Thế áp đảo của hàng Việt

Chỉ sau gần hai năm hưởng ứng Cuộc vận động “Người Việt ưu tiên dùng hàng Việt”, hàng hóa Việt Nam đã nâng tỷ lệ từ 60-70% lên 90% tại các kênh bán hàng hiện đại. Đây là số liệu đáng mừng vừa được bà Đinh Thị Mỹ Loan – Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam cho biết. Hương Giang thực hiện.

Sau gần hai năm phát động Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” của Bộ Chính trị, bà đánh giá thế nào về kết quả đạt được của Cuộc vận động này?

Cuộc vận động bước vào năm thứ 2 đã có nhiều tác động tích cực trong cuộc sống, công tác tuyên truyền vận động đã được nâng cao và đi vào chiều sâu. Đặc biệt, các nhà bán lẻ Việt Nam cũng như các doanh nghiệp sản xuất và phân phối hiện nay đã bắt đầu coi người tiêu dùng là trung tâm, sản xuất hàng hóa không chỉ chú trọng đến giá cả, chất lượng mà còn quan tâm đến các dịch vụ đi kèm. Hàng hóa Việt với đầy đủ các lợi thế đã có những bước tiến rất mạnh mẽ về thương hiệu, uy tín, từng bước có được niềm tin của người tiêu dùng.

Trong thời gian Tết nguyên đán đang cận kề, tất cả các mặt hàng phục vụ tết đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như rượu bia, bánh kẹo, nước giải khát, đồ gia dụng… đã được chuẩn bị rất kỹ lưỡng. Theo báo cáo của các thành viên Hiệp hội chúng tôi cũng như của các doanh nghiệp trong ngành, 90% hàng Việt được được bày bán trong dịp này, chúng tôi hy vọng con số này trong thực tế có thể nhiều hơn. Đây là một thành tích đáng phấn khởi, minh chứng cho bước tiến mạnh mẽ của hàng hóa Việt.

Năm thứ hai của cuộc vận động, vai trò của các nhà bán lẻ đã được ghi nhận, Hiệp hội các nhà bán lẻ cùng với các thành viên của mình luôn luôn phấn đấu ưu tiên quảng bá các sản phẩm nội địa là tiêu chí hàng đầu trong kinh doanh như: Ưu tiên vị trí thuận tiện, diện tích phù hợp cho các doanh nghiệp bán hàng Việt; Ưu tiên thực hiện các chương trình khuyến mại cho các doanh nghiệp Việt Nam; Gắn kết các khâu sản xuất, phân phối và tiêu dùng; Tổ chức các chương trình bình ổn, đưa hàng Việt về nông thôn…

Bà có nhận xét gì về sự phát triển của các doanh nghiệp bán lẻ thời gian qua, đặc biệt là sau thời điểm Việt Nam mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ (01/01/2009)?

Các nhà bán lẻ Việt Nam không những đã xây dựng được thương hiệu mà còn phát triển rất mạnh mẽ kênh bán lẻ hiện đại, ở đây là hệ thống siêu thị, trung tâm mua sắm, trung tâm thương mại, các cửa hàng chuyên doanh, hệ thống các cửa hàng tiện ích. Điển hình như Coopmart, SatraMart, VinatexMart, Vinamilk, FiviMart… Chỉ tính riêng trong lĩnh vực điện máy cũng đã nổi lên hàng loạt tên tuổi lớn như TopCare, Nguyễn Kim, Pico...

Thời gian qua, bất chấp khó khăn chung của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhưng ngành công nghiệp bán lẻ vẫn có mức tăng trưởng 16%. Mặc dù kinh tế suy giảm, nhưng tổng mức bán lẻ của thị trường trong nước vẫn đạt khá, kết thúc năm 2011 có thể đạt mức 85-86 tỷ USD, đóng góp 15-16% GDP, bằng 80-85% tổng sản phẩm quốc nội. Thời gian qua đã có nhiều chuyến đi sang Lào, Campuchia của các doanh nghiệp Việt Nam với mục đích tìm kiếm sự hợp tác để có thể liên kết mở rộng ngành bán lẻ sang các nước đó.

Xu hướng phát triển của thị trường bán lẻ trong thời gian tới sẽ là gì, thưa bà?

