Phát triển Chính phủ điện tử: Minh bạch hơn, phục vụ người dân tốt hơn

Đó là chủ đề chính của Hội thảo Quốc gia về Chính phủ điện tử 2012 lần thứ 10 diễn ra mới đây tại Hà Nội. Sự kiện do Văn phòng Ban chỉ đạo Quốc gia về CNTT, Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp cùng Tập đoàn dữ liệu Quốc tế IDG Việt Nam tổ chức thu hút đông đảo diễn giả là cá nhân, tổ chức tham dự.

Theo thống kê, mức độ ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của các cơ quan Nhà nước tại Việt Nam còn khá ít, mới chỉ ở giai đoạn khởi động. Theo thống kê của Bộ Thông tin và Truyền thông, trung bình có 74,1 % thông tin chỉ đạo điều hành được đưa lên mạng tại tất cả các địa phương trên cả nước. Tính đến cuối 2011 các cơ quan công quyền đã cung cấp 829 dịch vụ công mức độ 3 và 8 dịch vụ công mức độ 4; 96,6% các Bộ ngành có website riêng, 100% các tỉnh thành có Cổng thông tin điện tử; 83,6% các thông tin điều hành được đưa lên mạng. Tuy nhiên, chất lượng và hiệu quả thực sự của các con số này mang lại chưa nhiều.

Năm 2012 tiếp tục đánh dấu sự phát triển, ứng dụng công nghệ thông tin vào các hoạt động hành chính cũng như xây dựng Chính phủ điện tử tại Việt Nam. Thống kê cho thấy, đến nay, 96,6% bộ, ngành đã xây dựng website riêng, 100% các tỉnh, thành phố có Cổng Thông tin điện tử, 83,6% các thông tin chỉ đạo, điều hành được đăng trên internet. Hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin đã từ chuyển mức tin học hóa hoạt động hành chính là chủ yếu sang việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến ở cấp độ ngày càng cao. Hiện, có trên 89.000 dịch vụ công mức độ 1 và 2, 890 dịch vụ công mức độ 3 và 11 dịch vụ ở mức độ 4 được cung cấp trực tuyến. Liên Hợp Quốc cũng vừa đánh giá Việt Nam ở vị trí thứ 83 thế giới về phát triển Chính phủ điện tử (trong khi năm 2005 Việt Nam ở vị trí 105) và thứ 4 trong khu vực Đông Nam Á (sau Singapore, Malaysia và Brunei). Bên cạnh chỉ số Chính phủ điện tử, Việt Nam cũng có chỉ số về cơ sở hạ tầng và nguồn lực con người cao hơn mức trung bình của thế giới và khu vực.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đánh giá những dịch vụ công gắn liền với đời sống người dân mà việc phát triển Chính phủ điện tử đã bước đầu mang lại những tiến bộ rất đáng ghi nhận. Số lượng và chất lượng dịch vụ công trên mạng ngày càng tăng. Tuy nhiên mối quan hệ giữa chính quyền các cấp với người dân còn yếu, còn chậm trong xây dựng cấu trúc dữ liệu; sự tương thích giữa các cấp còn yếu. Trong thời gian tới, các bộ, ngành cần rà soát lại danh mục cơ sở dữ liệu quốc gia, nâng cấp cơ sở dữ liệu ở địa phương, để người dân tiếp cận nhiều hơn. Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông xác định rõ khả năng các địa phương, bộ, ngành cung cấp dịch vụ công mức độ 3 ra sao, từ đó rút kinh nghiệm triển khai trong những năm còn lại. Phó Thủ tướng yêu cầu, từ nay đến năm 2013, các ngành phải nhanh chóng cập nhật cơ sở dữ liệu những nội dung trọng tâm, nếu không trên kho dữ liệu sẽ không có gì mới để “chào hàng” với người dân và doanh nghiệp. Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Thông tin và Truyền thông từ nay đến cuối năm rà soát lại việc thực hiện danh mục các đề án cơ sở dữ liệu quốc gia để việc cập nhật dữ liệu được diễn ra liên tục.

Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Bắc Son nhận định, các hội thảo lần trước đã làm thay đổi nhận thức của các cán bộ công chức Nhà nước về vai trò và tầm quan trọng của CNTT trong công tác quản lý Nhà nước, thay đổi thái độ, lề lối làm việc, nâng cao năng suất lao động. Đây là tiền đề để phát triển CPĐT theo chiều sâu trong thời gian tới. Hội thảo cũng đã quan tâm tới các bài học kinh nghiệm, mô hình đã khai thác thành công CPĐT trong nước và quốc tế. Tuy nhiên, công cuộc phát triển CPĐT ở Việt Nam vẫn tồn tại nhiều thách thức phía trước. Bộ trưởng hy vọng trong thời gian tới việc phát triển và ứng dụng, triển khai Chính phủ điện tử sẽ mang lại những kết quả khả quan hơn, góp phần tích cực vào sự phát triển chung của đất nước.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Chủ tịch Câu lạc bộ Phần mềm tự do Nguồn mở Việt Nam nhận định, hiện nay Việt Nam chưa có những tài liệu chính thức về Chuẩn và Kiến trúc cho các ứng dụng Chính phủ điện tử ở mức Chính phủ- Quốc gia, một trong những yếu tố sống còn cho việc xây dựng các ứng dụng-Dịch vụ Chính phủ Điện tử thành công với một quốc gia…..

Thực tế, một hệ thống Chính phủ Điện tử vững chắc sẽ là nền tảng phát triển thương mại điện tử. Với thương mại điện tử, các giao dịch trong nước lẫn quốc tế sẽ nhanh chóng và thuận tiện hơn, chống lạm phát và tạo môi trường thuận lợi trong kinh doanh, giúp cho hàng hóa và tiền tệ lưu thông và tạo ra nhiều giá trị hơn cho quốc gia. Thương mại điện tử cũng đang được xác định là môi trường kinh doanh phát triển nhanh nhất của thế kỷ 21. Các chuyên gia cho rằng, trước mắt, Việt Nam cần nhanh chóng giảm các loại giấy tờ cồng kềnh trong nền công vụ hiện nay và thực hiện công khai, minh bạch mọi vấn đề trong công tác hành chính, dịch vụ phục vụ công. Tất cả thông qua hệ thống thông tin điện tử để đáp ứng ngày càng cao những nhu cầu phát triển. Nếu không có những giải pháp hữu hiệu để ứng dụng CNTT thì mục tiêu đến năm 2020, 90% các văn bản, tài liệu chính thức trao đổi giữa các cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện dưới dạng điện tử là khó đạt.

Thu Hà