Đổi mới sản phẩm: Chìa khóa cho tương lai bền vững

Đây là chủ đề hội thảo được tổ chức vừa qua tại HN nhằm báo cáo các thành quả đạt được và chia sẻ kinh nghiệm thực hiện đổi mới sản phẩm trong suốt 4 năm triển khai dự án “ Đổi mới sản phẩm bền vững- Sustainable Product Innovation- SPIN” tại VN, Lào và Campuchia. Hội thảo đã mang lại cái nhìn toàn diện về thực tiễn đổi mới sản phẩm bền vững và triển vọng của VN nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung trong lĩnh vực này.

SPIN làm việc với hơn 500 công ty vừa và nhỏ thuộc 4 lĩnh vực: dệt may, đồ gỗ nội thất, thủ công mỹ nghệ và đóng gói; hỗ trợ đổi mới sản phẩm tại các khâu: thiết kễ sản phẩm ( thiết kế lại và thiết kê mới sản phẩm), xây dựng chiến lược sản phẩm, tư vấn và chuyển giao công nghệ sạch. Dưới sự hợp tác bền chặt giữa DN, nhà thiết kế và chuyên gia của dự án, 2000 sản phẩm được thiết kế lại và thiết kế mới, thân thiện với môi trường, không gây độc hại tới sức khỏa người tiêu dùng, đặc biệt các sản phẩm này có tiềm năng lớn để đưa ra thị trường.

Dựa trên phương pháp luận sử dụng nguồn tài nguyên hiệu quả và công nghệ sạch, việc đổi mới sản phẩm không chỉ dừng lại ở phạm vi của một công ty mà còn hình thành một chuỗi giá trị gồm nhóm các công ty cùng hoạt động trong một lĩnh vực để hỗ trợ lẫn nhau trong sản xuất. Các DNVN được hỗ trợ theo hướng tiếp cận chủ động: dựa trên các công nghệ được chuyển giao, SPIN biến đổi và phát triển chúng để phù hợp với điều kiện cụ thể của DN và điều kiện tự nhiên của VN. Chính mô hình và phương thức kinh doanh sáng tạo này giúp DN nâng cao năng lực cạnh tranh và trách nhiệm xã hội của Dn cũng như tính thân thiện môi trường của sản phẩm.

Theo ông Nguyễn Hồng Long, Điều phối viên khu vực dự án SPIN, qua việc tham gia hội thảo và các khóa học do SPIN tổ chức, phần lớn các DN nhận ra rằng không quá khó để đổi mới sản phẩm bền vững mà vẫn đảm bảo được năng lực cạnh tranh. Các DN được nâng cao năng lực và tạo động lực để hành động, bắt tay vào quá trình còn mới mẻ này bằng các kiến thức và công nghệ nhằm sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên và tận dụng được nguồn thải vào việc tạo ra nguyên- vật liệu cho sản xuất.

Thành công nhất của dự án là hơn 30 công nghệ bền vững được phát triển, tối ưu hóa và phối hợp thành nhóm công nghệ để phù hợp với điều kiện của DN và tự nhiên tại VN. Trong đó, 3 nhóm công nghệ được áp dụng thành công nhất là năng lượng tái tạo, mô hình nông nghiệp hữu cơ không chất thải và vật liệu xanh. Nhóm công nghệ năng lượng tái tạo gồm buồng sấy bằng năng lượng mặt trời và bếp khí hóa dân sinh và công nghiệp; được áp dụng thành công cho các công ty sản xuất nấm, mây tre như Ngọc Động, Hiệp Hòa… Công nghệ vật liệu xanh được áp dụng thành công ở lĩnh vực xử lý tre trong sản xuất đồ nội thất, làm thành chậu hoa hữu cơ tự phân hủy, sản phẩm tre cuốn….

Đặc biệt, mô hình nông nghiệp hữu cơ không chất thải mang tên I-Nature gồm nhóm 25 công nghệ bền vững tạo ra nhiều vòng phát triển khép kín giúp tạo ra cân bằng cho môi trường để cây trồng và vật nuôi phát triển theo hệ tuần hoàn. Mô hình này được phát triển dựa trên nền tảng mô hình nông nghiệp truyền thống và áp dụng công nghệ mới, tạo ra một mô hình trang trại hoàn toàn không chất thải, không gây tác hại đến môi trường và sức khỏe con người. Hiện nay mô hình này đang được triển khai rộng rãi tại Ba Vì, Sóc Sơn tại 10 hộ gia đình đã góp phần mang lại thu nhập cho người dân địa phương.

Ông Long cho biết, sau SPIN, nhóm các công nghệ bền vững và cộng đồng doanh nghiệp với mức độ cam kết cao trong lĩnh vực này đã được hình thành và tạo nền tảng mở ra triển vọng cho tương lai bền vững tại VN.

Quỳnh Anh