Việt Nam – Hàn Quốc: 20 năm tình hữu nghị tốt đẹp

20 năm qua, kể từ khi hai nước Việt Nam – Hàn Quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao (12/1992-12/2012), quan hệ bang giao giữa hai quốc đã phát triển ngày càng bền chặt, tin cậy lẫn nhau. Đặc biệt, trong hợp tác kinh tế, thương mại – đầu tư. Hiện Hàn Quốc đang là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam và cũng là đối tác hợp tác phát triển chủ yếu, đóng góp rất lớn vào sự phát triển của Việt Nam.

Nhìn lại chặng đường 20 năm qua, mối quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam – Hàn Quốc đã có những bước phát triển hết sức tốt đẹp với nhiều thành quả thiết thực đặc biệt trong lĩnh vực hợp tác đầu tư – thương mại.

Ngày 22/12/1992, đánh dấu mốc thời gian Việt Nam và Hàn Quốc đã ra Tuyên bố chung về việc thiết lập quan hệ ngoại giao cấp Đại sứ. Đây là một sự kiện có ý nghĩa quan trọng, mở ra một trang mới trong lịch sử bang giao giữa hai nước, thể hiện ý chí và nguyện vọng của nhân dân hai nước cùng hướng tới tương lai, chung tay xây dựng mối quan hệ hữu nghị hợp tác vì sự phồn vinh chung của hai dân tộc. Về chính trị, trong 20 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, hai nước đã hai lần nâng cấp quan hệ lên "Đối tác toàn diện trong thế kỷ 21" vào tháng 8/2001 và tiếp tục nâng cấp thành "Đối tác hợp tác chiến lược" vào tháng 10/2009, điều này có ý nghĩa khẳng định ý chí chí và quyết tâm lãnh đạo của hai nước muốn đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc phát triển ở tầm cao chiến lược mới trên tất cả các lĩnh vực.

Tính từ năm 1992 đến nay, hai bên đã trao đổi hơn 22 đoàn lãnh đạo cao cấp nhất của Đảng, Nhà nước, Chính phủ và Quốc hội. Ngoài ra, lãnh đạo cấp cao hai nước cũng thường xuyên tiếp xúc song phương bên lề các diễn đàn quốc tế. Quan hệ giao lưu và hợp tác giữa các Bộ, ngành, địa phương hai nước cũng ngày càng gắn kết. Cụ thể, tính đến nay, đã có hơn 30 tỉnh, thành phố, quận, huyện của hai nước thiết lập quan hệ hợp tác, trong đó có các thành phố lớn của Việt Nam như Hà Nội, Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng và các thành phố lớn của Hàn Quốc như Seoul, Busan, Incheon, Daegu...

Về quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước cũng có mức tăng trưởng mạnh mẽ, đặc biệt trên các lĩnh vực thương mại, đầu tư, viện trợ phát triển. Qua 20 năm, Hàn Quốc đã vươn lên trở thành một trong những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam. Việt Nam cũng ngày càng trở thành đối tác quan trọng của Hàn Quốc. Hiện Hàn Quốc là nhà đầu tư lớn giữ vị trí số 2 tại Việt Nam. Cụ thể, tính đến ngày 20/10/2012, Hàn Quốc đã có 3.134 dự án còn hiệu lực với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 24,480 tỷ USD, tăng gấp hàng trăm lần so với thời điểm hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao (năm 1992, Hàn Quốc mới có 7 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 100 triệu USD). Hầu hết các tập đoàn lớn của Hàn Quốc như Samsung, Hyundai, LG, POSCO, SK, Lotte, Kumho-Asiana... đã có mặt tại Việt Nam.

Trong lĩnh vực thương mại, Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam. Kim ngạch thương mại song phương năm 2011 đạt 17,89 tỷ USD, tăng gấp 36 lần so với mức 500 triệu USD năm 1992. Kim ngạch thương mại song phương sẽ sớm đạt 20 tỷ USD và hướng tới mục tiêu 30 tỷ USD trong những năm tới. Từ tháng 8/2012, hai nước khởi động đàm phán Hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương. Nếu được ký kết, Hiệp định này này sẽ tạo động lực mới thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế giữa hai nước phát triển mạnh mẽ hơn nữa trong thời gian tới.

Hàn Quốc hiện cũng là đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực hợp tác phát triển và hiện là nhà tài trợ ODA song phương lớn thứ hai của Việt Nam; Việt Nam là nước nhận viện trợ ODA lớn nhất của Hàn Quốc. Kể từ khi bắt đầu viện trợ không hoàn lại cho Việt Nam từ năm 1993 với số vốn 100 ngàn USD, đến nay Hàn Quốc đã viện trợ cho Việt Nam tổng số khoảng 150 triệu USD. Hàn Quốc bắt đầu cung cấp vốn vay ưu đãi cho Việt Nam từ năm 1995 với quy mô 5 triệu USD và liên tục tăng quy mô cam kết, đến năm 2006 đã đạt 100 triệu USD/năm, từ năm 2008 tăng lên 200 triệu USD/năm (giai đoạn 2008-2011) và dự kiến lên mức 250 triệu USD/năm (giai đoạn 2012-2015).

