Với sự vào cuộc tích cực của các cấp, ngành, việc huy động nguồn vốn từ bên ngoài, đặc biệt là nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đầu tư phục vụ phát triển được tỉnh Quảng Trị thực hiện hiệu quả, góp phần quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Ngay từ năm 1996, tỉnh Quảng Trị đã thiết lập mối quan hệ hợp tác với các nhà tài trợ ODA thông qua tiếp nhận các dự án tín dụng đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô nhỏ của Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC). Qua từng giai đoạn hợp tác, các đối tác tài trợ ODA ngày càng quan tâm ủng hộ tỉnh Quảng Trị, đồng thời có những thay đổi về chiến lược, đặc biệt là ngày càng chú trọng vào tính liên kết vùng nhằm tạo ra động lực phát triển trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế của từng địa phương để cùng phát triển, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Từ năm 2007 đến nay, tỉnh Quảng Trị tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác với 20 nhà tài trợ ODA như: Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Ngân hàng Thế giới (WB), Liên Hợp Quốc, Quỹ OPEC vì Phát triển quốc tế (OFID); các nước Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Phần Lan, Thụy Điển, Na Uy, Tây Ban Nha, Ả Rập Xê Út... với 96 chương trình, dự án ODA với tổng giá trị vốn được thực hiện là hơn 350,8 triệu USD. Trong đó, 17 dự án chuyển tiếp từ các năm trước sang thực hiện trong giai đoạn 2006 - 2010 với tổng vốn hơn 63,2 triệu USD; 77 dự án được phê duyệt mới và thực hiện với tổng giá trị hơn 287,6 triệu USD. Các dự án ODA trên địa bàn tỉnh chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực nông nghiệp, phát triển nông thôn, hạ tầng giao thông - kỹ thuật, giáo dục, y tế, xóa đói giảm nghèo, môi trường, du lịch. Trong các tài trợ ODA cho Quảng Trị, ADB là nhà tài trợ lớn nhất chiếm gần 52% tổng vốn với 27 dự án có tổng mức vốn khoảng 232,7 triệu USD, trong đó vốn vay hơn 222,8 triệu USD và viện trợ không hoàn lại hơn 9,9 triệu USD; tiếp theo là WB tài trợ ODA 13 dự án với tổng vốn khoảng 84,3 triệu USD, trong đó vốn vay hơn 69,5 triệu USD và viện trợ không hoàn lại khoảng 12,5 triệu USD. Ông Nguyễn Quốc Tuấn, Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Trị cho biết: “Đối với một tỉnh khó khăn như Quảng Trị, nguồn vốn ODA đã đóng góp quan trọng cho đầu tư phát triển. Riêng trong giai đoạn 2007 - 2017, nguồn vốn ODA thực hiện đã bổ sung khoảng 12% cho tổng vốn đầu tư toàn xã hội và khoảng 30% tổng đầu tư từ ngân sách nhà nước. Các dự án ODA đã thực hiện hiệu quả, tuân thủ các quy chế và nguyên tắc về quản lý và sử dụng của Chính phủ Việt Nam và được các đối tác đánh giá cao”. Đi qua nhiều vùng quê ở Quảng Trị, không khó để nhận thấy nhiều công trình cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội đầu tư bằng nguồn vốn ODA được đưa vào sử dụng và phát huy tốt hiệu quả, góp phần quan trọng làm thay đổi diện mạo, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Nổi bật là đầu tư nâng cấp, xây dựng các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ, giao thông nông thôn; kết cấu hạ tầng nông thôn góp phần xóa đói giảm nghèo và ứng phó với biến đổi khí hậu ở huyện Triệu Phong; hệ thống lưới điện nông thôn ở các huyện Vĩnh Linh, Cam Lộ, Triệu Phong và Hải Lăng; hệ thống thủy lợi Nam Thạch Hãn, hệ thống đê điều, trạm bơm ở các huyện; hệ thống các trường tiểu học vùng lũ và trường THCS, trường mầm non ở các địa phương… Ở thành phố Đông Hà, vốn ODA đã và đang tạo bước đột phá về hạ tầng giao thông, kỹ thuật, môi trường và mỹ quan đô thị bằng các dự án Phát triển đô thị dọc hành lang Tiểu vùng sông Mê Kông do ADB tài trợ, dự án thoát nước, thu gom và xử lý nước thải do WB tài trợ…Vốn ODA góp phần tăng cường bảo vệ môi trường và phát triển bền vững bằng các dự án trồng rừng, cấp nước và vệ sinh môi trường, thu gom và xử lý chất thải… Bên cạnh những kết quả trên, việc triển khai thực hiện hiệu quả các chương trình, dự án ODA cũng đóng góp tích cực vào việc tiếp nhận, cập nhật kinh nghiệm quản lý, điều hành tiên tiến, khoa học cũng như đào tạo nguồn nhân lực cho một bộ phận cán bộ ở các cơ quan chuyên môn các cấp. Hiện nay, việc thực hiện các dự án ODA trên địa bàn tỉnh đang có những khó khăn, nhất là khả năng cân đối vốn đối ứng từ ngân sách địa phương không kịp thời và đảm bảo so với nhu cầu; quy trình, thủ tục giữa Chính phủ Việt Nam và nhà tài trợ còn có sự khác biệt; thủ tục phê duyệt kế hoạch đấu thầu của nhà tài trợ kéo dài; công tác đền bù giải phóng mặt bằng còn gặp nhiều khó khăn; sự phối hợp giữa các ngành, địa phương còn thiếu chặt chẽ, chồng chéo…
Thực tế này đang đặt ra không ít thách thức, đòi hỏi các cấp, các ngành phải nỗ lực nhiều hơn nữa, đặc biệt là trong công tác quản lý, điều hành và kiểm tra, giám sát việc thực hiện các dự án ODA; nâng cao chuyên môn, tính chuyên nghiệp của những người làm công tác quản lý dự án ODA; tuyên truyền, vận động nhân dân trong công tác giải phóng mặt bằng. Việc vận động các dự án ODA cần phải tính toán, ưu tiên các dự án có tác động tích cực, mang tính động lực, tính liên kết để phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo khả năng trả nợ.
6/3/2026 - 09/5/2026
Hà Nội
English
