Dệt may đối mặt với khó khăn về nguyên liệu

Liên tục trong những tháng đầu năm, giá nhập khẩu nguyên phụ liệu dệt may trên thế giới tăng cao kỷ lục gây thiệt hại lớn đối với ngành dệt may trong nước. Trước tình hình đó, Tập đoàn Dệt may Việt Nam Vinatex đã có văn bản kiến nghị Bộ Tài chính xem xét miễn, giảm thuế và gia hạn thời gian nộp thuế nhập khẩu đối với bông và các nguyên liệu đầu vào khác phục vụ sản xuất xuất khẩu.

Giá nguyên liệu cao kỷ lục

Tuy các doanh nghiệp nhìn chung đều có bước phát triển khá tốt, nhưng giá bông thế giới đã cao nhất trong lịch sử 140 năm qua và vẫn trên đà tăng cao. Nhiều nhà máy ở Nhật Bản không thể hoạt động được sau động đất, một số nhà cung cấp nguyên phụ liệu dệt may từ Trung Quốc cũng thực hiện chiến lược giảm sản lượng nhằm đẩy giá thành lên cao. Tại Mỹ, hạn hán kéo dài cũng làm cho tình trạng thiểu cung thêm trầm trọng. Ấn Độ - nước xuất khẩu bông lớn thứ 2 thế giới tuyên bố ngưng xuất khẩu bông đề đảm bảo cho ngành nguyên liệu trong nước.

Các doanh nghiệp dệt may Việt Nam càng khó khăn hơn trong bối cảnh tỷ giá ngoại tệ ở mức cao, các chi phí điện, nước, xăng dầu, vận chuyển tăng liên tục.

Tính đến ngày 29/3, giá bông nhập khẩu từ thị trường Mỹ tăng mạnh gần 9% so với tuần trước và tăng 74,1% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá sợi polyester pha nhập khẩu từ Thái Lan tăng 13,4% so với tuần trước và tăng 32,7% so với cùng kỳ năm 2010.

Những diễn biến trên thị trường thế giới đã đặt các doanh nghiệp dệt may Việt Nam vào hoàn cảnh vô cùng khó khăn trong việc thu mua, tạm trữ nguồn nguyên liệu đầu vào. Nhiều doanh nghiệp cho biết họ còn không dám nhận những hợp đồng xuất khẩu dài hạn vì không thể dự báo được xu hướng của thị trường nguyên liệu.

Trong trường hợp giá nguyên liệu tăng cao như vậy, Vinatex đã kiến nghị lên Bộ Tài chính. Cụ thể, thuế GTGT đối với các mặt hàng bông, sợi, thuốc nhuộm nên giảm 50%. Đối với các sản phẩmm sợi, vải, hàng may mặc sẽ được giảm 50% thuế trong thời gian từ nay đến hết năm 2011. Đồng thời, Vinatex cũng kiến nghị tạm hoàn 90% số thuế GTGT đầu vào đối với hàng hóa thực xuất khẩu trong trường hợp DN chưa có chứng từ thanh toán qua ngân hàng.

Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, Vinatex cùng với Hiệp hội Dệt may Việt Nam kiến nghị nên giảm giảm 30% số thuế của quý IV/2010 và giãn thời hạn thuế TNDN trong thời gian 9 tháng đầu năm 2011 đối với số thuế các DN nhỏ và vừa phải nộp trong năm nay.

Nội địa hóa nguồn nguyên liệu

Ngành dệt may Việt Nam có tỷ suất lợi nhuận phụ thuộc rất lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu do đang phải nhập trên 70% nguyên liệu từ nước ngoài. Chính vì vậy, việc xây dựng một chuỗi sản xuất khép kín, liên hoàn từ sản xuất bông, xơ, kéo sợi, dệt, nhuộm, hoàn tất vải rồi mới đến may mặc là phương án mà ngành dệt may đang hướng tới, trong đó, nội địa hóa nguồn nguyên liệu dệt may là khâu quan trọng nhất.

Năm 2010, Vinatex và các công ty bông đã hoàn thiện việc xây dựng cụ thể chương trình phát triển bông bền vững. Ngành dệt may đã triển khai đầu tư trên 1.100 tỷ đồng nhằm tạo đột phá về năng suất, công nghệ và tỷ suất lợi nhuận trên vốn đạt hơn 12,9%. Đây là mức đầu tư hợp lý để đảm bảo nguồn nhập khẩu nguyên phụ liệu, ưu tiên vốn vay cho các dự án đầu tư phục vụ xuất khẩu.

Cùng với đó, Hiệp hội dệt may cùng với các địa phương dành quỹ đất xây dựng các khu công nghiệp dệt nhuộm, khu vực trồng bông, nguyên liệu phụ kiện theo quy hoạch; không sử dụng rào cản kỹ thuật không hợp lý với công nghiệp dệt may, nhất là tiêu chuẩn nước thải; thiết lập các tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp với thông lệ quốc tế để bảo vệ sản xuất và người tiêu dùng trong nước.

Một trong những phương án khác cũng được Vinatex đề ra là nên lập quỹ bình ổn giá thu mua bông hạt trong nước để ổn định giá mua cho nông dân và ngành bông Việt Nam phát triển ổn định.

Hiện Vinatex đã đầu tư trồng bông với 3 trang trại, diện tích 50ha/trang trại, thành lập Công ty cổ phần bông để trồng 2.500ha bông. Tập đoàn cũng lên kế hoạch hợp tác với Cam-pu-chia để trồng bông. Ngoài ra, Vinatex cũng đang nghiên cứu phát triển dự án sản xuất tơ nhân tạo vitco giá trị cao và phát triển trồng rừng tại Lào. Một số dự án trồng bông lớn của Vinatex phải kể đến như nhà máy sản xuất xơ, sợi tổng hợp tại Ninh Thuận và Đình Vũ (Hải Phòng), nâng cấp các nhà máy dệt thoi như dệt Vĩnh Phúc, Nam Định, Việt Thắng…

Theo đề án phát triển nguyên phụ liệu ngành dệt may giai đoạn 2010-2015, hết 2011 có khả năng đáp ứng được khoảng 45% nhu cầu xơ của toàn ngành và mục tiêu đến năm 2012, khi các nhà máy đi vào hoạt động ổn định sẽ đảm bảo khoảng 70% nhu cầu toàn ngành. Đến năm 2015, ngành dệt may đảm bảo tỷ lệ nội địa hoá 70-80%.