Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh ASEAN-EU: Cơ hội hợp tác cho cộng đồng doanh nghiệp Asean và EU

Hội nghị thượng đỉnh kinh doanh ASEAN-EU lần thứ 3, một sự kiện quan trọng trong khuôn khổ Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN lần thứ 19 và Hội nghị tham vấn Bộ trưởng kinh tế ASEAN-Cao ủy Thương mại EU lần thứ 12 đã diễn ra tại HN với sự tham dự của hơn 600 đại biểu khu vực Asean và EU.

Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đánh giá, hội nghị là cơ hội tốt cho cộng đồng doanh nghiệp ASEAN và Liên minh châu Âu tăng cường hợp tác, kết nối, trực tiếp trao đổi và bày tỏ quan điểm cũng như những mong muốn, khuyến nghị của mình đến các cơ quan quản lý ASEAN và EU. Hội nghị này càng có ý nghĩa quan trọng và tích cực khi được tổ chức trong bối cảnh ASEAN đang tiến gần đến việc hoàn thành mục tiêu xây dựng Cộng đồng vào năm 2015 và mối quan hệ kinh tế giữa ASEAN và EU đang phát triển mạnh mẽ.

­Theo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cộng đồng kinh tế ASEAN sẽ tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho sự lưu chuyển của dòng vốn đầu tư, trao đổi thương mại, tạo ra cơ hội cho các doanh nghiệp mở rộng kinh doanh hiệu quả hơn và mang lại lợi ích to lớn hơn cho trên 600 triệu người dân ASEAN trong khu vực.

Hiện nay hợp tác thương mại và đầu tư ASEAN - EU tiếp tục được mở rộng và tăng trưởng liên tục trong bối cảnh nền kinh tế thế giới có nhiều khó khăn. EU là đối tác thương mại lớn thứ hai và tiếp tục là nguồn đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất của ASEAN, trong khi đó, ASEAN là đối tác thương mại lớn thứ ba của EU.

EU là đối tác dành nhiều hỗ trợ kỹ thuật cho ASEAN vì mục tiêu phát triển chung. Trong quá trình xây dựng Cộng đồng kinh tế của mình, ASEAN đã và đang tiếp tục học hỏi nhiều kinh nghiệm quý của EU.

Theo Thủ tướng, trong 18 năm qua, Việt Nam luôn là một thành viên tích cực của ASEAN, chủ động và hành động có trách nhiệm để góp phần xây dựng một khối ASEAN liên kết, mạnh mẽ, thống nhất vì sự phát triển thịnh vượng và hợp tác chung trong khu vực. ASEAN đã và sẽ tiếp tục là một trụ cột quan trọng trong chính sách hội nhập quốc tế của Việt Nam. Mặc dù tình hình kinh tế khó khăn, nhưng VN vẫn cam kết đầy đủ và hoạt động tích cực hướng tới mục tiêu xây dựng thành công Cộng đồng kinh tế ASEAN vào năm 2015. Trong năm 2013, Việt Nam sẽ cùng với các nước thành viên ASEAN và các đối tác phấn đấu vì một Cộng đồng ASEAN đoàn kết và thịnh vượng với chủ đề "Người dân, Tương lai chúng ta sát cánh bên nhau".

Trên thực tế, Việt Nam đang dần trở thành một cửa ngõ quan trọng để các nhà đầu tư, kinh doanh quốc tế tiếp cận thị trường, mở rộng đầu tư tại ASEAN cũng như thị trường các khu vực thương mại tự do giữa ASEAN với các đối tác.

Cho tới hết 2/2013, đã có hơn 14.500 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đang hoạt động tại Việt Nam với tổng vốn cam kết đạt trên 210 tỷ USD; trong đó có 1.780 dự án của các nước EU, với số vốn cam kết đầu tư đạt gần 35 tỷ USD. Năm 2012, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam đạt trên 230 tỷ USD, trong đó kim ngạch giữa Việt Nam và EU đạt gần 30 tỷ USD.

­­

Theo ông Karel De Gucht, Cao ủy thương mại EU, EU và Asean phải kết hợp chặt chẽ với nhau hơn nữa để mở rộng thi trường. Asean và EU là đối tác thương mại quan trọng, đặc biệt là về đầu tư.

Ông Karel De Gucht cũng nhấn mạnh, để hướng đến việc tăng trưởng mạnh mẽ hơn, Chính phủ các nước Asean cần giảm bớt các hàng rào thuế quan, tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất kinh doanh, nhất là cần có sự thống nhất mạnh mẽ hơn trong khu vực, biết phát huy tiềm năng, thế mạnh hoặc nhu cầu hợp tác của mỗi quốc gia trong Asean…

Ông Lê Lương Minh, Tổng thư ký ASEAN, trong điều kiện nền kinh tế toàn cầu vẫn đầy bắt trắc và rủi ro, các nước Asean phải làm sao phối kết hợp với nhau chặt chẽ để hội nhập tốt hơn, phải biết ứng phó trước các bối cảnh bất trắc hiện nay, làm thế nào để tăng cầu, và cần nhiều nguồn vốn để đầu tư hơn nữa…

“Hội nghị này là cơ hội để các DN khu vực Asean tìm kiếm cơ hội đầu tư nhằm khuyến khích khu vực tư nhân phát triển, xây dựng chương trình nghị sự cho năm tiếp theo để có thể hỗ trợ DN, ưu tiên cho khu vực DN tư nhân trong các linh vực kinh tế và tài chính, làm giảm bất ổn của thị trường tài chính ngân hàng…”, ông Minh nói.

