Cơ hội tiếp cận những đối tác lớn xuyên Thái Bình Dương

Thông qua quá trình đàm phán Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), các nước tham dự đã đạt được các thỏa thuận sơ bộ về nhiều vấn đề quan trọng như cắt giảm thuế quan, dệt may, tự do hóa dịch vụ và đầu tư,… Đối với Việt Nam, TPP mang đến nhiều cơ hội tốt nhưng cũng sẽ có một số ngành hàng gặp khó khăn khi tham gia TPP.

Đây là thông tin được đưa ra tại Hội nghị “Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương TPP và quá trình tham gia của Việt Nam” được Bộ Công Thương phối hợp cùng Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đồng tổ chức mới đây.

Tiến trình đàm phán

Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng phát biểu: “Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (Hiệp định TPP) là hiệp định thương mại tự do FTA tiêu chuẩn cao, được coi là hiệp định kiểu mẫu của Thế kỷ 21”.

Hiệp định TPP hiện có 12 thành viên tham gia bao gồm: Brunet, Canada, Chile, USA, Malaysia, Mexico, Nhật Bản, Newzealand, Úc, Peru, Singapore và Việt Nam. Ông Trần Quốc Khánh – Thứ trưởng Bộ Công Thương - Trưởng đoàn đàm phán Chính phủ về Hiệp định TPP cho biết: Hiệp định TPP đã tiến hành 19 phiên chính thức và nhiều phiên giữa kỳ, trong đó có 2 phiên cấp Bộ trưởng. Dự kiến phiên tiếp theo sẽ diễn ra tại Salt Lake City, Hoa Kỳ từ ngày 18-24/11/2013. Phiên đàm phán cấp Bộ trưởng sẽ diễn ra tại Singapore vào đầu tháng 12 năm nay.

Theo tuyên bố của các nhà lãnh đạo TPP tại cuộc họp bên lề Hội nghị cấp cao APEC tổ chức tại Indonexia từ ngày 3 - 8/10/2013, các nước TPP đang nỗ lực thúc đẩy đàm phán để cơ bản kết thúc đàm phán vào cuối năm 2013.

Thứ trưởng Trần Quốc Khánh cho biết thêm: Thông qua quá trình đàm phán, các nước tham dự đã đạt được các thỏa thuận sơ bộ về nhiều vấn đề quan trọng: Cắt giảm thuế quan, dệt may, tự do hóa dịch vụ và đầu tư, mua sắm Chính phủ, sở hữu trí tuệ… Bên cạnh đó vẫn còn gần 20 lĩnh vực khác đang được các thành viên tiếp tục đàm phán: mở cửa thị trường hàng hóa, quy tắc xuất xứ, TBT, SPS, cung cấp dịch vụ qua biên giới, dịch vụ tài chính, thương mại điện tử, đầu tư, sở hữu trí tuệ, mua sắm của Chính phủ, lao động, môi trường, doanh nghiệp nhà nước, v.v…

Lợi thế và khó khăn

“Việc tham gia Hiệp định TPP sẽ giúp Việt Nam cải thiện cơ cấu thị trường xuất nhập khẩu; mở thêm thị trường cho hàng hóa của Việt Nam; tham gia các chuỗi sản xuất khu vực và quốc tế; tạo thuận lợi cho tái cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng; hoàn thiện môi trường thể chế; tăng tính hấp dẫn với đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước, tạo năng lực sản xuất mới và tạo việc làm cho người lao động”, ông Trần Quốc Khánh nhận định.

Hiệp định TPP hướng đến việc xóa bỏ 100% thuế nhập khẩu, trong đó sẽ xóa ngay 90% sau khi Hiệp định có hiệu lực. Cơ hội gia tăng kim ngạch xuất khẩu và lợi thế cạnh tranh của hàng hóa của Việt Nam vào các thị trường lớn khác như Hoa Kỳ hay Nhật Bản sẽ lớn hơn...

Ông Lê Tiến Trường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) – Phó tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam cũng chỉ ra những lợi thế mà ngành này có được khi gia nhập TPP: trong 16.000 dòng thuế HS 8 chữ số, hàng dệt may thuộc các chương HS 50-63 mà Hoa Kỳ có nhập khẩu, Việt Nam có xuất khẩu vào Hoa Kỳ khoảng 1.000 dòng thuế với thuế suất MFN bình quân 17-18%. Hiệp định TPP được kỳ vọng sẽ cắt giảm mức thuế quan này dần về 0%.

Theo tính toán, xuất khẩu dệt may của Việt Nam sang Hoa Kỳ có thể tăng trưởng 13-20%/năm trong giai đoạn 2013 – 2017 và có thể đạt 25 – 30 tỷ USD vào năm 2025, đưa quy mô xuất khẩu toàn ngành năm 2025 đạt khoảng 50- 55 tỷ USD.

Tuy nhiên, ông Lê Tiến Trường cũng phân tích: “TPP mang đến nhiều cơ hội tốt mà đi kèm với nó là một số thách thức nhất định như vấn đề quy tắc xuất xứ “từ sợi trở đi”, cắt giảm thuế và khả năng cạnh tranh của ngành dệt may....

Các chuyên gia cũng chỉ ra một số ngành hàng nước ta chắc chắn sẽ gặp khó khăn khi tham gia TPP. Trong số đó phải kể đến mặt hàng nông sản, chăn nuôi như thịt gà, lợn, bò là ngành lợi thế của Úc, Mỹ; ngành ô tô Việt Nam cũng sẽ gặp khó khăn khi mở cửa thị trường hoàn toàn cho Mỹ, Nhật Bản…