Kiềm chế lạm phát: Chuyển từ thế bị động sang chủ động

Lạm phát năm 2012 chắc chắn sẽ ở mức 1 con số, lãi suất tín dụng tiếp tục giảm mạnh, thanh khoản của hệ thống ngân hàng và dự trữ ngoại tệ tăng là những yếu tố rất quan trong cho nền kinh tế vĩ mô, giúp người dân có niềm tin vào đồng nội tệ. Đây là kết luận do Bộ trưởng – Chủ nhiệm văn phòng Chính phủ Vũ Đức Đam đưa ra tại buổi họp báo VPCP thường kỳ ngay 4/5 vừa qua tại Hà Nội.

Kinh tế ổn định

Ông Vũ Đức Đam cũng cho biết, chỉ số CPI giảm liên tục cho thấy chính phủ đã chủ động kiềm chế lạm phát chứ không còn ở thế bị động ứng phó như trước. Tình hình kinh tế vĩ mô đã đạt được những bước tiến quan trọng, thể hiện ở các chỉ tiêu kinh tế xã hội trong 4 tháng đầu năm tương đối ổn định.

Theo báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, chỉ số giá tiêu dùng tháng 4 tăng 0,05% so với tháng trước và tăng 2,6% so với cuối năm 2011, là mức tăng thấp nhất trong nhiều năm qua. Lãi suất tín dụng tiếp tục giảm, thanh khoản của hệ thống ngân hàng và dự trữ ngoại hối được cải thiện, tỷ giá ổn định, thị trường chứng khoán có dấu hiệu khởi sắc.

Sản xuất công nghiệp phục hồi khá mạnh. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 4 tăng 7,5%, trong đó công nghiệp chế biến tăng 9,3%. Sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản ổn định. Sản lượng thủy sản trong 4 tháng tăng 4,1%. Khu vực dịch vụ tiếp tục phát triển khá. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ 4 tháng đầu năm ước tăng 21,6% so với cùng kỳ năm trước.

Các bộ ngành, địa phương có nhiều cố gắng tháo gỡ khó khăn để thúc đẩy tiến độ giải ngân các nguồn vốn… Đến 15/ 4, giải ngân vốn đầu tư phát triển từ NSNN ước đạt 26% kế hoạch năm. Vốn ODA giải ngân 4 tháng đầu năm tăng 1,4% so với cùng kỳ; riêng tháng 4/2012 giải ngân tăng mạnh khoảng 41% so với 3 tháng đầu năm.

Trong 4 tháng đầu năm, đã tạo việc làm cho khoảng 481 nghìn người. So cùng kỳ 2011, số hộ thiếu đói giảm 16,7% và số nhân khẩu thiếu đói giảm 20,2%.

Chủ động điều hành kinh tế

Truyền đạt lại chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại phiên họp thường kỳ của Chính phủ, Bộ trưởng Vũ Đức Đam cho biết Chính phủ chủ trương sẽ điều hành kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô ổn định, chủ động, không để xảy ra thực trạng một vài năm quay lại tình trạng thường trực nguy cơ đổ vỡ ngân hàng, lạm phát lên cao.

Bộ trưởng Vũ Đức Đam nhận định tình hình kinh tế vĩ mô vẫn đang nổi lên những khó khăn, thách thức. Lãi suất tuy đã giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, doanh nghiệp vẫn khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay, dư nợ tín dụng giảm mạnh. Thêm vào đó, tình hình sản xuất – kinh doanh bị ngưng trệ, lượng hàng tồn kho lớn; một bộ phận doanh nghiệp dừng hoạt động. Thu ngân sách nhà nước thấp hơn so với tiến độ các năm trước. Nhập siêu giảm mạnh sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến đầu tư và sản xuất – kinh doanh trong thời gian tới.

Thời gian tới, Chính phủ sẽ tập trung thực hiện kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Ngân hàng Nhà nước tiếp tục thực hiện lộ trình giảm lãi suất, có giải pháp phù hợp và khẩn trương về phân loại nợ, cơ cấu lại nợ nhằm giúp các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp cân bằng tài chính để tiến hành quan hệ tín dụng bình thường. Việc thực hiện tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại; thực hiện các biện pháp xử lý nợ xấu, khoanh nợ...; tạo điều kiện để các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh dễ tiếp cận vốn vay sẽ được chú trọng.

Về chính sách tài khóa, Chính phủ sẽ bảo đảm cân đối ngân sách, giữ bội chi ngân sách nhà nước năm 2012 ở mức 4,8% GDP, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và khuyến khích đầu tư xã hội, thúc đẩy đầu tư FDI qua đó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Vốn tín dụng của nhà nước sẽ được tập trung vào phát triển cơ sở hạ tầng, nhất là hạ tầng về điện, giao thông…

Hoạt động sản xuất kinh doanh, nhất là những lĩnh vực có lợi thế về thị trường như nông nghiệp, thúc đẩy mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm trong và ngoài nước sẽ được ưu tiên phát triển. Các Bộ kiểm soát tốt giá cả thị trường, nhất là đối với những sản phẩm hàng hóa thiết yếu đối với cuộc sống.

Xem xét lại phương án thu phí giao thông

Về phương án thu phí giao thông, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP Vũ Đức Đam cho biết thời hạn thực hiện thu phí bảo trì đường bộ nếu bắt đầu từ ngày 1/6 là rất gấp, các bộ, ngành chức năng tiếp tục hoàn thiện phương án thu phí. Tính đến thời điểm này, đề án soạn thảo mới dừng ở mức do các bộ, ngành chức năng trình Thủ tướng và Thủ tướng đang yêu cầu hoàn thiện đề án để xem xét tính khả thi. Nếu Thủ tướng xem xét thông qua, sẽ trình Chính phủ cho ý kiến, nếu Chính phủ đồng thuận mới chính thức trình lên Ủy ban Thường vụ QH.

Chính phủ đã giao Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Tài chính tiếp tục hoàn thiện phương án chuẩn bị, từ giải pháp kỹ thuật thực hiện để hoàn chỉnh đề án thu phí, có kế hoạch tuyên truyền nhân dân thực hiện, đảm bảo thời hạn triển khai sẽ bắt đầu từ đầu năm tới. Các chỉ tiêu được chú trọng trong việc tính toán phương án là mức độ tác động đến đời sống của người dân, các điều kiện kỹ thuật thực hiện thu phí…

Hương Ly