Đắk Lắk: Thu hút đầu tư theo hướng chọn lọc, chất lượng

Với tiềm năng lợi thế dồi dào cùng sự nỗ lực của các cấp chính quyền địa phương “coi dự án của nhà đầu tư cũng là dự án của tỉnh", đến nay Đắk Lắk đã vươn lên trở thành điểm sáng thu hút đầu tư của khu vực với kết quả khá ấn tượng. Thành công này đã góp phần khẳng định vai trò, vị thế trung tâm, động lực phát triển vùng Tây Nguyên của tỉnh nhà. Xung quanh chủ đề này, phóng viên Tạp chí Vietnam Business Forum đã có cuộc trao đổi với Phó Giám đốc Sở Kế hoạch & Đầu tư Đắk Lắk - ông Dinh Xuân Hà. Minh Kiệt - Lê Diễn thực hiện.

Với việc tận dụng hiệu quả mọi tiềm năng, đặc biệt là lợi thế trung tâm và động lực phát triển vùng Tây Nguyên, Đắk Lắk đã đạt hiệu quả cao trong thu hút đầu tư. Xin ông chia sẻ thêm về thành công này bằng những con số cụ thể?

Dựa trên các tiềm năng lợi thế có sẵn cùng sự nỗ lực của các cấp chính quyền địa phương, thời gian qua tỉnh đã chủ động triển khai các chương trình xúc tiến mời gọi đầu tư và đã thu được một số kết quả tích cực. Từ năm 2006 đến nay số dự án đầu tư đã thu hút được tăng lên đáng kể. Giai đoạn 2006 - 2013, tỉnh đã thu hút được 540 dự án với tổng vốn đầu tư trên 65.000 tỷ đồng, trong đó có 9 dự án FDI với tổng vốn đăng ký 169,21 triệu USD.

Các dự án đầu tư hoàn thành, đi vào hoạt động đã đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao, góp phần tăng thu ngân sách, giải quyết việc làm và làm thay đổi bộ mặt của tỉnh. Đặc biệt là các dự án thủy điện do Tổng Công ty Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư (tổng vốn đầu tư trên 10.000 tỷ đồng), Dự án nhà máy Bia Sài Gòn - Đắk Lắk công suất 70 triệu lít/năm (vốn đầu tư 735 tỷ đồng). Bên cạnh đó, các dự án Trung tâm Thương mại, siêu thị, chợ, dự án chế biến thức ăn gia súc, dự án chế biến cà phê hòa tan cà phê Ngon...cũng góp phần chuyển dịch cơ cấu của nền kinh tế, tăng tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng, thương mại, dịch vụ, giảm tỷ trọng ngành nông - lâm - nghiệp, góp phần tích cực xóa đói giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động nhàn rỗi của địa phương, tăng thu ngân sách cho nhà nước.

Kiến tạo môi trường đầu tư thông thoáng, cải cách hành chính theo hướng đơn giản hóa cũng là một kênh chính trong thu hút các nguồn vốn đầu tư. Những năm qua vấn đề này được tỉnh chú trọng như thế nào, thưa ông?

Xác định cải cách thủ tục hành chính là cực kỳ quan trọng trong việc cải thiện môi trường đầu tư của tỉnh, do đó UBND tỉnh tập trung chỉ đạo, thường xuyên kiểm tra, giám sát, đẩy mạnh triển khai cải cách hành chính nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông, từng bước công khai, đơn giản hóa các thủ tục hành chính, tạo môi trường đầu tư thuận lợi cho các nhà đầu tư đến với tỉnh. UBND tỉnh đã ban hành Chương trình cải cách hành chính tỉnh Đắk Lắk giai đoạn 2011-2020 và Kế hoạch cải cách hành chính giai đoạn 2012-2015; đồng thời ban hành Quy định trình tự, thủ tục và cơ chế phối hợp giải quyết các thủ tục hành chính về đầu tư ngoài KCN trên địa bàn tỉnh nhằm cụ thể hóa các quy định về trình tự, thủ tục và quy định cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương trong việc giải quyết các thủ tục hành chính về đầu tư trực tiếp thực hiện trên địa bàn.

Nhằm cải thiện tốt hơn nữa môi trường đầu tư của tỉnh thông qua việc cải thiện Chỉ số PCI, tỉnh Đắk Lắk đã ban hành và triển khai Kế hoạch hành động nâng cao chỉ số PCI giai đoạn 2010-2015. Hàng năm tỉnh tổ chức đánh giá, phân tích những nội dung đã thực hiện và những tồn tại trong kế hoạch cải thiện chỉ số PCI, đống thời xây dựng kế hoạch cho năm tới. Trong thời gian tới sẽ tiếp tục triển khai thực hiện Kế hoạch hành động này nhằm giúp cho môi trường đầu tư của tỉnh ngày một tốt hơn.

Vấn đề quy hoạch chưa sẵn sàng là thực trạng với nhiều địa phương, trong đó có tỉnh Đắk Lắk; thiếu quy hoạch sẽ rất khó khăn, lúng túng trong kêu gọi đầu tư. Vậy tỉnh chủ động tháo gỡ nút thắt này như thế nào?

