Nhà ở thu nhập thấp được quan tâm

Vừa qua, Bộ Xây dựng đã ký thỏa thuận ghi nhớ với ngân hàng Phát triển Việt Nam về việc ngân hàng sẽ hỗ trợ gói tín dụng trị giá 2.000 tỷ đồng với lãi suất thấp để xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp và nhà ở cho công nhân.

Theo thông báo của Bộ Xây dựng, gói tín dụng này có lãi suất bằng lãi suất vay vốn ưu đãi của Chính phủ từ ngân hàng phát triển Việt Nam, đây sẽ là cơ sở để các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS hy vọng vào một nguồn vốn giá rẻ mới được bơm ra từ các ngân hàng nhằm tạo nên một nguồn cung đủ mạnh để phát triển mạng lưới nhà ở cho người thu nhập thấp.

Hiện nay tiến độ xây dựng của các dự án nhà ở xã hội vẫn diễn ra hết sức chậm chạp. Theo kế hoạch năm 2011 có 42 dự án nhà ở cho người thu nhập thấp được cấp phép, đáp ứng chỗ ở cho khoảng 73.000 người, nhưng tiến độ xây dựng chậm khiến cho con số này chỉ đạt hơn 1% kế hoạch đề ra.

Trong giai đoạn khó khăn của thị trường BĐS, hầu như ở hầu hết các phân khúc đều gặp khó trong vấn đề thanh khoản thì việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp với nguồn vốn vay ưu đãi lại thu hút được sự quan tâm của doanh nghiệp. Tại buổi lễ ký kết, ngoài đại diện của Bộ Xây dựng còn có sự tham gia của rất nhiều các doanh nghiệp xây dựng. Đây được xem là một tín hiệu vui đối với phân khúc thị trường này vốn trước đây bị các doanh nghiệp “ghẻ lạnh” bởi tỷ lệ lãi không cao.

Nhiều doanh nghiệp xây dựng cho rằng, những hạn chế trong việc phát triển nhà ở cho người thu nhập thấp trước đây xuất phát từ việc thiếu vốn. Theo quy định, nguồn vốn để xây dựng nhà ở xã hội này sẽ được chủ đầu tư vay với lãi suất ưu đãi của Chính phủ từ Ngân hàng phát triển, nhưng khi hàng loạt các dự án được khởi công xây dựng khiến cho nhu cầu vốn tăng vọt lên tới hàng nghìn tỷ đồng thì ngân hàng này chỉ đáp ứng được mấy trăm tỷ đồng và cũng giải ngân một cách nhỏ giọt. Vì thế, các dự án muốn triển khai theo đúng tiến độ buộc phải đi vay vốn ngân hàng ngoài với lãi suất lên đến 19- 20%.

Bên cạnh đó vấn đề miễn, giảm thuế cũng không được thực hiện một cách đầy đủ, theo nhiều doanh nghiệp, việc miễn giảm thuế chỉ được thực hiện trong năm đầu tiên nằm trong thẩm quyền của Chính phủ, các năm tiếp theo thì phải trình cấp cao hơn quyết định nhưng việc này cũng phải chờ. Thậm chí chủ đầu tư phải chịu cả tiền đền bù giải phóng mặt bằng với chi phí rất cao để xây dựng nhà ở xã hội.

Đây cũng được xem là nguyên nhân dẫn đến việc giá nhà thu nhập thấp bị đẩy lên quá cao so với ý nghĩa xã hội mà chương trình mang lại, khiến cho nhà xây xong mà người thu nhập thấp không đủ khả năng để mua nhà.

Nhiều DN hy vọng những khó khăn của mình sẽ được tháo gỡ sau lễ ký kết này. Một số doanh nghiệp khẳng định ngay tại lễ ký kết là có thể giảm giá nhà từ 12- 18%. Thậm chí có chủ đầu tư còn cam kết sẽ hạ giá nhà dành cho người thu nhập thấp xuống dưới 10 triệu đồng/m2. Khi sự tham gia của các doanh nghiệp xây dựng ngày một nhiều hơn thì sẽ có nhiều hy vọng hơn trong việc hạ giá chung cư và nhà ở cho công nhân.

Tác động tích cực là thế. Nhiều người đặt câu hỏi: Nhà thu nhập thấp đâu có thuộc lĩnh vực hạn chế cho vay mà sao điều này không được làm sớm hơn để thúc đẩy một chương trình lớn, có nhiều ý nghĩa mà phải chờ đến khi BĐS khó khăn, DN sắp phá sản... mới có được những sáng kiến đầu tiên? Vậy điều gì thôi thúc sự chuyển hướng này của DN và ngân hàng?. Đây dường như không hẳn là sự tự nguyện hoàn toàn mà trước hết cũng là vì sự sống còn của chính mình.

Mặc dù theo quy định lợi nhuận của xây nhà ở thu nhập thấp không được vượt quá 10%, nhưng trong hoàn cảnh thiếu vốn và bí đầu ra hiện nay của các doanh nghiệp BĐS thì việc có vốn để hoàn thành dự án, bán được hàng để nâng cao tính thanh khoản thì việc chỉ duy trì lãi suất dưới 10% cũng là một cơ hội lớn đối với các doanh nghiệp. Chưa kể, việc xây nhà ở xã hội cũng sẽ là cơ hội để doanh nghiệp khuếch trương tên tuổi của mình.

Còn đối với các ngân hàng, trong khi dòng tiền không tìm được địa chỉ tin cậy để giải ngân, thì lâu nay việc mua trái phiếu Chính phủ lãi suất thấp trở thành phương án để ngân hàng giải ngân nguồn vốn của mình. Như vậy ở một góc độ nào đó thì sự kết hợp giữa Bộ Xây dựng và Ngân hàng sẽ là cơ hội mở ra lối thoát cho cả doanh nghiệp và ngân hàng trong điều kiện hiện nay.

Lương Tuấn