Khai thác vốn từ thị trường quốc tế: Cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam

Trước những khó khăn của nền kinh tế đất nước, việc vay vốn đối với các doanh nghiệp kinh doanh trở nên khó khăn hơn, nhiều doanh nghiệp đã hướng ra thị trường quốc tế để tìm nguồn vốn cho mình.

Nhiều tiềm năng

Việc huy động vốn từ thị trường thế giới đã được các doanh nghiệp Việt Nam thực hiện từ nhiều năm qua, đi đầu là Vincom khi năm 2009 tập đoàn này đã huy động được 100 triệu USD từ thị trường trái phiếu quốc tế. Bước sang năm 2011 mặc dù nền kinh tế thế giới vẫn đang đứng trước những thách thức không nhỏ nhưng tháng 7/2011 Vincom lại tiếp tục gây được tiếng vang lớn khi lần thứ hai thành công trong việc huy động thêm 40 triệu USD trái phiếu quốc tế với lãi suất 6% một năm. Số tiền thu được sẽ được sử dụng để bổ sung vốn lưu động cho Vincom. Đây là số tiền rất có ý nghĩa khi doanh nghiệp này đang cần nhiều vốn để thực hiện các dự án BĐS lớn và các khoản đầu tư dài hạn khác. Có lẽ nhờ nguồn vốn này mà các dự án của Vincom vẫn tiến hành đều đặn bất chấp những khó khăn của thị trường trong thời gian qua.

Qua hai lần thành công của mình, Vincom được xem là một trong những doanh nghiệp có kinh nghiệm nhất trong việc huy động vốn quốc tế, mở ra hướng mới cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Tiếp nối thành công của Vincom, tháng 5/2011, Hoàng Anh Gia Lai cũng đã huy động thành công 90 triệu trái phiếu quốc tế với thời hạn 5 năm và lãi suất ở mức cố định 9,875%. Đây được đánh giá là một thành công vang dội của các doanh nghiệp trong nước khi doanh nghiệp này đã huy động được nguồn tài chính lớn trong hoàn cảnh khó khăn của thị trường tài chính thế giới.

Với những lợi thế về mặt tài chính, Hoàng Anh Gia Lai đã đẩy mạnh việc mua lại các dự án giá rẻ của các doanh nghiệp đang gặp khó khăn về mặt tài chính để tạo lợi thế cho những hoạt động sau này của mình. Được biết, ngoài số vốn trên, từ cuối năm 2010, doanh nghiệp này đã nhận định bối cảnh rất khó khăn nên đã tập trung mọi nguồn lực để huy động vốn. Cuối tháng 8/2010, Hoàng Anh Gia Lai đã huy động được 50 triệu USD từ tập đoàn Temasek, 60 triệu USD của Deutsche Bank…. Theo dự kiến, cuối năm nay Hoàng Anh Gia Lai sẽ tiếp tục huy động thêm 55 triệu USD của Temasek, được biết, đây đều là những tổ chức tài chính lớn của thế giới chứ không chỉ ở trong khu vực.

Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hoàng Anh Gia Lai chia sẻ, hiện việc vay vốn trong nước gặp rất nhiều khó khăn vì lãi suất cao. Trong khi dự kiến lãi suất trái phiếu quốc tế chỉ khoảng từ 8- 10%. Thậm chí, với trái phiếu quốc tế doanh nghiệp có quyền mua lại trái phiếu này trong vòng ba năm kể từ ngày phát hành.

