Vương Quốc Anh trong nỗ lực phòng, chống tham nhũng tại Việt Nam

Tháng 6 vừa qua, Vương Quốc Anh đã thay Thụy Điển trở thành nhà tài trợ điều phối trong lĩnh vực chống tham nhũng. Xin Ngài có thể cho biết rõ hơn về vai trò nhiệm vụ này và một số ưu tiên hàng đầu dành cho Việt Nam nói chung và cho khu vực doanh nghiệp?

Chiến lược Quốc gia phòng, chống tham nhũng của Chính phủ Việt Nam đến năm 2020 chỉ ra rằng công cuộc phòng, chống tham nhũng là một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách và dài hạn và là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng. Điều đó nhấn mạnh tầm quan trọng của những nỗ lực phòng, chống tham nhũng đối với sự thịnh vượng và tăng trưởng của Việt Nam trong tương lai và là một biểu hiện của cam kết từ phía Chính phủ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Vương Quốc Anh đang nghiêm túc thực hiện vai trò nhà tài trợ điều phối. Chúng tôi rất vinh dự nhận được sự tín nhiệm của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng trong vai trò mới này. Điều đó chứng tỏ mối quan hệ song phương giữa Việt Nam và Vương Quốc Anh ngày càng phát triển.

Cách tiếp cận của chúng tôi với tư cách nhà tài trợ điều phối là đại diện cho toàn bộ cộng đồng các nhà tài trợ quốc tế trong các nỗ lực chung nhằm hỗ trợ Thanh tra Chính phủ và Văn phòng Ban Chỉ đạo thực hiện chương trình phòng chống tham nhũng, thông qua việc hợp tác chặt chẽ với cả hai cơ quan này. Đồng thời, chúng tôi cũng cam kết sẽ phối hợp mạnh mẽ và sâu rộng hơn nữa với các đối tác không thuộc chính phủ, bao gồm cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức xã hội dân sự và giới truyền thông. Chúng tôi nhận thấy rằng cộng đồng doanh nghiệp và những thành phần không thuộc chính phủ khác giữ một vai trò hết sức quan trọng trong việc đẩy mạnh yêu cầu phòng chống tham nhũng trong xã hội.

Vậy Ngài đánh giá như thế nào về sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp trong phòng, chống tham nhũng và hơn nữa là việc nhận thức về tính nhất quán và minh bạch trong kinh doanh?

Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đóng vai trò rất quan trọng trong việc cải thiện môi trường kinh doanh công khai và minh bạch vì lợi ích của từng đơn vị doanh nghiệp. Tham nhũng không có chỗ đứng trong kinh doanh. Nó bóp méo sự cạnh tranh tự do và lành mạnh, làm tăng chi phí hoạt động kinh doanh và làm tổn hại tới sự phát triển kinh tế. Thông qua hợp tác với Chính phủ và các đối tác chủ chốt khác, cộng đồng doanh nghiệp sẽ có thể mang lại ảnh hưởng lớn hơn nữa trong việc xây dựng các quy chuẩn thực tiễn mới và xây dựng tính liêm chính, minh bạch. Chiến lược Quốc gia phòng, chống tham nhũng đến năm 2020 khuyến khích sự tham gia của khu vực doanh nghiệp. Chúng tôi đang phối hợp chặt chẽ với các đối tác trong Chính phủ và cộng đồng các nhà tài trợ nhằm tìm cách thúc đẩy hơn nữa vai trò của khu vực doanh nghiệp bao gồm cả các công ty nước ngoài hiện đang hoạt động tại Việt Nam.

Chúng tôi và các đối tác quốc tế cũng khuyến nghị Chính phủ áp dụng các tiêu chuẩn về quản trị doanh nghiệp chặt chẽ hơn nhằm nâng cao tính minh bạch và tiếp tục thực hiện cải cách các doanh nghiệp nhà nước để nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực này.

Như chúng ta đã biết hầu hết các tập đoàn, công ty đa quốc gia đã xây dựng và tuân thủ bộ quy tắc ứng xử về tính minh bạch và nhất quán trong quan hệ kinh doanh. Theo Ngài doanh nghiệp Việt Nam nên làm thêm những gì để thực hiện các sáng kiến này?

Bộ quy tắc ứng xử là một công cụ hiệu quả để xác định rõ những vấn đề gì cấu thành nên những thông lệ kinh doanh không phù hợp, phi đạo đức hay có dấu hiệu tham nhũng. Các doanh nghiệp nước ngoài ở Việt Nam đã đưa ra các minh chứng cụ thể bằng việc tham gia vào “Sáng kiến Xây dựng tính Nhất quán và Minh bạch trong Quan hệ Kinh doanh tại Việt Nam (ITBI)”, một sáng kiến của các doanh nghiệp do Văn phòng Doanh nghiệp vì sự Phát triển Bền vững thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) triển khai thực hiện. Tôi rất mong các doanh nghiệp nước ngoài đang tham gia vào sáng kiến này sẽ chia sẻ các thông lệ tốt của mình với các doanh nghiệp Việt Nam. Điều này sẽ giúp chứng minh cho những lợi ích lâu dài của các thông lệ kinh doanh phù hợp với đạo đức và minh bạch. Đồng thời, Vương Quốc Anh cũng đặt ra các tiêu chuẩn quốc tế thông qua các quy định pháp luật nghiêm ngặt riêng về chống đưa hối lộ vừa được ban hành vào tháng 7 vừa qua. Để biết thêm thông tin chi tiết về Đạo luật chống hối lộ, các bạn có thể truy cập website của Cơ quan Thương mại và Đầu tư Vương quốc Anh (UKTI) theo đường dẫn:

http://www.ukti.gov.uk/home.html?guid=none

Sáng kiến minh bạch trong ngành khai thác khoáng sản (EITI) được xem là một sáng kiến mới đối với Việt Nam và đang được Chính phủ xem xét tham gia. Vậy Ngài có thể chia sẻ những quan điểm của Vương quốc Anh về tính hiệu quả của sáng kiến này?

Chúng tôi rất vui mừng trước sự quan tâm của Chính phủ Việt Nam về sáng kiến này vì đây là một công cụ quan trọng giúp nâng cao tính minh bạch trong ngành khai thác khoáng sản. Chúng tôi cùng với các nhà tài trợ khác hiện đang làm việc với Chính phủ Việt Nam và các bên liên quan chủ chốt để xác định những lợi ích của EITI nhằm hỗ trợ Việt Nam có đầy đủ thông tin làm cơ sở cho việc ra quyết định tham gia sáng kiến này. Tham nhũng trong khai thác khoáng sản là nội dung chính của cuộc Đối thoại về Phòng chống Tham nhũng vào tháng 5 vừa qua. Việc ngăn chặn tham nhũng và khắc phục những yếu kém trong ngành khai thác khoáng sản đòi hỏi sự cam kết thực sự và quyết tâm từ các cấp lãnh đạo cao nhất mới thay đổi được cách làm như hiện nay. Cuộc Đối thoại về Phòng chống Tham nhũng đã thu hút sự tham gia rộng rãi của các bên liên quan đến ngành khai thác khoáng sản. Ngoài ra, đại diện các cơ quan Chính phủ từ trung ương đến địa phương, cơ quan thông tấn, báo chí, tổ chức xã hội dân sự, các đối tác phát triển, các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp nước ngoài và các tổ chức quốc tế cũng có tích cực tham gia vào cuộc đối thoại.

Bài báo này đươc thực hiện với sự hỗ trợ của Dự án ITBI của VCCI.