Giải ngân gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng gặp khó

Gói hỗ trợ tín dụng 30.000 tỷ nhằm giải quyết vấn đề nhà ở cho những người có thu nhập thấp đã được triển khai nhưng số lượng người dân tiếp cận được với nguồn vốn vẫn đếm trên đầu ngón tay. Việc giải ngân từ phía ngân hàng đang gặp quá nhiều vướng mắc gây ra nhiều tranh cãi và bất đồng từ phía người dân.

Loay hoay với số tiền lớn

Để giải quyết những khó khăn cho thị trường bất động sản (BĐS), đồng thời tạo cơ hội cho những người có thu nhập thấp có nhà ở, Chính phủ đã triển khai Nghị quyết 02 nhằm đưa ra những giải pháp tương đối đầy đủ, như ra soát văn bản pháp luật, rà soát quy hoạch, điều chỉnh dự án, tăng vốn vay cho bên cầu, bên cung, các giải pháp đối với khu vực BĐS tồn đọng… Gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng đã được “kích hoạt” nhưng hiện hai cơ quan chịu trách nhiệm chính là Ngân hàng Nhà nước và Bộ Xây dựng vẫn đang loay hoay với gói hỗ trợ này.

Mặc dù Bộ Xây dựng và Ngân hàng Nhà nước đã ban hành 2 thông tư hướng dẫn cụ thể, chi tiết, nhưng đến thời điểm này, 70% vốn trong tổng vốn 30.000 tỷ đồng của Chính phủ vẫn chưa thể triển khai được do nhiều vướng mắc trong quá trình thực thi. Trong đó nổi cộm nhất là người nghèo không có tài sản thế chấp, giải pháp khả thi nhất là thế chấp bằng chính ngôi nhà đang mua thì ngân hàng lại tỏ ra không mặn mà, bởi nguyên nhân chính là do nhà ở xã hội không được phép mua bán, giao dịch trong một thời gian nhất định. Trong khi đó ngân hàng lại phải chịu áp lực thu hồi vốn vay, chứ không thể để phát sinh thêm nợ mới khó đòi, do đó việc triển khai bị ách tắc.

Giáo sư Đặng Hùng Võ cho rằng, việc hỗ trợ nhà ở cho người nghèo là việc cần thiết trong bất kỳ bối cảnh nào và cần chính sách ưu tiên. Tuy nhiên, nếu dùng người nghèo để làm ấm thị trường BĐS thì chúng ta cần phải xem xét lại. Theo Giáo sư Võ, cần ưu tiên người có nhu cầu, có năng lực tài chính ở một mức độ nhất định, chỉ cần sự hỗ trợ nhỏ nữa là mua được nhà chứ không phải là những người không có gì trong tay, phải đi vay toàn bộ. “Chuyện này cần thống nhất lại quan điểm, nếu không lại rơi vào tình trạng công kích nhau là tại sao không ưu tiên nhóm người nghèo nhất xã hội. Rõ ràng, thực tế cho thấy, nếu ưu tiên người nghèo nhất trong xã hội thì phá vỡ nguyên lý không bảo đảm khả năng trả nợ. Gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng đã có tiền thật, chỉ cần giải ngân mà còn khó như vậy thì câu chuyện giải quyết tồn kho BĐS trị giá hàng tỷ USD còn khó đến đâu? Thị trường muốn thông thoáng thì phải giải quyết “cục máu đông”, đó mới là điểm mấu chốt, chứ không phải là tăng nguồn cung cho khu vực giá thấp. Đến thời điểm này vẫn chưa có chương trình cụ thể nào động chạm đến vấn đề chính của thị trường là giải quyết “cục máu đông” đó”. Giáo sư Võ đánh giá.

Linh hoạt trong việc giải quyết bài toán tồn kho

Trong một thời gian dài “đóng băng”, trong khi đầu ra không có sự cải thiện thì hàng loạt các công trình cũng bước vào hoàn thiện khiến cho khối lượng BĐS tồn kho ngày càng lớn, trong đó tập trung chủ yếu ở phân khúc nhà ở trung, cao cấp. Đây là những phân khúc có giá cao hơn mức thu nhập thực tế hiện nay của người dân rất nhiều. Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới tình trạng kém thanh khoản của thị trường BĐS trong suốt thời gian qua. Kinh nghiệm từ nhiều nước cho thấy, có rất nhiều giải pháp để can thiệp vào “cục máu đông” này, chẳng hạn như thành lập các công ty mua bán nợ, phát hành cổ phiếu, quỹ đầu tư BĐS. Bên cạnh đấy, Chính phủ cũng sẽ tiến hành phát hành trái phiếu để giải quyết khối BĐS dư thừa, tồn đọng… Tuy nhiên, ở nước ta cái khó là “cục máu đông” được tích tụ từ nhiều nguồn tài chính, chứ không phải chỉ duy nhất từ nguồn tín dụng của ngân hàng và chủ đầu tư.

Giải quyết bài toán hàng tồn kho đối với phân khúc trung, cao cấp ở thời điểm này không phải là điều dễ dàng. Theo Giáo sư Đặng Hùng Võ, cần phải khảo sát, nghiên cứu để đưa ra những chương trình cụ thể, có thể chuyển công năng một phần, cái nào làm được trung tâm thương mại, cái nào làm khu vui chơi giải trí, cái nào có thể biến thành khu cho người nước ngoài thuê dài hạn… Mới đây, Bộ Xây dựng đã tìm cách tháo gỡ bằng chính sách tạo điều kiện cho người nước ngoài mua nhà ở dài hạn. Đây là giải pháp hay, nếu khuyến khích được người nước ngoài mua nhà lâu dài ở Việt Nam thì sẽ có một lượng đáng kể nhà ở trung- cao cấp có thể tiêu thụ được. Phần còn lại không tiêu thụ được thì cần sự ra tay của các công ty mua bán nợ, phát hành trái phiếu, cổ phiếu…

Lương Tuấn