Hỗ trợ sức bật từ thị trường

Thị trường bất động sản trầm lắng quá lâu dẫn đến nhiều cái chết tức tưởi của DN, nợ xấu NH tăng mạnh, thị trường xây dựng đình trệ… Hệ luỵ từ bất động sản rất quan trọng đối với sự ổn định của nền kinh tế, nên Chính phủ đã đưa ra nhiều giải pháp nhằm vực dậy thị trường.

Giải pháp thuế chưa đủ mạnh

Đáng chú ý nhất trong Nghị quyết 13 hồi đầu tháng 5 là những quy định miễn giảm, lùi, gia hạn thời hạn nộp thuế. Chính phủ quyết định giảm 50% tiền thuê đất của năm 2012 đối với tổ chức kinh tế hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Các chủ đầu tư dự án khó khăn về tài chính cũng được gia hạn tối đa 12 tháng thời hạn nộp tiền sử dụng đất. Theo Tổng cục Thuế, thị trường đóng băng, tín dụng thắt chặt trong thời gian qua khiến nhiều doanh nghiệp lâm vào tình trạng kinh doanh thua lỗ, chiếm dụng vốn lẫn nhau, dẫn đến nợ đọng thuế. Ngoài ra, việc giao đất, giải phóng mặt bằng chậm trong khi diện tích thuê đất lớn cũng là nguyên nhân khiến nhiều đơn vị chậm nộp thuế.

Giữa tháng 3, Cục thuế Hà Nội công bố danh sách DN nợ tiền sử dụng đất tính đến tháng 2/2012, có hàng loạt DN bất động sản trên địa bàn nợ, chậm nộp tiền thuế, với tổng số lên tới hàng nghìn tỷ đồng.Những “đại gia” nợ có thể kể đến những cái tên nổi tiếng như Công ty TNHH Berjay-Handico12, chủ đầu tư dự án Khu đô thị Thạch Bàn (Long Biên) với hơn 225 tỷ đồng, riêng số tiền phạt vì không chịu nộp tiền sử dụng đất trên 78 tỷ đồng. Công ty cổ phần Xây dựng số 1 Hà Nội nợ tiền thuế đối với dự án đầu tư xây dựng nhà ở kinh doanh kết hợp dịch vụ thương mại tại 26 Lê Văn Lương, với số tiền trên 176 tỷ đồng. Dự án tổ hợp dịch vụ nhà ở cao cấp, văn phòng nhà ở xã Đại Mỗ của Công ty Cổ phần Cơ khí Xây dựng Đại Mỗ nợ tiền sử dụng đất và phạt lên tới trên 127 tỷ đồng. chủ đầu tư dự án trung tâm thương mại, dịch vụ, nhà ở Golden Land, Công ty Cổ phần Thương mại Hưng Việt nợ hơn 73 tỷ đồng tiền thuế và tiền phạt nộp chậm gần 26 tỷ đồng. Công ty Cổ phần Đầu tư Xuất nhập khẩu Tây Đô, chủ đầu tư dự án Tháp Doanh nhân nợ trên 27 tỷ đồng.

Trong danh sách nợ thuế của Tổng cục Thuế còn có những cái tên nổi tiếng hơn như Hoàng Anh Gia Lai, Tổng công ty Xây dựng Hà Nội... với số tiền nợ thuế lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng.

Với số tiền nợ đọng lớn như vậy, việc Chính phủ gia hạn chậm nộp 12 tháng đúng là mang ý nghĩa rất lớn đối với DN BĐS lúc này. Bởi vì khi lâm vào khó khăn, không có tiền để thực hiện nghĩa vụ thuế, ngoài việc phải nộp phạt nặng theo quy định hiện hành, DN còn chịu sức ép lớn từ dư luận, bạn hàng, đó là chưa kể mối lo bị cưỡng chế nộp thuế. Trong bối cảnh khủng hoảng của thị trường, DN sẽ không phải chịu mức phạt chậm nộp thuế là 0,05% một tháng.

Gói giải pháp giãn thuế được DN đánh giá cao trong tình hình khó khăn hiện nay, nhưng bàn về tương lai, nhiều chủ DN cho rằng việc gia hạn nộp thuế sử dụng đất thêm một năm chỉ là giải pháp tạm thời và chưa đủ sức vực thị trường đi lên. Một vấn đề khác là tiến độ thực hiện các giải pháp của Chính phủ. Nghị quyết 13 chỉ đạo việc giãn tiền sử dụng đất phải do HĐND các tỉnh thành quyết định, khiến giải pháp này bị chậm lại.

