Dự án nhà ở xã hội: Thắt chặt quản lý

Mục đích của chương trình nhà ở xã hội là giải quyết nhu cầu bức thiết về nhà ở cho người dân có thu nhập thấp, trên địa bàn các thành phố lớn. Tuy nhiên, khi dự án đầu tiên ở Hà Nội được chào bán thì không chỉ người dân mà ngay cả chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước cũng đang hết sức lúng túng do phát sinh những rắc rối.

Để các dự án nhà ở xã hội được sử dụng đúng mục đích, đúng đối tượng, ngày 13/9/2010, UBND Thành phố Hà Nội đã ra Quyết định số 45/2010/QĐ - UBND về việc ban hành quy định bán, cho thuê, thuê mua và quản lý, sử dụng nhà ở xã hội trên địa bàn. Quyết định này được xem là rất chặt chẽ, thậm chí còn khá mạnh tay đối với những ai dám lách luật.

Cung chưa đáp ứng đủ cầu

Ông Nguyễn Quốc Tuấn - Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, hiện nhu cầu về nhà ở đối với những người thu nhập thấp là rất lớn (khoảng 15.500 căn, tương ứng 1,5 triệu m2 sàn). Đến thời điểm này, số lượng nhà đầu tư đăng ký các dự án nhà ở xã hội đã đảm bảo kế hoạch đề ra trong giai đoạn từ nay đến hết năm 2015. Hiện trên địa bàn thành phố có 8 dự án nhà ở xã hội đã, đang và sẽ triển khai. Trong đó, khu nhà ở cho người thu nhập thấp ở Ngô Thì Nhậm (Hà Đông) với 352 căn hộ đã hoàn thành và đang xét duyệt hồ sơ bán cho đối tượng thu nhập thấp.

Sau 15 ngày thông báo nhận hồ sợ bán nhà ở cho người thu nhập thấp tại Ngô Thì Nhậm, chủ đầu tư đã tiếp nhận gần 2.000 bộ hồ sơ, tuy nhiên chỉ khoảng 1.200 hồ sơ là hợp lệ. Trong đó chỉ có khoảng 40 hồ sơ chắc chắn đã được quyền mua căn hộ. Số hồ sơ còn lại sẽ được lựa chọn theo hình thức tính điểm theo thang bậc từ cao đến thấp. Trường hợp, nếu có nhiều hồ sơ bằng điểm nhau thì chủ đầu tư sẽ phải tiến hành bốc thăm dưới sự chứng kiến của các cơ quan quản lý nhà nước. Tuy nhiên, qua hàng nghìn hồ sơ được trả lại (chưa đầy đủ hoặc không hợp lệ) trong dự án đầu tiên, có thể thấy người dân đang rất lúng túng trong việc làm hồ sơ. Mặt khác, ngay cả bản thân chính người tiếp nhận hồ sơ cũng gặp không ít khó khăn.

Ông Đặng Hoàng Huy- Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Bê tông và Xây dựng Vinaconex Xuân Mai – Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội tại Ngô Thì Nhậm cho biết, vào những ngày cao điểm, mỗi ngày Công ty phải tiếp nhận khoảng 400 bộ hồ sơ đăng ký mua nhà. Vì còn thiếu kinh nghiệm nên bộ phận chuyên trách của công ty không tránh khỏi bỡ ngỡ, bên cạnh đó, việc xác nhận hồ sơ ngay ở cấp phường cũng còn quá nhiều vấn đề cần chỉnh sửa. Trong tương lai, Hà Nội sẽ có khoảng 15.000 văn hộ, con số này sẽ còn tăng lên rất nhiều, sẽ có khoảng 200.000 hồ sơ xin xác nhận để đăng ký mua nhà của người dân. Vì vậy, để việc làm và tiếp nhận hồ sơ được thông suốt, cơ quan chức năng cần tổ chức các lớp tập huấn nhằm nâng cao nghiệp vụ cho doanh nghiệp, cho đơn vị cấp phường và những đơn vị có liên quan.

Xử phạt nặng các trường hợp không tuân theo quy định

7 dự án còn lại được đặt tại các quận, huyện ngoại thành Hà Nội như: khu nhà ở cho người thu nhập thấp tại Sài Đồng, Long Biên với 868 căn hộ, đã khởi công ngày 29/7/2010, do Công ty cổ phần Đầu tư và Phát triển nhà Hà Nội làm chủ đầu tư; khu nhà ở cho người thu nhập thấp tại Khu đô thị mới Đặng Xá, Gia Lâm với 1.000 căn hộ do Tổng công ty Thủy tinh và Gốm sứ xây dựng Viglacera làm chủ đầu tư; khu nhà ở cho người thu nhập thấp Mê Linh Đại Thịnh II, do Tập đoàn HUD làm chủ đầu tư - cung cấp khoảng 4.000 căn hộ, dự kiến công trình sẽ được khởi công trong tháng 10/2010…

Để các dự án nhà ở xã hội diễn ra công khai, minh bạch, Quyết định số 45 quy định, chủ đầu tư các dự án không được tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng nhà ở xã hội. Ngoài ra, chủ đầu tư sẽ xây dựng giá bán, cho thuê, thuê mua trên cơ sở tính toán các chi phí đầu tư xây dựng và sẽ trình UBND Thành phố phê duyệt. Đơn vị quản lý nhà ở xã hội có trách nhiệm ký kết hợp đồng và thu tiền bán, cho thuê, thuê mua nhà ở, đảm bảo đúng đối tượng. Mặt khác, đơn vị quản lý sẽ trực tiếp thực hiện hoặc ký kết với tổ chức, cá nhân để cung cấp các dịch vụ nhà ở tỏng dự án do mình làm chủ đầu tư; thực hiện việc quản lý vận hành, khai thác, kinh doanh các dịch vụ khác tại các dự án nhà ở xã hội…

Đặc biệt, các tổ chức, cá nhân có hành vi gian dối về đối tượng, điều kiện để được mua, thuê mua nhà ở xã hội, ngoài việc bị xử phạt theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong quản lý nhà và phát triển nhà ở còn bị buộc phải trả lại nhà đã mua, thuê, thuê mua. Riêng đối với người lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nếu làm trái các quy định liên quan đến xác nhận đối tượng, cũng như việc bán, cho thuê, thuê mua và quản lý sử dụng nhà ở xã hội thì tùy theo mức độ vi phạm sẽ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Người có hành vi vi phạm nếu gây thiệt hại về vật chất thì phải bồi thường.

Quyết định 45 còn quy định rõ, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội, nếu thực hiện việc mua bán không đúng quy định thì ngoài việc bị xử phạt theo quy định, sẽ phải hoàn trả các khoảng chi phí được ưu đãi, bị thu hồi dự án; không được thực hiện các dự án kinh doanh bất động sản trong thời gian 2 năm, kề từ ngày dự án bị thu hồi hoặc bị thu hồi đăng ký kinh doanh.