liệu bắt giữ, hình thức xử lý, nguồn gốc hàng hóa bị bắt giữ thường không đầy đủ, không chính xác và kịp thời; do đó, cơ quan hải quan không thể sử dụng các thông tin này để phục vụ cho hoạt động của mình.
Để hoạt động phòng chống xâm phạm SHTT đạt được hiệu quả hơn nữa, các cơ quan liên quan cần cần sớm xây dựng phương thức trao đổi và chia sẻ thông tin hợp lý và hiệu quả hơn nữa giữa các lực lượng thực thi. Cơ quan hải quan cũng sẽ học hỏi hơn nữa kinh nghiệm của các cơ quan chức năng Việt Nam và hải quan các nước bạn trong công tác thu thập, phân tích thông tin, phát triển cơ sở dữ liệu, áp dụng kỹ thuật quản lý rủi ro về SHTT nhằm đẩy mạnh hiệu quả công tác thực thi SHTT, chống hàng giả tại biên giới - ông Thủy cho biết./.
|
*Tính từ năm 2007 đến nay, ngành hải quan tiếp nhận và chấp nhận kiểm tra, giám sát với 275 đối tượng quyền SHTT tại biên giới. *Trong năm 2012, ngành Hải quan tiếp nhận và xử lý gân 100 đơn yêu cầu kiểm tra, giám sát hàng hoá XNK liên quan đến SHTT đối với các nhãn hiệu như: Shiseido, Company, Limited, Lascos, Epson; Bổ sung thông tin cho các nhãn hiệu Panasonic, Panasonic Ideas, Ensure... Đề xuất hướng xử lý đối với sản phẩm là phụ tùng xe ôtô thuộc nhóm 17 giả nhãn hiệu Seiken, Soiken, MTV Seiken tại Việt Nam. |
Hương Ly
English
