Cần phát huy những lợi thế quốc gia trong hội nhập kinh tế quốc tế

Theo các chuyên gia tại hội thảo “Tư duy kinh tế Việt Nam trong thời kỳ đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế” do Trường ĐH Kinh tế-Luật TP.HCM và Công ty Dream House tổ chức tại TP.Hồ Chí Minh vừa qua, để hội nhập kinh tế quốc tế Việt Nam cần phải phát huy những thế mạnh như các sản phẩm nông nghiệp gạo, tiêu điều, cà phê, ca cao, thủy sản, Logistics…

Nông nghiệp và logistics là lợi thế của Việt Nam

Nhận định trong tương lai thế giới sẽ thiếu lương thực và nguồn năng lượng, PGS-TS Nguyễn Văn Trình, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế - Luật nêu ý kiến, Việt Nam là nước đang có lợi thế về lương thực, đứng đầu về xuất khẩu gạo, hãy lấy lợi thế này để ra điều kiện với các nước khi muốn nhập khẩu gạo của Việt Nam.

Ông Trình cũng đưa ra ví dụ điển hình, một đất nước chọn nông nghiệp để phát triển thành mũi nhọn, đó là Hà Lan với thương hiệu lớn là hoa và bò sữa.

Đồng ý kiến với ông Trình, ông Từ Minh Thiện, Giám đốc Trung tâm xúc tiến thương mại và đầu tư TP.HCM (ITPC), đưa một dẫn chứng tại một số quốc gia như Trung Quốc, Hàn Quốc đã bắt đầu thuê đất của Lào, Campuchia để trồng cây nông nghiệp, vì họ lo sợ tương lai khi thiếu lương thực thì ô tô sẽ thay thế cho bữa ăn của họ được không?.

Cũng chứng minh một quốc gia đi lên từ nông nghiệp, đó là một đất nước nhỏ ở Địa Trung Hải đã phát triển nghề trồng hoa, hoa của quốc gia này đã xuất khẩu sang các nước, họ đã dùng máy bay chuyên chở hoa trên khắp thế giới. Và họ dùng tiền để nhập những thứ mà họ thiếu không sản xuất được.

Theo ông Huỳnh Thế Du, giảng viên chương trình Fulbright, thì khi không có lợi thế về các ngành như sản xuất ô tô, đóng tàu biển…trong khi có lợi thế về lĩnh vực nông sản gạo, tiêu điều, cà phê, cao su…tại sao Việt Nam không đầu tư vào sản xuất. Ông Du nhấn mạnh, hãy nhìn vào 70% lao động Việt Nam làm gì thì đó là lợi thế của chúng ta.

Còn ông ông Lương Văn Tự, nguyên Trưởng đoàn đàm phán Việt Nam gia nhập WTO, hiện là Chủ tịch Hiệp hội Cà phê, ca cao Việt Nam, thì nước ta nên đầu tư vào khâu chế biến các sản phẩm cà phê, ca cao, tiêu điều…Bởi Việt Nam vẫn chủ yếu xuất khẩu dạng thô, nếu khâu này được chú trọng thì giá trị xuất khẩu sẽ được tăng gấp 3 lần, đó là một con số không nhỏ đóng góp vào nền kinh tế.

Còn theo Tiến sĩ Đoàn Duy Khương, Phó Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam thì, Việt Nam còn có lợi thế phát triển về ngành logistics. Ông Khương chia sẻ một câu chuyện, một quan chức Ấn Độ từng nói, ngày xưa khi muốn đưa hàng sang một số nước Châu Âu chúng tôi phải sang Cảng Sài Gòn của Việt Nam để đi, nhưng giờ đây để sang một số nước trên thế giới các bạn lại phải sang Ấn Độ để đi. Điều đó minh chứng cho việc nếu logistics của Việt Nam phát triển đúng tầm sẽ mang lại nhiều lợi nhuận cho quốc gia. Ông Khương cũng nhấn mạnh, Việt Nam nằm ở một vị trí quá thuận lợi để phát triển lĩnh vực logistics.

Đổi mới tư duy

Đây là cụm từ mà hầu hết các đại biểu tham gia tại hội thảo nhắc tới. Theo ông Lương Văn Tự, khi đã gia nhập WTO, chúng ta muốn phát triển phải thay đổi tư duy. Ông Tự dẫn chứng khi gia nhập WTO chỉ có 1/3 các nước thịnh vượng, 1/3 trung bình, còn lại 1/3 giậm chân tại chỗ. Nếu không muốn nằm trong số “giậm chân tại chỗ” thì chúng ta phải nỗ lực thay đổi, chọn những lợi thế để phát triển đất nước.

“Nếu thay đổi tư duy mà không tăng lương cho cán bộ công nhân viên thì dù có thay đổi cũng khó mà thực hiện bởi họ là những người thực hiện chính sách” – ông Tự nói.

Ông Tự cũng dẫn chứng ở đất nước Singapore, vào giai đoạn 1985 -1990 khi rơi vào khủng hoảng, trước khi thay đổi chính sách phát triển đất nước, quốc gia sư tử này đã tăng lương cao gấp 10 lần cho công chức. Đây cũng là quốc gia có lương cao nhất thế giới. Sau đó với chính sách biến Singapore thành “thiên đường về thuế”, các doanh nghiệp ở đây được hưởng lợi từ thuế rất nhiều. Với thay đổi đó Singapore đã thoát khỏi khủng hoảng và phát triển nhanh như vũ bão.

PGS-TS Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, 4 năm Việt Nam gia nhập WTO thì suốt 4 năm Việt Nam chống bất ổn, năm nào cũng giành thắng lợi rồi lại bất ổn. Chúng ta chưa có những chính sách dài hơi, và Nhà nước cũng nên tập trung ổn định kinh tế vĩ mô. Khi đã có những chính sách thì việc gắn trách nhiệm là vô cùng quan trọng, nên giao trách nhiệm đến từng bộ, ban, ngành, địa phương….

Với các doanh nghiệp Việt, ông Thiêm cho rằng trong thời kỳ hội nhập này, doanh nghiệp bùng phát về mặt số lượng, nhưng khả năng trưởng thành của các doanh nghiệp mãi không thấy lớn được.