Nhiều doanh nghiệp cũng tìm hướng đi mới khi tiếp cận thị trường tài chính thế giới khi tiến hành bán cổ đông của mình cho các doanh nghiệp nước ngoài. Cách tiếp cận này hiện được nhiều ngân hàng thực hiện khi huy động vốn trong nước gặp khó khăn. Điển hình là ngân hàng ABBank đã hai lần thành công với cách này và nhờ đó đã tăng vốn thành công. Năm 2008, ABBank đã thành công khi bán được 15% cổ phần của mình với mức giá lớn gấp 5 lần mệnh giá cho Maybank - ngân hàng lớn nhất Malaysia, thu về 2,138 tỷ đồng. Trong thời điểm khó khăn, thành công của mình đã giúp ABBank có thêm nguồn lực để phát triển mạnh trong giai đoạn tiếp theo. Năm 2011, Maybank mua thêm 5% cổ phần để tiếp tục duy trì tỷ lệ sở hữu tối đa 20% của đối tác chiến lược nước ngoài. Ngoài ra ABBank còn có thêm 600 tỷ đồng từ công ty Tài chính quốc tế (IFC) của Ngân hàng Thế giới (WB). IFC đầu tư để chính thức trở thành cổ đông với tỷ lệ sở hữu 10% vốn điều lệ. Với nguồn vốn từ các đối tác ngoại, ABBank không chỉ tăng vốn thành công mà còn trở thành ngân hàng mạnh về tiềm lực tài chính trên thị trường.

Trong thời điểm khó khăn của nền kinh tế, thì quy định các ngân hàng phải tăng vốn điều lệ lên 3000 tỷ đồng đã khiến cho nhiều ngân hàng thất bại, nhưng cũng có những ngân hàng đã thành công khi huy động được vốn ngoại.

Trong số đó phải kể đến ngân hàng Phương Đông (OCB) bán một phần vốn cho cổ đông nước ngoài là BNP Paribas (PNPP) để nâng tổng số vốn của mình từ 2.600 tỷ lên 3.000 tỷ đồng. VIBank cũng vừa được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn điều lệ từ mức 4.000 tỷ đồng lên 4.250 tỷ đồng thông qua chào bán cổ phần cho Commonwealth Bank của Australia (CBA), với tỷ lệ sở hữu cổ phần CBA được nâng từ 15% lên 20%. Mekong Bank cũng chào bán thêm cho đối tác chiến lược nước ngoài là Temasek Holdings Pte. Ltd (Singapore) 15% và dự tính sẽ nâng lên 20% trong năm nay để ngân hàng đạt vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng.

Nâng cao tính minh bạch

Theo các chuyên gia tài chính, thị trường vốn quốc tế rất lớn và cơ hội dành cho tất cả các doanh nghiệp nhưng để huy động vốn được trên thị trường này là điều hoàn toàn không dễ. Điều quan trong nhất là các doanh nghiệp phải chứng minh được giá trị và uy tín của mình. Hơn thế, quan ngại nhất đối với các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam chính là sự minh bạch trong quản trị kinh doanh. Các nhà đầu tư nước ngoài luôn có xu hướng đầu tư dài hạn. Vì thế, họ luôn đánh giá cao các doanh nghiệp minh bạch thông tin bao gồm cả tin tốt và tin xấu để nhà đầu tư có những quyết định và ước định được rủi ro khi tham gia đầu tư.

Theo các chuyên gia kinh tế, để thành công khi huy động vốn từ thị trường thị trường quốc tế, các doanh nghiệp cần phải có trách nhiệm về các thông tin công bố, báo cáo kế hoạch kinh doanh, tái cơ cấu tài chính, nhân sự, dự án để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả cao, phải trao đổi thường xuyên với nhà đầu tư nước ngoài để họ nắm bắt, hiểu rõ doanh nghiệp, xây dựng niềm tin. Các công đoạn phải được sắp xếp lại theo cách mà nhà đầu tư quốc tế nhìn nhận là minh bạch, phù hợp với nhà đầu tư tại thị trường mình cần huy động vốn. Mặc dù khó khăn nhưng cơ hội đối với các doanh nghiệp Việt vẫn còn rất lớn.

Trên thực tế, những ngân hàng có đối tác nước ngoài đều xây dựng được những sản phẩm và dịch vụ tài chính cạnh tranh, nâng cao năng lực công nghệ ngân hàng… Ngược lại, những đối tác ngoại cũng thu được những lợi nhuận lớn từ việc đầu tư vào ngân hàng Việt Nam. Việc gia tăng hợp tác để có được sự hỗ trợ nhiều hơn từ phía đối tác nước ngoài trong các lĩnh vực trên là rất cần thiết đối với nhiều ngân hàng thương mại Việt Nam. Nhưng đối với ngân hàng ngoại, họ cũng tìm được kỳ vọng của mình là lợi nhuận và thị phần.

Sĩ Sơn