Cơ hội mua nhà cho người thu nhập thấp

Theo con số thống kê của Bộ Xây dựng, hiện nay trên cả nước có khoảng 7 triệu người có nhu cầu thuê, mua nhà xã hội với tổng diện tích khoảng 150 triệu m2 (tương đương với khoảng 300.000- 400.000 tỉ đồng). Tính riêng trên địa bàn TP Hà Nội đã có khoảng 114.500 cán bộ, công nhân viên chức và nhiều người lao động có nhu cầu thực sự về nhà ở.

Cung- Cầu lệch nhau

Tình trạng cung vượt quá cầu trên thị trường bất động sản (BĐS) đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết. Riêng trên địa bàn Hà Nội hiện có khoảng 5.790 căn hộ và 3.483 lô nhà ở thấp tầng đang ở dạng tồn kho.

Sự mâu thuẫn về nhu cầu Cung- Cầu trên thị trường BĐS đang dần đánh mất niềm tin của người tiêu dùng. Trong khi rất nhiều người dân không có nhà để ở thì số lượng căn hộ tồn kho đang ngày một nhiều hơn, mức giá đa số các căn hộ đều đang ở tình trạng quá cao so với thu nhập thực tế của người dân.

Để tháo gỡ những khó khăn trên, TP. Hà Nội đã chỉ đạo triển khai 14 dự án nhà ở xã hội nhằm tạo điều kiện cho những người có thu nhập thấp và thu nhập trung bình có nhà ở. Đến thời điểm này, đã có 5 dự án nhà ở xã hội hoàn thành với 2.978 căn hộ đã được bàn giao và đưa vào sử dụng; một dự án đã ký bào giao với 124 căn hộ, 8 dự án còn lại, với tổng số 11.678 căn hộ vẫn đang trong quá trình triển khai. Đồng thời với việc triển khai xây dựng những khu căn hộ dành cho người có thu nhập thấp, Thành Phố Hà Nội cũng chỉ đạo các chủ đầu tư rà soát lại quỹ nhà hiện có để xem xét điều chỉnh lại quy hoạch cho phù hợp với nhu cầu của người dân, giải quyết dần bài toán hàng tồn kho hiện nay.

Hà Nội cũng sẽ tiến hành thành lập Quỹ tiết kiệm nhà ở và xây dựng mô hình Quỹ đầu tư tín thác BĐS để hỗ trợ người dân có nhu cầu vay mua nhà và chuyển nhượng nhà ở được thuận lợi. Đây được xem như là những giải pháp khả thi nhất vừa giúp chủ đầu tư giải quyết được bài toán hàng tồn kho, đồng thời người dân cũng có nhà để ở. Kích cầu thành công sẽ là chìa khóa mở ra đối với thị trường BĐS vốn đã bị “đóng băng” trong suốt hơn một năm qua.

Tại buổi Hội thảo bàn về các giải pháp giải cứu thị trường BĐS do Bộ Xây dựng phối hợp với UBND TP Hà Nội và các doanh nghiệp BĐS tổ chức, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cho rằng, để giải quyết bài toán kích cầu cho thị trường BĐS hiện nay thì giải pháp xây dựng nhà ở xã hội là thực tế và hiệu quả nhất, giải pháp mang lại lợi ích cho cả người dân, doanh nghiệp và nhà nước. Theo Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng: “Chúng ta cần kiểm soát, ổn định và làm lành mạnh hóa, ấm dần từng phần của thị trường. Nếu cần thiết thì sẽ dừng một số dự án để đánh giá lại tính khả thi để có kế hoạch phát triển thị trường BĐS trong tương lai. Nhu cầu về nhà ở của người thu nhập thấp và công chức nghèo đang rất lớn, phát triển nhà ở cần phải tập trung vào những đối tượng này”.

Để khuyến khích nhà đầu tư quan tâm tới phân khúc nhà ở cho người thu nhập thấp, Bộ Xây dựng đưa ra cơ chế, những dự án nhà ở xã hội sẽ được hưởng thuế GTGT 55 thay vì 10% như trước đây, thuế thu nhập doanh nghiệp cũng giảm từ 20% xuống còn 10%... những cơ chế mới này có thể được áp dụng ngay từ quý II/2013.

Cơ hội có nhà cho người nghèo

Hiện nay việc phát triển nhà ở xã hội đang gặp những khó khăn vì trên thực tế, quỹ đất dành cho việc phát triển những dự án này còn rất ít kể cả trong quy hoạch dự án, cấp phép xây dựng lẫn thực giao đất.

Theo Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam, để phát triển nhà ở xã hội, Hà Nội cần phải dành quỹ đất ít nhất là 20%. Các đối tượng được quyền mua, thuê nhà ở xã hội cũng nên mở rộng hơn bao gồm những người có công với cách mạng; cán bộ, công chức, viên chức, sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp thuộc lực lượng vũ trang nhân dân; công nhân làm việc tại khu công nghiệp, cụm khu công nghiệp và các cơ sở sản xuất, dịch vụ ngoài khu công nghiệp, người thu nhập thấp, hộ nghèo, sinh viên, có khó khăn về nhà ở tại khu vực đô thị.

Theo tinh thần của dự thảo, ngoài những yêu cầu trên thì người thuê, mua nhà phải có hộ khẩu thường trú hoặc hợp đồng lao động có thời hạn từ một năm trở lên và có đóng bảo hiểm xã hội tại địa phương nơi có nhà ở cho thuê. Người được thuê, mua nhà ở phải thanh toán lần đầu 20% giá trị của nhà ở.

TP Hà Nội cũng đang tiến hành nghiên cứu, thành lập quỹ tiết kiệm nhà ở và thí điểm mô hình Quỹ đầu tư tín thác BĐS để hỗ trợ người dân có nhu cầu vay mua nhà hoặc chuyển nhượng nhà ở được thuận tiện.

Đánh giá về giải pháp này, Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam cho rằng: “Tôi tin chắc Quỹ tiết kiệm nhà ở khi được hình thành và hoạt động tại Việt Nam sẽ là một công cụ rất tốt để giảm bớt gánh nặng hỗ trợ của Nhà nước, đồng thời huy động được nguồn lực từ xã hội, từ chính những người dân giúp đỡ nhau và chính bản thân những người có khó khăn về thu nhập cũng phải tự mình tiết kiệm, tìm cách nâng cao tiết kiệm của mình một cách chính đáng hợp pháp để tự giải quyết vấn đề nhà ở cho mình”.

Bên cạnh các chính sách hỗ trợ từ phía Bộ Xây dựng thì những gói tài chính cho vay mua nhà, lãi suất ưu đãi từ phía hệ thống ngân hàng như BDIV, Agribank… dành cho những người có nhu cầu mua nhà trong thời gian qua đang hỗ trợ tích cực cho những người mua nhà, tạo lòng tin cho người dân, đồng thời gỡ bỏ tâm lý mặc cảm bấy lâu nay như việc Ngân hàng Đầu tư phát triển (BIDV) đã cam kết trong 3 năm tới, mỗi năm sẽ dành ra khoảng 10.000 tỉ đồng để phát triển nhà ở xã hôi với lãi suất ưu đãi, trong đó 6.500 tỷ đồng dành cho người mua nhà. Theo đó, những người có đủ điều kiện mua nhà ở xã hội sẽ được ngân hàng cho vay tới 70% giá trị nhà với lãi suất bằng lãi suất huy động tiết kiệm trong thời gian 15 năm.

Lương Tuấn