Hiện tại, đang xuất hiện một xu hướng mới trong những năm gần đây, ranh giới giữa bán buôn và bán lẻ đã không còn quá cách biệt, đã có một sự xích lại gần nhau, hòa quyện vào nhau của hai hình thức này. Người tiêu đùng Việt Nam thời hiện đại không chỉ quan tâm đến chất lượng, giá cả hợp lý mà còn quan tâm đến độ mới, an toàn của sản phẩm, hoạt động khuyến mại, phục vụ thân thiện, chu đáo. Trong bối cảnh lạm phát, người tiêu dùng quan tâm đến những phương cách mua sắm thông minh như mua theo gói, số lượng lớn hay mua nhãn hiệu riêng của các nhà bán lẻ nhưu Coopmart, Fivimart… Xu hướng mới của bán lẻ như bán lẻ qua mạng internet, qua điện thoại di động, shopping TV… sẽ phát triển mạnh trong thời gian tới. Tôi ví dụ như một thành viên của Hiệp hội đã áp dụng hiệu quả hình thức bán hàng hiện đại này như Sài Gòn Coop phối hợp với HTV để bán hàng qua mạng truyền hình tại các tỉnh thành phía Nam.

Xu hướng thị trường được chúng tôi nghiên cứu vẫn theo hướng tăng cường kênh bán lẻ hiện đại. Kênh bán lẻ truyền thống cũng phải chuyển mình sao cho phù hợp với áp lực cạnh tranh.

Nói như vậy, có nghĩa kênh bán lẻ truyền thống sẽ bị “lép vế” vào thời gian tới?

Đưa hàng hóa Việt Nam vào kênh bán lẻ truyền thống như hệ thống các chợ đầu mối, sạp hàng, đại lý, ki-ốt… là điều rất đáng làm. Mặc dù, các tiểu thương muốn bán hàng Việt, các doanh nghiệp cũng rất muôn đưa hàng Việt vào chợ truyền thống, tuy nhiên, từ trước đến nay chưa thật sự có mối liên kết chặt chẽ, hiệu quả giữa các doanh nghiệp sản xuất, phân phối tại kênh này. Vừa qua, Hiệp hội các nhà bán lẻ Việt Nam đã tổ chức một cuộc Tọa đàm với các tiểu thương ở chợ Đồng Xuân. Tại đây, các câu hỏi tại sao tỷ lệ hàng Việt tại các chợ truyền thống rất thấp, trong khi tại các kênh bán hàng hiện đại, tỷ lệ này rất cao đã được giải đáp. Nguyên nhân là do hàng hóa tại các chợ phần nhiều là hàng ngoại nhập, hàng hóa không kiểm tra chất lượng. Các tiểu thương cho rằng nhiều khi muốn lấy hàng của các doanh nghiệp Việt để bán thì doanh nghiệp lại thoái thác giao hàng do phải tập trung cho xuất khẩu, hoặc nếu lấy hàng thì số lượng phải rất lớn, sau khi bán thì không được đổi, trả lại hàng trong khi những nguồn hàng khác linh hoạt hơn nhiều. Ngược lại, các doanh nghiệp lại lo sợ làm ăn với tiểu thương sẽ gặp rủi ro ở khâu thanh toán. Chính những điểm đó đã khiến hàng Việt khó chen chân vào các kênh bán lẻ truyền thống.

Hiệp hội các nhà bán lẻ đã có những động thái gì để hỗ trợ các doanh nghiệp thành viên?

Thành viên của Hiệp hội đại đa số là các doanh nghiệp bán lẻ hiện đại, hiệp hội chúng tôi cũng rất quan tâm đến lợi ích của các thành viên, chúng tôi không bao giờ có quan điểm các nhà bán lẻ tách rời nhau mà phải liên kết với nhau vì các nhà bán lẻ là 1 mắt xích của chuỗi cung ứng, nối giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng.

Mức sống, văn hóa tiêu dùng và văn minh thương mại cũng như văn hóa của một dân tộc thể hiện rất nhiều qua thị trường bán lẻ, bản thân hiệp hội cũng như các doanh nghiệp sẽ cùng nhau nỗ lực để xây dựng một thị trường bán lẻ có hiệu quả, văn minh và hiện đại hơn.