00:53:43 | 4/4/2011
Ngày 25/3, Ủy ban Quốc gia về hợp tác kinh tế quốc tế đã công bố Báo cáo năng lực hội nhập kinh tế quốc tế cấp địa phương 2010. Bản báo cáo này do Cơ quan phát triển quốc tế
“Chấm điểm” các tỉnh thành
Báo cáo đánh giá năng lực hội nhập kinh tế của 50 trên tổng số 63 tỉnh thành trên cả nước. Theo kết quả quả bản báo cáo, nhóm các địa phương có năng lực hội nhập kinh tế quốc tế tốt vẫn thuộc về các thành phố lớn như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng. Các tỉnh Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, Bình Dương, Đồng Nai, An Giang, Bà Rịa Vũng Tàu cũng được đánh giá cao bởi các nỗ lực trong tiến trình hội nhập.
Các địa phương có năng lực hội nhập kinh tế quốc tế kém tập trung ở một số tỉnh miền núi như Bắc Kạn, Cao Bằng, Hà Giang, Lai Châu, Yên Bái. Các tỉnh khác như Quảng Trị, Gia Lai, Kon Tum, Tây Ninh, Đồng Tháp, Trà Vinh, Tiền Giang, Hậu Giang cũng nằm trong nhóm này.
8 trụ cột chính làm cơ sở để đánh giá năng lực hội nhập của các địa phương được ban biên soạn chọn ra là thể chế, cơ sở hạ tầng, văn hóa, đặc điểm tự nhiên địa phương, con người, thương mại, đầu tư, du lịch. Việc tổng hợp điểm theo 8 trụ cột cho phép so sánh các địa phương về năng lực hội nhập kinh tế quốc tế một cách tổng thể, nhằm nhận diện, định vị các kết quả, mức độ hội nhập và tác động của hội nhập đến đời sống kinh tế xã hội mỗi địa phương, cũng như từ đó giúp tạo thuận lợi cho điều chỉnh, nâng cao hiệu quả các kế hoạch hội nhập của từng địa phương.
Sự đánh giá dựa trên 8 thể chế có thể khiến chỉ số hội nhập của các địa phương công bằng hơn. Ví dụ như An Giang, Nam Định, Gia Lai thu hút đầu tư thấp nhưng tỷ lệ giải ngân lại cao chứng tỏ môi trường đầu tư của các tỉnh này vẫn thuận lợi. Vì vậy, các tỉnh này vẫn được đánh giá tốt trong bản báo cáo.
Một trường hợp khác là tỉnh Đồng Tháp, mặc dù điểm cho thu hút đầu tư và nộp ngân sách nhà nước không cao, nhưng tỉnh này đã chú trọng đến phát triển khu vực kinh tế tư nhân, do vậy, Đồng Tháp vẫn thuộc nhóm tốt.
Những tỉnh không được đánh giá cao về mức độ hội nhập như Bắc Kạn, Điện Biên, Lai Châu, Hà Giang, Tây Ninh, Cà Mau, Bạc Liêu, Bến Tre… đều bị “thiệt thòi” vì vị trí không thuận tiện, giao thông kém phát triển, điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng thiếu thốn, vì vậy, khả năng thu hút đầu tư vào các tỉnh này không cao.
Cần đưa tiêu chí cạnh tranh để đánh giá
Ngay sau khi chỉ số hội nhập kinh tế quốc tế của các địa phương được công bố, nhiều chuyên gia đã lên tiếng hoài nghi về chất lượng bản báo cáo này. Thiếu khuyến nghị, thiếu phân tích, đáng giá ở mức độ chung chung là những nhận xét của các chuyên gia cho các chỉ số mà bản báo cáo đưa ra.
Nhiều chuyên gia còn đưa ra so sánh chỉ số hội nhập kinh tế quốc tế của các địa phương với chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, thành PCI do Phòng Thương mại Công nghiệp Việt Nam VCCI công bố thường niên.
Với chỉ số PCI, thứ hạng các tỉnh thành được sắp xếp rõ ràng, tiêu chí cạnh tranh được sử dụng là một trong những tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá. Nhiều tỉnh như Lào Cai, mặc dù thuộc miền núi, cơ sở hạ tầng khó khăn, điều kiện tự nhiên không thuận lợi nhưng do nỗ lực cạnh tranh mà vẫn thuộc nhóm dẫn đầu. Nhờ chọn đúng tiêu chí đánh giá nên PCI được các tỉnh thành, các doanh nghiệp “tâm phục khẩu phục” và luôn được chọn là thước đo về sự phát triển của các địa phương.
Một số nhà kinh tế đã thẳng thắn đưa ra nhận xét của mình tại buổi công bố báo cáo, như các chỉ số trong báo cáo còn nặng về số liệu nghiên cứu, học thuật hơn là công bố một chỉ số mang tính thực tiễn, chưa ra được những khuyến nghị, những kết luận cho các địa phương để họ có chính sách hội nhập tốt hơn trong thời gian tới.
Việc chỉ số hội nhập kinh tế quốc tế của các địa phương lần này bỏ qua tiêu chí cạnh tranh như chất lượng nguồn nhân lực, cải cách thủ tục hành chính, năng lực điều hành của các lãnh đạo… cũng khiến cho bản báo cáo kém hấp dẫn hơn trong mắt người đọc.
Lý giải về so sánh giữa hai chỉ số này, ông Nguyễn Thành Trung, trưởng nhóm nghiên cứu cho rằng chỉ số này hoàn toàn khác biệt với chỉ số PCI. Chỉ số năng lực hội nhập là một phương tiện giúp cho việc đánh giá hiệu quả hội nhập của địa phương, còn nội hàm PCI là năng lực điều hành của địa phương.
Đại diện nhóm nghiên cứu báo cáo cũng cho biết vì thiếu kinh phí nên báo cáo chưa có phần giải trình, đánh giá và hứa hẹn sẽ hoàn thiện phần thiếu sót này trong bản báo cáo lần tới.
English
