Lộ diện kế hoạch tái cấu trúc

Trong 3 nội dung chính của tái cấu trúc kinh tế Việt Nam, lĩnh vực ngân hàng chiếm vị trí đặc biệt, với thời gian không thể trì hoãn, kế hoạch đòi hỏi thận trọng tránh đổ vỡ ảnh hưởng xấu tới kinh tế vĩ mô.

Thống đốc đặt ra 4 mục tiêu của tái cơ cấu hệ thống NH, điều đầu tiên là làm lành mạnh hệ thống NH; Phải làm cho hệ thống NH có đủ sức cạnh tranh trong và ngoài nước. Phải cấu trúc lại cơ cấu hoạt động của hệ thống NH để đảm bảo giữa cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ cho nền kinh tế một cách hợp lý. Và điểm cuối cùng là phải làm sao đáp ứng được hệ thống NH VN không chỉ có tình hình tài chính lành mạnh mà còn hòa nhập và có sức cạnh tranh với quốc tế.

Theo Thống đốc, việc thực hiện tái cấu trúc sẽ phân nhóm hệ thống ngân hàng Việt Nam thành ba nhóm lớn: Nhóm có tình hình tài chính lành lạnh quy mô lớn; Nhóm các NH tình hình tài chính lành mạnh như quy mô nhỏ và nhóm đang khó khăn.

Ở nhóm thứ nhất, được định hướng tiếp tục phát triển thành những ngân hàng làm trụ cột trong hệ thống ngân hàng thương mại trong thời gian tới cũng như vươn lên đủ sức cạnh tranh với khu vực và quốc tế. Đến năm 2015, 15 NH hàng đầu sẽ chiếm tới khoảng 80% thị phần hoạt động của hệ thống. 1 – 2 NH trong số đó sẽ vươn lên tầm vóc khu vực và quốc tế.

Nhóm 2 gồm những NHTMCP quy mô nhỏ nhưng tài chính lành mạnh không có nhu cầu hoặc không có điều kiện để phát triển quy mô cao hơn nữa. NHNN sẽ có những quy định để đảm bảo quy mô hoạt động trong tầm kiểm soát phù hợp với năng lực của tổ chức tín dụng và cũng có những quy định để đảm bảo sự phân khúc của thị trường cho các tổ chức tín dụng này có thể phát huy được nhưng trên nền tảng hoạt động an toàn và hiệu quả.Nhóm 3 là những NH yếu kém cần được tái cấu trúc. NHNN thông qua các biện pháp như thay đổi lại cổ đông, nâng cao năng lực của cổ đông hoặc cho các tổ chức tín dụng trong nước khác tham gia cổ đông, mua lại hoặc sáp nhập vào các tổ chức tín dụng khác.

Qua sự phân nhóm này có thể nhìn thấy khả năng các NH yếu kém sẽ trải qua quá trình tái cơ cấu toàn diện, có thể xảy ra các vụ mua bán, sáp nhập với nhóm thứ nhất là các NH quy mô lớn. Trong khi nhóm thứ 2 với quy mô nhỏ hơn sẽ được định hướng tới các phân khúc thị trường phù hợp, không phải lớn lên bằng mọi giá và đổ xô cạnh tranh ở các khu vực đô thị lớn.

Lộ trình để thực hiện kế hoạch này cũng được đưa ra khá gấp rút: Trong thời gian cuối năm nay và quý 1 năm tới,sẽ phân định 3 nhóm ngân hàng một cách rõ rang, đồng thời hỗ trợ vấn đề thanh khoản của NH yếu kém. Từ quý 2/2012 đến hết năm 2013 sẽ hoàn thành việc tái cấu trúc lại các NH thuộc nhóm 3. Sau đó là quá trình nâng cao các chỉ tiêu an toàn và hiệu quả, thủ các chuẩn mực quốc tế. Đến năm 2015, VN có các NH đạt tiêu chuẩn khu vực, đồng thời hệ thống NH sẽ tiếp tục được tái cấu trúc. Mục tiêu đến năm 2020 có từ 1 - 2 tổ chức tín dụng được đưa vào nhóm các tổ chức tín dụng lớn của khu vực Đông Nam Á.

Thống đốc Nguyễn Văn Bình khẳng định: “Quá trình trên được thực hiện theo phương châm không để tổ chức tín dụng nào đổ vỡ, đảm bảo tối đa quyền lợi của người gửi tiền và khách hàng của ngân hàng”.

Thống đốc cho biết: Một trong các phương châm mà chúng tôi đặt ra trong quá trình tái cấu trúc là phát huy nội lực … Dùng các tổ chức có quy mô lớn hơn và tình hình tài chính lớn hơn để tham gia vào việc tái cấu trúc các tổ chức tín dụng nhỏ hơn, bằng cách đó chúng ta tiết kiệm được các chi phí.

Con số các NH ở nhóm 3, nhóm yếu kém thuộc diện nhanh chóng được tái cơ cấu rất được quan tâm. Các tên tuổi cụ thể trong nhóm này cũng được đồn đoán từ nhiều tháng nay. Theo Thống đốc, những NH này chiếm chưa tới 5% thị phần trong hệ thống. Theo nguyên Thống dốc NHNN Cao Sỹ Kiêm, thể trạng sức khoẻ các NH hiện rất gay go. Hiện có hàng chục NH đang nằm trong diện cần cơ cấu lại, tức sáp nhập hoặc giải thể.

Lê Minh