Hội nghị bao gồm 6 phiên đối thoại chuyên đề của các nhà hoạch định chính sách và lãnh đạo doanh nghiệp hàng đầu nhằm đưa ra những kiến nghị cụ thể trước 10 Bộ trưởng Thương mại ASEAN và Cao ủy Thương mại châu Âu, tập trung vào các lĩnh vực: Kinh tế nông nghiệp, công nghiệp ô tô, dịch vụ tài chính, công nghệ thông tin, cơ sở hạ tầng/kết nối và dược phẩm.

Tại phiên tham vấn với các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN và Cao ủy Thương mại EU, những người chủ trì mỗi phiên họp của 6 nhóm chuyên ngành đã trình bày kết quả thảo luận của các doanh nghiệp tại mỗi phiên họp và đề xuất những khuyến nghị đối với ngành liên quan:

Trong đó, những kiến nghị chính được đề xuất trong lĩnh vực nông nghiệp bao gồm: Giảm thuế nhập khẩu và các hàng rào phi thuế quan; thuế nội địa và các quy định cần được đơn giản, minh bạch và tuân thủ các quy định của WTO để tạo sân chơi bình đẳng đối với hàng hoá trong nước và nhập khẩu; đồng nhất và đơn giản hoá các quy định ghi nhãn đối với hàng hoá đóng gói; định nghĩa tiêu chuẩn kỹ thuật và quy tắc phân loại sản phẩm phải dựa trên các tiêu chuẩn được công nhận quốc tế; bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm cả bảo vệ thương hiệu mạnh, công nhận chỉ dẫn địa lý; bảo vệ truy xuất nguồn gốc thông tin để bảo vệ người tiêu dùng và hỗ trợ thương mại hợp pháp.

Đối với ngành công nghiệp ô tô, với việc thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào năm 2015, ASEAN có tiềm năng để trở thành thị trường ô tô lớn thứ 6 trên thế giới vào năm 2018, với doanh số bán hàng dự kiến đạt 4,7 triệu phương tiện, gấp đôi con số 2,4 triệu vào năm 2012. Do đó, các nước thành viên cần tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi cho đầu tư vào ngành sản xuất ô tô bằng các biện pháp: Liên kết các sản phẩm ô tô với tiêu chuẩn UNECE (Uỷ ban Kinh tế Liên Hợp Quốc dành cho châu Âu); hợp nhất các quá trình phê duyệt và xác nhận; thông qua chất lượng nhiên liệu và tiêu chuẩn khí thải cao hơn; đồng nhất các định nghĩa và thủ tục liên quan theo nội dung của địa phương; đưa ra công nghệ khí thải trung lập dựa trên đề án thuế xe cộ, trong đó giảm thuế cho những loại xe ít thải khí CO2; cải tiến tiêu chuẩn giáo dục kết hợp với đào tạo công nghiệp để cải thiện chất lượng lực lượng lao động trong ngành công nghiệp.

Để phát triển ngành dịch vụ tài chính vững chắc, cạnh tranh và bền vững, cộng đồng doanh nghiệp đã nêu ra các kiến nghị chính: Đẩy mạnh các kế hoạch hội nhập dịch vụ tài chính và đồng nhất hoá quy định trên toàn khu vực; tiếp tục mở cửa thị trường tài chính để cạnh tranh nước ngoài; phát triển và cải thiện thị trường vốn/trái phiếu ASEAN; cung cấp hỗ trợ có mục tiêu cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong khu vực.

Đối với ngành công nghệ thông tin và truyền thông, tất cả các nhà khai thác nên được đứng trên một sân chơi bình đẳng, cấp giấy phép từ một cơ quan quản lý duy nhất, một thị trường tổng thể với giá cả truy cập bắt buộc, kết nối công bằng và điều tiết cạnh tranh.

Về cơ sở hạ tầng-kết nối, cộng đồng doanh nghiệp kêu gọi EU hỗ trợ các mục tiêu của Lộ trình Logistic ASEAN và Kế hoạch làm chủ kết nối trong ASEAN thông qua các biện pháp tự do hoá và thuận lợi hoá trong khu vực dịch vụ logistic. Các nước ASEAN cũng cần ban hành luật pháp trong nước để có sự công nhận pháp lý các tài liệu vào giao dịch điện tử; nên có sẵn và áp dụng các thủ tục quá cảnh thông thường đối với các phương tiện giao thông liên phương thức và liên quốc gia nhằm nâng cao hiệu quả và giảm chi phí cho các thương nhân, đơn giản hoá quy trình hải quan thông qua trao đổi dữ liệu điện tử cho kê khai và thông quan hải quan, thông qua hệ thống đánh giá rủi ro và dựa trên thủ tục thông quan trước khi cập cảng.

Trong lĩnh vực dược phẩm-y tế, cần hình thành Nhóm tư vấn dược phẩm EU-ASEAN để thảo luận và tìm ra các giải pháp giải quyết thách thức; ASEAN cần kiểm tra chặt chẽ các rủi ro về an toàn cho bệnh nhân và hợp tác với các đối tác EU cũng như ngành dược phẩm của EU để đảm bảo loại bỏ các rủi ro này và phát triển các tiêu chuẩn về hạ tầng hành chính…

Quỳnh Chi