Lãi suất giảm: Doanh nghiệp niêm yết nào có cơ hội?

Những diễn biến trên thị trường chứng khoán vẫn chưa thấy dấu hiệu tích cực đáng kể nào kể từ khi Ngân hàng Nhà nước hạ lãi suất trần huy động xuống 11% vào ngày 28/5. Đây là điều đã được dự báo từ trước khiến cho phản ứng của nhà đầu tư cũng trở nên thận trọng hơn, nhiều chuyên gia phân tích cho rằng đây sẽ là cơ sở cho sự phát triển ổn định và bền vững hơn trong thời gian tới.

Thị trường tiếp tục giảm điểm

Ngày 28/5, Ngân hàng Nhà nước quyết định giảm lãi suất điều hành và hạ trần lãi suất tiền gửi bằng VND, ngay lập tức các ngân hàng thương mại cũng đồng loạt hạ lãi suất cho vay. Ngay trong ngày 28/5, Ngân hàng Á Châu (ACB) và Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã thực hiện giảm lãi suất cho vay đối với nhiều đối tượng, bao gồm cả cá nhân và hộ gia đình. Lãi suất cho doanh nghiệp vay được công bố đã xuống mức 12- 13%, còn tiêu dùng được giảm xuống thấp nhất là 15,5%.

Gần đây nhất là động thái của Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (Lien VietPostbank) sẽ áp dụng mức lãi suất cho vay tối tiểu là 13,5%/năm đối với tất cả khách hàng là doanh nghiệp nhỏ và vừa và có quan hệ tín dụng lần đầu tiên với ngân hàng này, bắt đầu tư 30/5.

Xét về yếu tố vĩ mô, đây là cơ hội tốt để xốc lại thị trường sau những phiên giảm điểm mạnh trong suốt thời gian vừa qua. Trái ngược với dự đoán, tâm lý của nhà đầu tư vẫn không có dấu hiệu được cải thiện, kể cả những công ty, tập đoàn lớn cũng trở nên thận trọng hơn trước thông tin này. Giao dịch trên hai sàn VN Index và HN Index tiếp tục rơi vào cảnh trầm lắng với sức cầu rất thấp. Thanh khoản trên hai sàn sụt giảm mạnh và chỉ dao động quanh mốc 1.000 tỷ đồng. Đây là nguyên nhân khiến giá nhiều cổ phiếu tiếp tục giảm mạnh cho dù sức cung cổ phiếu cũng đang co lại.

Giải thích cho tình trạng méo mó của thị trường hiện nay, đa số các công ty chứng khoán đều cho rằng thị trường chưa đủ mạnh để thiết lập xu hướng tăng hay lợi nhuận kỳ vọng không tương xứng với mức độ rủi ro và chính các công ty chứng khoán cũng đã khuyến nghị các nhà đầu tư nên hạn chế giải ngân trong giai đoạn này.

Bản thân các nhà đầu tư cho đến lúc này cũng đã trở nên thận trọng hơn trước những thông tin mang tính chất hỗ trợ cho thị trường bởi sự không nhất quán trong quá trình phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam trong những năm qua. Thời gian đầu năm, mặc dù những yếu tố kinh tế vĩ mô không có nhiều tín hiệu tích cực nhưng thị trường đã tăng tới hơn 40% chỉ trong 4 tháng đầu năm. Thị trường tăng một cách ấn tượng chỉ trong một thời gian ngắn trong khi thông tin hỗ trợ thị trường không nhiều khiến cho nhà đầu tư không mấy quan tâm đến những thông tin như vậy nữa. Các nhà đầu tư cho rằng, thị trường cần có thời gian để thiết lập một mặt bằng giá mới trước khi tăng tiếp theo đà hồi phục của nền kinh tế. Bên cạnh đấy nhà đầu tư cũng nhận ra rằng, sự thăng trầm của thị trường chứng khoán đôi khi còn phụ thuộc vào việc tham gia thị trường của các tổ chức tài chính, nhà đầu tư nước ngoài hay nói cách khác là phụ thuộc vào “sóng” của thị trường. Việc hạn chế mua vào tại thời điểm đang có những thông tin hỗ trợ tốt bản thân các nhà đầu tư cũng cho rằng như thế là để tránh mất lãi hoặc thua lỗ khi thị trường đi xuống.

Xét về trung hạn, việc thị trường giảm điểm sẽ là cơ hội cho những nhà đầu tư có tiềm lực tài chính mạnh, việc mua gom những cổ phiếu giá rẻ trong giai đoạn này sẽ tạo ra nhiều cơ hội trong trung hạn khi nền kinh tế Việt Nam bước ra khỏi khó khăn. Trên thị trường hiện nay vẫn có không ít những doanh nghiệp tiếp tục làm ăn có lãi vì thế doanh thu không những giảm mà còn tăng trưởng liên tục. Bên cạnh đấy, cũng sẽ có một lượng lớn các doanh nghiệp sẽ cải thiện được tình hình sản xuất kinh doanh của mình trong thời gian từ nay đến cuối năm khi lãi suất đã bắt đầu hạ nhiệt. Đây sẽ là cơ sở cho sự tăng trưởng của thị trường trong trung hạn.

Cơ hội cho các doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tốt

Cơ hội thị trường chứng khoán tăng trong trung hạn là tương đối rõ rệt nhưng cũng sẽ có không ít doanh nghiệp vẫn tiếp tục đối mặt với những khó khăn, thách thức bởi tình trạng làm ăn thua lỗ kéo dài. Kết quả kiểm toán sẽ lọc ra được những doanh nghiệp như vậy, khi đó doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ cổ phiếu bị các nhà đầu tư ngoảnh mặt đi là rất lớn, bên cạnh đấy là những cổ phiếu đã tăng trưởng quá nóng trong thời gian trước đó, giá trị của cổ phiếu đã vượt quá giá trị thực cũng sẽ đối mặt với nguy cơ bị nhà đầu tư bỏ qua.

Tiếp đến là những doanh nghiệp mặc dù làm ăn tốt, kết quả kinh doanh ấn tượng trong thời gian trước đây nhưng bản thân doanh nghiệp đang ngập trong nợ nần, nhóm này tập trung chủ yếu là các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS. Theo thống kê, tổng số nợ của các doanh nghiệp trong nhóm này tính tới cuối Quý I/2012 lên tới 5.000 tỷ đồng, bằng 96% tổng tài sản. Với tổng số nợ trên vô hình dung sẽ tạo ra một sự rủi ro lớn cho doanh nghiệp. Nhóm này có thể kể đến các doanh nghiệp đang niêm yết như BAS, TLC, VSG, SHC, THV…

Hiện, việc tiếp cận với nguồn vốn giá rẻ của các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS vẫn gặp nhiều khó khăn bởi tình trạng nợ xấu từ các ngân hàng vẫn chiếm tỷ lệ lớn. Như vậy với các doanh nghiệp đang hoạt động tốt, thì cơ hội được tiếp cận nguồn vốn vay lãi suất thấp càng lớn trong khi đó, những doanh nghiệp khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình sẽ càng khó khăn hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn giá rẻ. Khi đó, thị trường chứng khoán sẽ có bước thanh lọc lớn về chất lượng hàng hóa theo như đề án tái cấu trúc đã được đưa ra.

Lương Tuấn