Đối với vướng mắc về vấn đề quy hoạch, tỉnh đã chủ động tiến hành tổng rà soát, điều chỉnh, phê duyệt và công bố các quy hoạch về kết cấu hạ tầng đến năm 2020 làm cơ sở thu hút đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng. Xây dựng, rà soát, bổ sung, điều chỉnh các quy hoạch ngành và công bố công khai các quy hoạch đã có. Tuy nhiên ở một chừng mực nào đó, một số qui hoạch (nhất là qui hoạch ngành) còn chậm được rà soát điều chỉnh nên chưa đáp ứng được yêu cầu của quản lý và tính chủ động đầu tư của các nhà đầu tư. Vấn đề này các ngành chức năng sẽ tham mưu cho tỉnh xem xét khắc phục trong thời gian sớm nhất.

Bên cạnh những ưu đãi đặc thù dành cho nhà đầu tư, Đắk Lắk đồng thời cũng có những ràng buộc để nhà đầu tư đăng ký gắn liền với việc triển khai dự án có hiệu quả cho cả nhà đầu tư lẫn địa phương. Vậy cụ thể những ràng buộc này là gì?

Bên cạnh các ưu đãi đặc thù dành cho nhà đầu tư, để triển khai dự án có hiệu quả, bảo đảm lợi ích cho nhà đầu tư lẫn địa phương trong quá trình thực hiện đầu tư tại tỉnh, nhà đầu tư phải phối hợp cùng tỉnh để thực hiện đúng quy định về đăng ký, quản lý hoạt động đầu tư trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, trình tự thủ tục thực hiện đầu tư tại địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã được quy định cụ thể tại Quyết định số 48/2012/QĐ-UBND ngày 4/12/2012, do đó nhà đầu tư cần nghiên cứu kỹ để thực hiện đúng quy định, đặc biệt là các quy định về lựa chọn nhà đầu tư đối với các dự án có sử dụng đất (theo cơ chế đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư tốt nhất).

Có thể kể đến một số ràng buộc cụ thể đối với nhà đầu tư. Thứ nhất, thực hiện việc bảo đảm dự thầu và bảo đảm thực hiện đầu tư dự án (bằng một trong ba hình thức đặt cọc, ký quỹ hoặc nộp thư bảo lãnh của ngân hàng số tiền bằng 5% tổng mức đầu tư dự kiến). Số tiền này sẽ được hoàn trả cho nhà đầu tư sau khi đã hoàn tất công tác đầu tư xây dựng dự án để chuyển sang giai đoạn kinh doanh, khai thác. Thứ 2, thực hiện đúng tiến độ tại Giấy CNĐT; định kỳ tỉnh sẽ rà soát tiến độ các dự án để thúc đẩy, tháo gỡ vướng mắc. Thứ ba, thu hồi dự án nếu vi phạm tiến độ đầu tư (đến nay đã thu hồi 10 dự án, trong đó chủ yếu do không thực hiện đúng tiến độ).

Hiện tỉnh đang chỉ đạo xây dựng để ban hành văn bản qui định sự phối hợp giữa các ngành, các cấp trong công tác quản lý các dự án đầu tư. Theo đó công tác kiểm tra (hậu kiểm) đối với các dự án đầu tư sẽ được kiểm tra kịp thời với mục đích giúp cho nhà đầu tư tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong đầu tư. Đồng thời cũng sẽ phát hiện và chấn chỉnh (thậm chí là xử lý vi phạm) những dự án đầu tư không đúng mục đích ban đầu, những dự án chưa đảm bảo điều kiện nhưng đã đưa vào hoạt động.

Trong thời gian tới, để thu hút đầu tư chú trọng vào chất lượng hơn số lượng, ưu tiên các dự án công nghệ hiện đại, giá trị gia tăng cao, thân thiện môi trường, tạo đòn bẩy để tỉnh hướng tới một nền kinh tế trình độ cao và phát triển bền vững, tỉnh có những biện pháp cũng như chính sách nào?

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả thu hút đầu tư, tạo đòn bẩy để tỉnh hướng tới một nền kinh tế trình độ cao và phát triển bền vững, Đắk Lắk sẽ thực hiện quy trình đầu tư theo Quyết định số 48/2012/QĐ-UBND để sàng lọc, lựa chọn nhà đầu tư tốt nhất; thực hiện thu hút đầu tư trên cơ sở các qui hoạch đã được ban hành. Các dự án phải hoàn thành thủ tục về môi trường mới được cấp Giấy CNĐT; áp dụng ưu đãi theo Nghị quyết 27/2011/NQ-HĐND ngày 22/12/2011 về khuyến khích hỗ trợ đầu tư trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2011-2015; ưu tiên các dự án công nghệ cao mà tỉnh có nhu cầu, mời gọi đầu tư. Ngoài ra tỉnh cũng sẽ ưu tiên đầu tư phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, phục vụ hiệu quả sự nghiệp CNH – HĐH tỉnh nhà.