Thu hút vốn ODA hiệu quả cho đầu tư phát triển kinh tế

Trong những năm qua, tỉnh Quảng Nam đã vận dụng linh hoạt các nguồn hỗ trợ, vốn vay ODA từ các tổ chức quốc tế tập trung cho đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, tạo nên hệ thống hạ tầng đồng bộ, phục vụ đắc lực cho sự phát triển của tỉnh. Để hiểu rõ hơn về thành quả này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Trần Văn Tri - Giám đốc Sở Kế hoạch & Đầu tư tỉnh Quảng Nam. Công Luận thực hiện.

Những năm qua, tỉnh Quảng Nam đã vận dụng linh hoạt các nguồn hỗ trợ, vốn vay ODA, đặc biệt là vốn ODA từ Nhật Bản cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Từ kinh nghiệm tích lũy trong thu hút vốn ODA, theo ông tỉnh cần có những điều chỉnh nào sắp tới cho phù hợp hơn với tình hình mới?

Từ tình hình thực tế, tỉnh Quảng Nam đã điều chỉnh Quy hoạch định hướng phát triển KT - XH tỉnh Quảng Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2025; xây dựng định hướng sử dụng nguồn vốn ODA trên cơ sở định hướng tài trợ của các nhà tài trợ. Cụ thể các nhà tài trợ đều có chính sách, quy mô tài trợ khác nhau và thế mạnh riêng trong việc cung cấp ODA cho Việt Nam. Vì vậy, các Sở, ban ngành và địa phương cần có sự phối hợp với các Bộ, ngành TW để tìm hiểu thế mạnh của từng nhà tài trợ để thu hút và sử dụng có hiệu quả vốn viện trợ đúng quy định của Tổ chức tài trợ và đúng quy định của nhà nước.

Ngoài ra tỉnh cũng tập trung giải ngân các chương trình, dự án ODA đang hoạt động để sớm đưa vào khai thác và sử dụng, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng; đồng thời xây dựng các chương trình, dự án ODA gối đầu cho thời kỳ sau nhằm thúc đẩy cho nền kinh tế phát triển bền vững. Phương thức viện trợ rất đa dạng (ODA không hoàn lại, ODA vay có ưu đãi cao, ODA có phương thức hỗn hợp), do đó tỉnh cần căn cứ vào quy mô, tính chất và điều kiện áp dụng để lựa chọn một cách phù hợp với điều kiện của tỉnh và sử dụng ODA đạt hiệu quả cao.

Các nguồn vốn vay ODA trên địa bàn tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực nào, thưa ông? Ông có thể điểm qua những dự án, công trình sử dụng vốn vay ODA trên địa bàn tỉnh cũng như vai trò, tầm quan trọng của những dự án này trong phát triển kinh tế - xã hội tỉnh nhà?

Hiện nay, các nguồn vốn ODA trên địa bàn tỉnh tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực: phát triển nông nghiệp và nông thôn (bao gồm nông nghiệp, thuỷ lợi, lâm nghiệp, thuỷ sản kết hợp xóa đói, giảm nghèo); xây dựng hạ tầng kinh tế theo hướng hiện đại; xây dựng kết cấu hạ tầng xã hội (y tế, giáo dục và đào tạo, dân số và phát triển và một số lĩnh vực khác); bảo vệ môi truờng và các nguồn tài nguyên thiên nhiên; tăng cường năng lực thể chế và phát triển nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực nghiên cứu và triển khai.

Những dự án, công trình sử dụng vốn vay ODA trên địa bàn tỉnh Quảng Nam có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng đồng bộ, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà. Trong đó có thể kể đến một số dự án, công trình sử dụng vốn ODA điển hình trên địa bàn tỉnh như Dự án Phát triển tỉnh Quảng Nam (OPEC3); Dự án Phát triển nông thôn tổng hợp các tỉnh miền Trung tỉnh Quảng Nam; Dự án hiện đại hóa hệ thống thủy lợi Phú Ninh; Dự án phát triển lưới điện nông thôn giai đoạn 1&2; Dự án Năng lượng nông thôn giai đoạn 2 tỉnh Quảng Nam; Dự án hệ thống cấp nước thị trấn Đông Phú; Dự án xử lý nước thải, chất thải rắn và bảo vệ môi trường thành phố Hội An; Chương trình đảm bảo chất lượng giáo dục trường học; Dự án hỗ trợ y tế vùng duyên hải Nam Trung bộ; Dự án Bệnh viện TW Quảng Nam

Đặc biệt trên địa bàn tỉnh có nhiều dự án ODA hỗ trợ bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; các dự án trồng rừng và phủ xanh đất trống, đồi núi trọc huy động vốn ODA đạt 15,397 triệu USD, cụ thể là: Dự án trồng rừng phòng hộ đầu nguồn các hồ chứa nước ở Quảng Nam; Dự án khôi phục rừng và quản lý rừng bền vững (KfW6); Dự án phát triển ngành lâm nghiệp,..

Thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, sớm đưa Quảng Nam cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020, ngoài nguồn lực địa phương, được biết trong thời gian tới tỉnh tiếp tục tăng cường kêu gọi nguồn lực đầu tư ODA từ nước ngoài. Vậy xin ông cho biết chiến lược thu hút nguồn vốn ODA của Quảng Nam trong thời gian tới?

