Thị trường vàng đã lặng sóng?

Tiếp tục những biện pháp nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định nền kinh tế vĩ mô trong nước, mới đây Ngân hàng nhà nước đã cấp phép thêm cho hai ngân hàng được bán vàng can thiệp ra thị trường. Như vậy tính đến nay, đã có tất cả 7 ngân hàng tham gia bán vàng, với mục tiêu nhằm ổn định giá vàng trong nước so với giá vàng thế giới.

Nhiều biến động

Trái với những lần giá vàng tăng chóng mặt trước đây, có thời điểm giá vàng trong nước có mức chênh lệch so với giá vàng thế giới lên đến 3-4 triệu đồng. Hiện tại, giá vàng trong nước tính đến sáng ngày 12/10 tại công ty vàng bạc đá quý Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín cũng không biến động. Giá vàng SBJ: Mua vào 43,51 triệu đồng/lượng; bán ra 43,7 9 triệu đồng/lượng, giá vàng SJC: Mua vào 43,50 triệu đồng/lượng; bán ra 43,80 triệu đồng/lượng. Tại công ty vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu, giá vàng án binh bất động. Giá vàng rồng Thăng Long và giá vàng SJC giao dịch ở mức: Mua vào 43,66 triệu đồng/lượng; bán ra 43,95 triệu đồng/lượng. Riêng giá vàng tại công ty vàng bạc đá quý Doji giá vàng tăng 20.000 đồng/lượng. Giá vàng SJC Doji giao dịch ở mức: Mua vào 43,75 triệu đồng/lượng; bán ra 43,85 triệu đồng/lượng. Giá vàng SJC giao dịch ở mức: Mua vào 43,70 triệu đồng/lượng; bán ra 43,90 triệu đồng/lượng. Theo nhiều chuyên gia kinh tế, trong ngắn hạn có thể giá vàng thế giới sẽ có một đợt tăng nóng trở lại.

Tuy nhiên, theo Trần Thanh Hải, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Kinh doanh và Đầu tư Vàng Việt Nam (VGB), nếu trước đây khi lần đầu tiên Ngân Hàng nhà nước cho phép 5 ngân hàng bán vàng tồn quỹ đã làm giá vàng hạ nhiệt, và có thời điểm giá vàng trong nước chỉ thấp hơn giá vàng thế giới vài trăm nghìn đồng/lượng. Tính đến ngày 12.10 nếu tính giá vàng quy đổi theo tỉ giá USD tự do thì mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới vẫn ở mức cao khoảng 2 triệu đồng/lượng. Ông Hải phân tích, sở dĩ trong phiên giao dịch giá vàng ngày 10/10 giá vàng trong nước chỉ cao hơn giá vàng trên thế giới khoảng 300.000đồng/lượng là do việc 5 ngân hàng được cấp phép đã ồ ạt bán vàng ra thị trường nên khoảng chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới được coi là tương đối ổn định. Tuy nhiên, chỉ sau đó 1 ngày (11/10), giá vàng trong nước lại tiếp tục tăng, do lực bán của các ngân hàng này đã chậm lại.

Thực tế biến động thị trường giá vàng trong nước cho thấy, giải pháp cho phép các ngân hàng tung bán lượng vàng trong kho ra thị trường chỉ là biện pháp tình thế, chứ chưa thật là giải pháp căn cơ để giúp thị trường vàng ổn định giá cả. Mặt khác, các biện pháp điều chỉnh của các Ngân hàng nhà nước cần tiếp tục mạnh tay hơn nữa mới đủ sức khống chế thị trường vàng trong nước. Đặc biệt, trong bối cảnh những thái cuối năm, tỉ giá USD , giá vàng và nhu cầu mua sắm của người dân tăng nhanh, nếu không có các biện pháp bình ổn sẽ gây ảnh hưởng đền tình hình kinh tế vĩ mô

Giải pháp tổng thể

Theo Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia, việc bình ổn thị trường vàng trong thời gian ngắn vừa qua chưa thực sự là các giải pháp căn cơ. Vấn đề của thị trường vàng hiện nay là cần tạo ra cơ chế chuyển hướng đầu tư vàng vật chất sang hình thức đầu tư khác chứ không phải là tăng nguồn cung vàng cộng với các biện pháp hành chính bắt buộc kèm theo. Theo ông Nghĩa, để chuyển hướng nhu cầu đầu tư của doanh nghiệp cũng như người dân, thời gian tới, Ngân hàng nhà nước có thể cân nhắc việc cho phép một số ngân hàng phát hành chứng chỉ vàng. Một biện pháp hành chính khác là Nhà nước nên thành lập sàn giao dịch vàng quốc gia để quản lý người dân, doanh nghiệp mua bán chứng chỉ vàng và vàng tài khoản. Bên cạnh đó các cơ quan chức năng cũng cần tính đến các nguyên nhân chính của thị trường vàng hiện nay. Vấn đề đặt ra cho các cơ quan nhà nước lúc này là làm sao khai thác được nguồn vàng dự trữ khổng lồ trong dân. Riêng biện pháp tình thế khi huy động bán 8 tấn vàng của các ngân hàng thương mại ra thị trường tự do, nếu đem so sánh với nhu cầu mua vàng vẫn đang tăng thì thực sự chỉ như muối bỏ biển. Về lâu dài, giải pháp này cũng không thể kéo dài, bởi lượng vàng dự trữ trong hệ thống ngân hàng thương mại cũng có hạn, đó là chưa kể đến việc bán ra bao nhiêu thì lại phải mua về theo nguyên tắc cân đối.

Ngoài ra, theo Tiến sĩ Lê Thẩm Dương - Trưởng khoa Quản trị kinh doanh, ĐH Ngân hàng TP.HCM: phương pháp cho phép một số ngân hàng bán vàng dự trữ ra thị trường như trong thời gian vừa qua còn bộc lộ nhiều hạn chế thiếu công bằng. Cụ thể, nếu sử dụng phương pháp này thì nên công khai minh bạch thông tin về tiêu chuẩn, cho các đơn vị tham gia, không nên chỉ một số đơn vị được độc quyền bán vàng như hiện nay. Điều này nếu không được điều chỉnh rất có thể diễn ra một tiền lệ xấu. Bởi trong khi, các đơn vị này được phép mua vàng thế giới giá thấp, bán trong nước giá cao. Làm một phép toán đơn giản đã cho thấy, chỉ tính riêng phiên đầu tiên được phép bán vàng ngày 6/10, với 6 tấn vàng (tương đương 160.000 lượng) mà các đơn vị này đã tung ra thị trường, độ chênh giữa vàng trong nước và thế giới phiên này từ 1,3 - 1,5 triệu đồng/lượng, số lời mà 6 đơn vị này thu về khoảng 200 tỉ đồng. Và khi có cơ chế “thoáng” như trên, nhiều chuyên gia lo ngại rằng, bộ phận ngân hàng này sẽ cùng bắt tay duy trì một khoảng cách nhất định giữa giá vàng trong nước và giá thế giới để tiếp tục thu lợi. Khi đó, chỉ người tiêu dùng và nhà nước chịu lỗ.

Một giải pháp khác cũng được nhiều chuyên gia đề cập là cần có sự phân bổ và kiểm soát chặt chẽ hệ thống phân phối vàng. Phương án được dự liệu là cho phép các tổ chức tín dụng được mua bán vàng cao tuổi. Còn công ty, tiệm buôn bán vàng nhỏ lẻ thì chỉ được phép kinh doanh vàng trang sức và vàng thấp tuổi./.

Anh Phương