Việt – Pháp đẩy mạnh hợp tác phi tập trung

Hợp tác phi tập trung (hợp tác giữa các địa phương) giữa chính quyền địa phương Pháp với các địa phương Việt Nam đã trở thành một trong những hình mẫu hợp tác hiệu quả nhất trong quan hệ hai nước; giúp các địa phương của hai nước chủ động hơn trong việc xây dựng quan hệ hợp tác quốc tế, thúc đẩy giao lưu nhân dân, tăng cường mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa hai quốc gia.

Hiện nay, Pháp là một trong những đối tác thương mại-đầu tư châu Âu hàng đầu của Việt Nam. Trong lĩnh vực hỗ trợ phát triển, Pháp luôn giữ vị trí là một trong những nhà tài trợ song phương hàng đầu cho Việt Nam trong hơn một thập kỷ qua, các dự án do Pháp hỗ trợ đã đóng góp tích cực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo và phát triển kinh tế-xã hội tại các địa phương Việt Nam.

Riêng trong lĩnh vực hợp tác phi tập trung, Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam- ông Bùi Thanh Sơn cho biết khởi nguồn từ những hoạt động kết nghĩa giữa một số địa phương hai nước vào đầu thập niên 1990, sau hơn 20 năm xây dựng và phát triển, mối quan hệ hợp tác phong phú, đa dạng giữa các địa phương hai nước với cơ chế Hội nghị Hợp tác phi tập trung đã trở thành nét đặc thù trong khuôn khổ hợp tác song phương giữa hai nước cũng như hợp tác đa phương trong khối Pháp ngữ. Đặc biệt những năm gần đây, hoạt động hợp tác phi tập trung giữa hai nước đã được đẩy mạnh và đạt hiệu quả cao trên nhiều lĩnh vực đa dạng. Sau hơn 20 năm xây dựng và phát triển, Pháp là nước đứng đầu về số lượng các dự án hợp tác cấp địa phương tại Việt Nam, với hơn 230 dự án trên các lĩnh vực. Các dự án này đã và đang được triển khai tốt tại nhiều tỉnh, thành trên toàn quốc. Cụ thể đến nay có 20 địa phương của Pháp đã tham gia hợp tác tại 15 tỉnh, thành Việt Nam, trong 73 dự án thuộc 12 lĩnh vực. Các dự án thường có quy mô vừa và nhỏ nhưng mang lại hiệu quả cao, tập trung chủ yếu trong các lĩnh vực quy hoạch đô thị, giáo dục, bảo vệ môi trường, bảo tồn di tích, đào tạo… Một số địa phương của Việt Nam và Pháp nhận thấy rõ hiệu quả từ hình thức hợp tác này như Tp.Brest - Hải Phòng; Tp.Brest - Bà Rịa-Vũng Tàu; Huế-Poitou hay Choisy-le-Roi- Đống Đa (Hà Nội).

Mới đây tại Hội nghị hợp tác phi tập trung Việt - Pháp lần thứ 9 diễn ra từ 9-12/6/2013 tại Tp.Brest của Pháp, các địa phương của hai nước Việt – Pháp đã ký kết 7 thỏa thuận hợp tác, gồm: Thỏa thuận hợp tác giữa trường THPT chuyên Trần Phú, Hải Phòng và trường TH La Croix Rouge, Brest; Thỏa thuận hợp tác giữa Trường ĐH Y Hải Phòng và Viện trường Brest; Thỏa thuận hợp tác giữa Viện Tài nguyên và Môi trường biển Việt Nam với Cơ quan Phát triển Pháp; Thỏa thuận hợp tác giữa Viện Y học biển Việt Nam với Hội Y học cấp cứu Việt – Pháp (AFRAVIETMUR); Thỏa thuận hợp tác giữa Viện Y học biển Việt Nam với ĐH Tây Bretagne và Viện trường Brest (tái ký kết); Bản ghi nhớ kết quả thảo luận về chương trình hợp tác giữa tỉnh Hải Dương và tỉnh Sein Saint Denis năm 2013 và những năm tiếp theo; Bản ghi nhớ giữa Cơ quan phát triển Pháp và Cộng đồng đô thị Brest về việc tài trợ phát triển các vùng vịnh Việt Nam. Bên lề Hội nghị, nhiều địa phương, doanh nghiệp hai nước cũng đã gặp gỡ, trao đổi về tăng cường cũng như kết nối hợp tác trên cơ sở thế mạnh và nhu cầu của từng địa phương (Bà Rịa - Vũng Tàu – Bretagne; Điện Biên, Lâm Đồng, Kon Tum – Brest; Đồng Nai - Rhone Alpes; Điện Biên - Midi Pyrenee…).

