11:16:27 | 4/2/2026
Bước sang tháng đầu tiên của năm 2026, bức tranh kinh tế Việt Nam ghi nhận những chỉ số khởi sắc đột phá.
Sự bùng nổ của số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường cùng đà phục hồi mạnh mẽ của xuất nhập khẩu đang trở thành minh chứng rõ nét cho niềm tin kinh doanh được củng cố và hiệu quả từ các chính sách cải cách thể chế quyết liệt.
Chỉ trong tháng 1, cả nước có trên 54.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, đạt mức tăng trưởng kỷ lục 62% so với cùng kỳ năm trước
Báo cáo mới nhất từ Bộ Tài chính cho thấy kinh tế tháng 1/2026 đã kế thừa trọn vẹn nền tảng ổn định từ năm 2025. Điểm nhấn ấn tượng nhất nằm ở tinh thần khởi nghiệp và sự quay trở lại của cộng đồng doanh nghiệp.
Ước tính chỉ trong tháng 1, cả nước có trên 54.000 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, đạt mức tăng trưởng kỷ lục 62% so với cùng kỳ năm trước. Điều này nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động lên con số hơn 1 triệu. Đáng chú ý, xu hướng "chính thức hóa" kinh doanh diễn ra mạnh mẽ khi có gần 1.000 hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp, con số này bằng 25% tổng số hộ chuyển đổi của cả năm 2025 cộng lại.
Bình luận về vấn đề này, chuyên gia kinh tế, PGS-TS Nguyễn Mạnh Quân nhìn nhận: Sự gia tăng này phản ánh yếu tố tâm lý cực kỳ quan trọng: Đó là sự tin tưởng vào tính ổn định của chính sách. DN quay lại thị trường với tâm thế thận trọng và khôn khéo hơn, không còn loay hoay trong ‘mớ’ cơ hội ảo mà đã tìm thấy hướng đi rõ ràng từ các chính sách hỗ trợ của Chính phủ.
Chuyên dịch sang khu vực ngoại thương, dù tháng đầu năm thường có sự sụt giảm nhẹ so với cuối năm trước do yếu tố chu kỳ sản xuất, nhưng so với cùng kỳ 2025, các số liệu từ Tổng cục Hải quan vẫn cho thấy sự phục hồi rõ nét.
Cụ thể, tổng kim ngạch xuất khẩu (15 ngày đầu tháng 1) đạt 18,05 tỷ USD (tăng 9,6%). Các nhóm hàng tăng trưởng cao gồm: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện (tăng 27,7%); Điện thoại các loại (tăng 21,5%); Máy móc, thiết bị (tăng 12,7%). Khối FDI tiếp tục đóng vai trò "xương sống" khi đóng góp 14,03 tỷ USD, chiếm tới 78% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Trong khi đó, nhập khẩu đạt 21,29 tỷ USD, tăng mạnh 17,8% so với cùng kỳ. Việc nhập khẩu nhóm hàng máy móc, nguyên liệu tăng cao là tín hiệu tích cực, dự báo cho một giai đoạn sản xuất bùng nổ trong các quý tiếp theo của năm 2026.
Dưới góc nhìn quốc tế, ông Hong Sun, Chủ tịch danh dự KoCham Hàn Quốc, khẳng định mức tăng trưởng GDP 8,02% của năm 2025 đã biến Việt Nam từ một "lựa chọn ưu tiên" thành một "địa điểm chiến lược bắt buộc" trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Làn sóng đầu tư mới từ Hàn Quốc đang có sự chuyển dịch về chất: các doanh nghiệp vệ tinh trong lĩnh vực công nghệ cao và năng lượng tái tạo đang đổ mạnh vốn vào Việt Nam. Thay vì chỉ dừng lại ở "gia công xuất khẩu", các tập đoàn lớn đã bắt đầu lập kế hoạch sản xuất sâu, phát triển công nghệ và tự động hóa ngay tại nội địa để tận dụng lợi thế của một nền kinh tế đang bùng nổ.
Sự khởi sắc của kinh tế tháng 1 không phải là sự ngẫu nhiên. Đây là kết quả từ nỗ lực thực thi Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Theo số liệu của Bộ Tài chính, tính đến nay đã có gần 3.000 thủ tục hành chính được cắt giảm, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp khoảng 48.600 tỷ đồng/năm.
TS Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho rằng, đóng góp của khu vực tư nhân hiện chiếm khoảng 50 - 51% GDP và dự kiến sẽ tăng lên mức 55 - 56% vào năm 2030. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ này, việc tháo gỡ các "điểm nghẽn" pháp lý chồng chéo vẫn là nhiệm vụ trọng tâm.
Dù đối mặt với một giai đoạn 2026 - 2030 nhiều biến số, nhưng với những gì đã thể hiện, mục tiêu tăng trưởng cao đang dần trở nên khả thi hơn. Để hiện thực hóa khát vọng này, bà Nguyễn Thị Hương, Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, đã phác thảo lộ trình dựa trên 3 trụ cột chiến lược nhằm nâng tầm chất lượng nền kinh tế:
Thứ nhất, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết. Theo bà Hương, việc kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công, duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế và điều hành chính sách tài khóa - tiền tệ theo hướng linh hoạt, thận trọng sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.
Thứ hai, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng giữ vai trò then chốt. Đầu tư công cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng then chốt, tăng cường giải ngân vốn đầu tư công đúng tiến độ, đặc biệt là các dự án trọng điểm quốc gia, nâng cao hiệu quả phân bổ vốn, tránh đầu tư giàn trải, lãng phí đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi để khu vực đầu tư tư nhân phát triển, trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng.Việc thu hút đầu tư FDI cần được thực hiện theo hướng có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước.
Thứ ba, nâng cao chất lượng và hiệu quả tăng trưởng. Tăng trưởng kinh tế cần chuyển dần từ mô hình dựa nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên nâng cao năng suất, hiệu quả phân bổ nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững.
Mặt khác, tạo đột phá về năng suất lao động và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư thông qua việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, nhất là trong các ngành, lĩnh vực có hàm lượng công nghệ cao, qua đó gia tăng giá trị gia tăng và nâng cao chất lượng tăng trưởng; tăng cường đào tạo gắn với nhu cầu thị trường, nhất là khu vực kinh tế tư nhân và các ngành giá trị cao, để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.
Có thể thấy, kinh tế tháng đầu năm 2026 đã mở ra một chương mới đầy hứa hẹn. Với sự cộng hưởng từ niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và quyết tâm cải cách của Chính phủ, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá khỏi những khuôn mẫu tăng trưởng thông thường, hướng tới một kỷ nguyên phát triển bền vững và chất lượng.
Nguồn: Diễn đàn Doanh nghiệp
English