Trong giai đoạn phát triển sắp tới, Quảng Nam tiếp tục huy động mọi nguồn lực cho đầu tư phát triển, trong đó có nguồn vốn ODA.

Về không gian, tỉnh Quảng Nam có 3 vùng rõ rệt: miền biển, đồng bằng, và trung du - miền núi. Trong đó, tỉnh ưu tiên cho việc bảo vệ môi trường, phát triển hạ tầng để xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế-xã hội vùng ven biển và đồng bằng làm vùng động lực để đẩy mạnh phát triển toàn tỉnh; riêng vùng trung du, miền núi, tỉnh lồng ghép các chương trình tập trung cho công tác xoá đói giảm nghèo, phát triển kinh tế bền vững.

Quảng Nam tranh thủ nguồn vốn ODA để phát triển khu vực vùng cát, vùng biển để tạo tiền đề phát triển kinh tế vùng phía Tây của tỉnh. Vùng phía Tây, tỉnh tập trung cho công tác xoá đói giảm nghèo, tạo vùng nguyên liệu, bảo vệ môi trường sinh thái, ổn định an ninh xã hội. Vùng đồng bằng tập trung cho vấn đề lưu thông hàng hoá , phát triển công nghiệp, bảo vệ và phát triển làng nghề, đào tạo nhân lực để tạo nguồn nhân lực lâu dài và bền vững cho tỉnh phát triển trong tương lai.

Tỉnh sẽ tập trung xúc tiến nguồn ODA vào một số lĩnh vực quan trọng như: xoá đói giảm nghèo; xây dựng cơ sở hạ tầng để cải thiện điều kiện sống của người dân; bảo vệ môi trường và giảm thiểu biến đổi khí hậu; cơ sở hạ tầng cho giáo dục, y tế; bảo tồn đa dạng sinh học; xây dựng cơ sở hạ tầng cho phát triển du lịch; nâng cao ý thức của cộng đồng; phát triển sản xuất nông thôn; phát triển nguồn nhân lực.

Ông có thể giới thiệu một số chương trình, dự án mà tỉnh Quảng Nam đang mời gọi đầu tư từ nguồn vốn ODA?

Với những kết quả có được từ nguồn vốn vay ODA ở nước ngoài, nhiều dự án, công trình trên địa bàn tỉnh đã được triển khai đầu tư xây dựng mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hiện Quảng Nam có 17 danh mục công trình kêu gọi nguồn lực đầu tư từ nguồn vốn ODA, bao gồm: Dự án đầu tư xây dựng trường dạy nghề Bắc Quảng Nam (Tổng mức đầu tư 5,5 triệu USD); Dự án Xây dựng kết cấu hạ tầng nông thôn góp phần xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội huyện Phú Ninh (Tổng mức đầu tư 18,785 triệu USD); Dự án Phát triển cơ sở hạ tầng nông thôn huyện Bắc Trà My (Tổng mức đầu tư 33,13 triệu USD); Dự án Cung cấp thiết bị dạy nghề cho trường Trung cấp nghề tỉnh Quảng Nam (Tổng mức đầu tư 1,1 triệu USD); Dự án Xây dựng hệ thống cấp nước sạch cho huyện Nam Trà My (Tổng mức đầu tư 0,7 triệu EURO); Dự án Xây dựng hệ thống cấp nước sạch cho huyện Bắc Trà My (Tổng mức đầu tư 0,7 triệu EURO); Dự án nâng cấp tuyến đê PAM ngăn mặn kết hợp làm đường giao thông và tránh lũ Hội An (Tổng mức đầu tư 0,7 triệu EURO); Dự án Xây dựng kết cấu hạ tầng, trồng cây xanh phòng chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu (Tổng mức đầu tư 0,7 triệu EURO); Dự án cải thiện cơ sở hạ tầng nhằm thích ứng với biển đổi khí hậu và giảm thiểu thiệt hại thiên tai vùng nông thôn tỉnh Quảng Nam (Tổng mức đầu tư 48 triệu USD); Dự án Cải thiện kết cấu hạ tầng nông thôn các huyện trung du miền núi tỉnh Quảng Nam (Tổng mức đầu tư 25 triệu USD); Dự án Xây dựng nhà máy nước Điện Nam - Điện Ngọc (Tổng mức đầu tư 13,5 triệu USD); Dự án mở rộng nhà máy nước Tam Hiệp Núi Thành (Tổng mức đầu tư 11,5 triệu USD); Dự án Phát triển nông thôn tổng hợp các huyện miền núi phía Tây Nam tỉnh Quảng Nam (Tổng mức đầu tư 15 triệu EURO); Dự án HTKT Phát triển xanh – Tiểu dự án Quảng Nam; Dự án Giảm nghèo các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên – Tiểu dự án Quảng Nam (Tổng mức đầu tư 20 triệu USD); Dự án Phát triển y tế tỉnh Quảng Nam giai đoạn 2010-2012 (Tổng mức đầu tư 0,7 triệu EURO); Dự án cải thiện môi trường đô thị và ứng phó với biến đổi khí hậu thành phố Hội An (Tổng mức đầu tư 101,5 triệu USD).