Tình trạng ảm đạm kéo dài quá lâu và chưa ai có thể khẳng định bất động sản đã rơi xuống “đáy” để bắt đầu một chu kỳ đi lên, nên việc giãn thuế chỉ mang ý nghĩa nới rộng một chút chiếc thòng lọng trên cổ DN, vấn đề khó nhất hiện nay là lượng tồn kho lớn, DN không bán được sản phẩm, nhiều dự án dở dang mà DN cạn vốn để tiếp tục triển khai. Hướng ra của thị trường lúc này phải là việc thị trường được tiếp sức bằng nguồn vốn mới, vốn để đẩy nhanh tiến độ các dự án và vốn để người mua có thể mua được nhà ở. DN chỉ có thể sống sót khi thị trường thực sự ấm lên.

Các giải pháp về ngân sách không tốt bằng tín dụng, DN bất động sản thường có du nợ NH rất lớn. Thị trường đang đói vốn, nên nếu có vốn từ NH hỗ trợ thị trường lúc này, sẽ tốt hơn, hiệu quả hơn. Giải pháp gia hạn nộp thuế, chỉ những DN khó khăn phải nợ thuế mới được gia hạn, và nguồn này cũng không nhiều như vốn vay NH.

Vốn ngân hàng đang trở lại

Thực tế, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang tiến hành nới chính sách tiền tệ vốn đang được thắt chặt để đối phó với lạm phát. Trần lãi suất huy động liên tục được cắt giảm trong 2 tháng quá, xuống mức 11%/năm từ mức 14%/năm. BĐS không thuộc 4 nhóm đối tượng ưu tiên để được hưởng trần lãi suất cho vay 14%/năm theo quy định của NHNN, nhưng tín dụng phi sản xuất đã được NH mở rộng hơn. Vào tháng giữa tháng 4, NHNN thông báo tập trung xử lý cơ cấu tín dụng nhằm tạo điều kiện cho các DN tháo gỡ khó khăn và đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh. Ở nhóm cho vay đối với lĩnh vực đầu tư, kinh doanh bất động sản, được loại trừ các nhu cầu: vay vốn xây dựng, sửa chữa và mua nhà để ở, nhà để ở kết hợp cho thuê mà các khoản vay này khách hàng trả nợ bằng các nguồn thu nhập không phải là tiền lương, tiền công của khách hàng vay; xây dựng, sửa chữa và mua nhà để bán, cho thuê; xây dựng các công trình, dự án phát triển nhà ở trong khu đô thị, bao gồm cả các công trình hoàn thành trong năm 2012 và sau 2012. Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình, thực tế thời gian qua tín dụng cho lĩnh vực bất động sản đã từng bước mở dần. Đến nay có thể khẳng định là trừ một số nội dung đã liệt kê, thì đã mở rất nhiều. Ví dụ trước đây chỉ cho vay mua nhà để ở, nay cho vay mua nhà để đầu cơ, đầu tư, để bán, để cho thuê…

Thực tế, diễn biến thị trường cũng cho thấy các NHTM bắt đầu mở thêm hầu bao đối với bất động sản. Ngay trong ngày đầu tiên trần lãi suất huy động 11% có hiệu lực 28/5, Ngân hàng Quốc Tế (VIB) bắt đầu triển khai gói ưu đãi tín dụng cho vay bất động sản. Quy mô gói này là 1.000 tỷ đồng, hạn mức tới 90% nhu cầu, thời hạn tối đa 180 tháng, dự kiến triển khai đến 31/7/2012 hoặc khi giải ngân hết.

Trước đó, trong tháng 4 và đầu tháng 5 này, Ngân hàng Á châu (ACB) đưa ra các chính sách ưu đãi và hạ lãi suất đối với các cá nhân, hộ gia đình vay mua, xây - sửa chữa nhà ở với khoảng 17% - 18%/năm; Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) cũng dành 6.000 tỷ đồng lãi suất chỉ 16%/năm; Ngân hàng Ngoại thương (Vietcombank) với gói tín dụng lãi suất khoảng 14%/năm, trong đó có cho vay về bất động sản…

Điểm đáng chú ý là, các NH chỉ áp dụng lãi suất ưu đãi với bất động sản trong một khoảng thời gian nhất định, có thể là 3 tháng, 6 tháng và dài nhất là 12 tháng. Sau thời gian “ưu đãi” liệu lãi suất có tăng trở lại và khách hàng luôn nắm dao đằng lưỡi? Đó đúng là vấn đề rất quan trọng, khi nhiều DN đang có những khoản nợ cũ khó thương lượng mức lãi suất thấp hơn trong khi lãi suất thị trường đã giảm. Tuy nhiên, với xu hướng giảm lãi suất đang diễn ra hiện nay, có thể yên tâm hơn với các cam kết tài trợ vốn của NH.

Việc kích thích tín dụng bất động sản lúc này đang trở lại, về chủ trương, NHNN đã tạo điều kiện để có thể mở rộng diện tiếp vốn thay vì giới hạn tỷ trọng như trước đây. Nhu cầu nhà ở rất cấp thiết ở các thành phố lớn sẽ thúc đẩy người dân vay để mua nhà ở. Chuyển động này sẽ hỗ trợ thị trường bật dậy một cách chắc chắn hơn sau thời gian dài èo uột.

Bảo Châu