Thứ trưởng Bùi Thanh Sơn cho biết loại hình hợp tác phi tập trung là mô hình hợp tác địa phương duy nhất mà Việt Nam hiện có với các đối tác nước ngoài. Các dự án hợp tác giữa các địa phương Việt Nam và Pháp tuy không có quy mô lớn nhưng thiết thực và triển khai linh hoạt, giúp các địa phương hai bên chủ động hơn trong việc xây dựng quan hệ hợp tác quốc tế, thúc đẩy giao lưu nhân dân Việt-Pháp phát triển, góp phần củng cố và tăng cường mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp giữa hai nước. Mô hình hợp tác này vừa là nguồn bổ sung cho các chương trình hợp tác vĩ mô ở cấp quốc gia, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển ở cấp địa phương, tạo cơ hội tốt để hai bên trao đổi kinh nghiệm, kiến thức quản lý, chuyển giao công nghệ với đích đến cuối cùng là sự thụ hưởng của người dân. Chìa khóa để đạt được các kết quả tích cực của mối quan hệ hợp tác này là sự ủng hộ mạnh mẽ của Lãnh đạo cấp cao hai nước, sự hiểu biết về nhu cầu cụ thể và tin tưởng lẫn nhau của các địa phương Việt Nam và Pháp, sự chủ động của các đối tác hai bên trong quá trình thực hiện các dự án.

Đại sứ Việt Nam tại Pháp ông Dương Chí Dũng cho rằng phát triển hợp tác phi tập trung Việt-Pháp là một trong những mục tiêu quan trọng, góp phần tăng cường hợp tác toàn diện giữa hai nước. Sự hợp tác này sẽ được coi là “hình mẫu hợp tác mới” cần được thể chế hóa để có thể được áp dụng trong việc đẩy mạnh hơn nữa sự hợp tác của Việt Nam với các nước khác trên thế giới.

Theo Thị trưởng thành phố và chủ tịch đô thị đại dương Brest - ông Francois Cuillandre, Tp.Brest đã có sự hợp tác rất hiệu quả với Tp.Hải Phòng. Việc phát triển hơn nữa những dự án hợp tác phi tập trung giữa Brest với các địa phương Việt Nam chắc chắn sẽ là một trong những ưu tiên lớn trong tương lai của Thành phố này.

Cũng theo ông Francois Cuillandre, sau một thời gian dài hợp tác, đã đến lúc hai nước Việt - pháp phải định hình một mô hình hợp tác phi tập trung với các tiêu chuẩn mới. Điều này xuất phát từ việc hiện vẫn chưa có nhiều các dự án hợp tác kinh tế lớn. Hiện nay, 56% các dự án là tập trung vào các lĩnh vực như văn hóa, du lịch, đào tạo, y tế, nước sạch… và các dự án cũng thường chỉ được triển khai ở một số địa phương lớn của Việt Nam như Hà Nội, Tp.HCM hay Hải Phòng… mà chưa có nhiều dự án ở các tỉnh vùng sâu, vùng xa. Đây là một “nút thắt lớn” cần được tháo gỡ trong quan hệ hợp tác phi tập trung giữa hai nước.

Thanh Tân