Về lĩnh vực hợp tác xuất khẩu và đào tạo nguồn lao động, hiện Hàn Quốc là thị trường xuất khẩu lao động lớn thứ hai của Việt Nam và Việt Nam là nước xuất khẩu lao động lớn thứ 2 sang Hàn Quốc. Từ năm 1993 đến nay có khoảng trên 120 ngàn lượt người lao động Việt Nam sang Hàn Quốc làm việc, trong đó có khoảng 52 ngàn lượt người theo chương trình tu nghiệp sinh và 70 ngàn lượt người theo chương trình cấp phép lao động EPS (áp dụng từ năm 2004). Hiện có khoảng 75 ngàn người lao động Việt Nam tại Hàn Quốc. Hàn Quốc cũng tích cực hỗ trợ Việt Nam trong việc đào tạo nghề, bảo hộ lao động...

Trong lĩnh vực hợp tác giao lưu văn hóa, xã hội theo thống kê chưa đầy đủ, hiện có hơn 130 ngàn người Hàn Quốc đang làm việc và sinh sống tại Việt Nam và hơn 120 ngàn người Việt Nam đang sinh sống, làm việc và học tập tại Hàn Quốc đây chính là nhịp cầu nối quan trọng, góp phần củng cố và tăng cường tình hữu nghị, sự hiểu biết lẫn nhau và quan hệ hợp tác giữa hai bên. Bên cạnh đó, hàng năm nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, nghệ thuật, thể thao thường xuyên được tổ chức tại qua lại lẫn nhau giữa hai nước. Theo thống kê sơ bộ, tính đến nay tại Hàn Quốc hiện có hơn 100 nhà hàng ẩm thực Việt Nam và tại Việt Nam cũng có hàng trăm nhà hàng Hàn Quốc. Đây cũng chính là những biểu hiện sinh động trong việc gắn kết và thêm hiểu biết lẫn nhau giữa hai nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam – Hàn Quốc.

Ngoài những mặt “được”, nhìn thấy rõ trong hợp tác kinh tế, thương mại – đầu tư, hình ảnh đất nước Việt Nam và Hàn Quốc trong mắt người dân mỗi nước cũng đang dần có sự gắn kết hơn bao giờ hết. Nếu nhắc đến Việt Nam, người dân Hàn Quốc sẽ nghĩ ngay đến hình ảnh “Vịnh Hạ Long” một kỳ quan thế giới thứ 7 thu nhỏ và “phở” món ăn dân tộc “quốc hồn – quốc túy” của người Hà Nội. Ngược lại, nhắc đến Hàn Quốc nhiều người dân Việt Nam đặc biệt là giới trẻ sẽ nghĩ ngay tới làn sóng Hàn Quốc mà tiêu biểu là phim truyền hình, nhạc K-pop, thời trang Hàn Quốc. Ngoài ra, nhiều người còn chưa biết rằng hiện có khoảng 100.000 người dân của nước này sống ở nước kia, và giữa hai nước mỗi tuần có hơn 100 chuyến bay thẳng, 2.700 doanh nghiệp Hàn Quốc tại Việt Nam tạo công ăn việc làm cho 500.000 lao động Việt Nam, có 13 trường đại học Việt Nam có khoa tiếng Hàn với số học viên là 2.500 người.

Trong thời gian tới, mối quan hệ hữu nghị thân thiện, hiệu quả kinh tế thiết thực chắc chắn sẽ được duy trì và phát triển lên một tầm cao mới. Các nhà lãnh đạo Việt Nam cũng đang rất quyết tâm thực hiện cải cách tổng thể nền kinh tế với 3 trụ cột là cải cách là tái cơ cấu đầu tư công, lĩnh vực tài chính - ngân hàng, doanh nghiệp nhà nước nhằm phát triển kinh tế, đặt 3 mục tiêu là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (sửa đổi Hiến pháp, Luật đất đai), phát triển cơ sở hạ tầng để đạt mục tiêu vươn lên trở thành nước công nghiệp hóa - hiện đại hóa đến năm 2020. Đây cũng chính là tiền đề để hai bên có thể có những bước hợp tác mới, bởi Hàn Quốc cũng là một trong số ít các quốc gia trên thế giới có đường lối đổi mới toàn diện, hiệu quả với dấu ấn “kỳ tích sông Hàn”. Qua đó, Việt Nam thông qua con đường ngoại giao có thể học tập và trao đổi những kinh nghiệm quý báu từ quốc gia này. Cụ thể là các kinh nghiệm trong khắc phục cuộc khủng hoảng kinh tế châu Á năm 1997, kinh nghiệm hoàn thành cải cách tài ...

Ngoài ra, trong thời gian tới hai bên cũng sẽ có rất nhiều cơ hội hợp tác trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực. Cụ thể, các cán bộ cấp cao của Việt Nam sẽ được tham gia các chương trình đào tạo năng lực lãnh đạo chính sách theo từng lĩnh vực tại các cơ quan có liên quan của Hàn Quốc trong khuôn khổ "Chương trình đào tạo chiến lược cán bộ nguồn của Việt Nam". Ngoài ra, theo đề nghị của lãnh đạo cấp cao nhất của Việt Nam, hai nước đang thảo luận phương án thành lập Viện Nghiên cứu khoa học công nghệ Việt Nam theo mô hình Viện Nghiên cứu khoa học công nghệ quốc gia Hàn Quốc (KIST) - cơ quan có vai trò đầu tàu của quá trình phát triển khoa học công nghệ Hàn Quốc.

Trên cơ sở hiểu biết và tin cậy lẫn nhau, đã đạt được những thành quả thiết thực về nhiều mặt kinh tế thương mại – đầu tư, ngoại giao – văn hóa xã hội.., mối quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc trong thời gian tới chắc chắn sẽ đạt những dấu ấn mới, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp hai nước./.

Anh Phương