Cơ hội cho thị trường bất động sản

Khi khả năng khơi thông dòng vốn trong nước cho thị trường bất động sản (BĐS) không còn là phương án khả thi thì việc mở rộng cửa cho cá nhân, tổ chức nước ngoài được sở hữu nhà tại Việt Nam được xem như là cơ hội cuối cho thị trường BĐS.

Theo con số thống kê mới nhất của Bộ Xây dựng, tính đến thời điểm này, cả nước mới chỉ có 126 cá nhân, tổ chức nước ngoài (80% cá nhân, 20% tổ chức) mua nhà ở tại Việt Nam, con số này là khá thấp so với nhu cầu sở hữu nhà ở tại Việt Nam của phân khúc khách hàng này. Vì thế giới đầu tư, kinh doanh BĐS đều rất kỳ vọng vào kiến nghị nới điều kiện mua nhà cho khách hàng người nước ngoài lần này. Nếu kiến nghị này của Bộ Xây dựng được chấp thuận, đây sẽ là cơ hội cho thị trường ấm dần trong viễn cảnh đã bị đóng băng trong suốt một thời gian dài vừa qua.

Nói về cơ hội lần này, nhiều chuyên gia BĐS cho rằng, hiện chính sách mua nhà áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân người nước ngoài muốn sở hữu nhà ở tại Việt Nam đang quá chặt chẽ, đây là rào cản khiến thị trường BĐS Việt Nam đánh mất cơ hội đón nhận một nguồn vốn rất lớn từ những khách hàng tiềm năng từ bên ngoài.

Trong số 126 tổ chức, cá nhân đang sở hữu nhà ở tại Việt Nam thì có tới 108 trường hợp người nước ngoài mua được nhà theo diện kết hôn với công dân Việt Nam, còn các diện khác thì hầu như rất ít.

Nguyên nhân được đưa ra là do giá các sản phẩm BĐS ở Việt Nam rất cao so với mặt bằng chung trong khu vực, điều này khiến cho các tổ chức, cá nhân đang làm việc tại Việt Nam chọn phương án thuê nhà để ở thay vì đi mua. Những tỉnh tập trung nhiều khu công nghiệp và có số lượng người nước ngoài ở lớn như Bình Dương, Đồng Nai, Bắc Ninh, Vĩnh Phúc… thì cơ sở hạ tầng còn kém, chưa có những sản phẩm phù hợp, thuận tiện với sinh hoạt của người nước ngoài.

Khơi thông dòng vốn từ người nước ngoài

Bộ Xây dựng cũng thừa nhận, chính sách quá chặt chẽ đang là hạn chế và bỏ qua lượng lớn khách hàng tiềm năng từ bên ngoài. Theo Quyết định số 19/2008/QH12 quy định về các đối tượng cá nhân, tổ chức nước ngoài được sở hữu nhà tại Việt Nam chỉ bao gồm 5 đối tượng, quy định đã bỏ qua nhiều đối tượng người nước ngoài có nhu cầu sở hữu nhà tại Việt Nam rất lớn như người nước ngoài làm việc tại các chi nhánh, văn phòng đại diện nước ngoài đang hoạt động tại Việt Nam, người nước ngoài làm việc dưới 1 năm, nghiên cứu hoặc giảng dạy cho các cơ sở giáo dục tư nhân…

Đồng thời, các tổ chức, cá nhân nước ngoài cũng bị ràng buộc chỉ được mua căn hộ chung cư thuộc các dự án phát triển nhà ở thương mại, không được mua nhà ở riêng lẻ, biệt thự trong khi đây là 2 phân khúc mà nhu cầu của người nước ngoài là lớn nhất. Bên cạnh đấy, quy định về hạn chế các quyền đối với chủ sở hữu nhà ở như không được cho thuê, không góp vốn, không kinh doanh như cá nhân trong nước cũng là một trong những nguyên nhân làm hẹp cửa mua nhà ở Việt Nam của người nước ngoài.

Cùng với đó là quy định, cá nhân, tổ chức nước ngoài có đủ điều kiện sở hữu nhà ở tại Việt Nam cũng chỉ được phép sở hữu một căn hộ chung cư, điều này được cho là đang làm giảm sự hưng phấn của những trường hợp có khả năng tài chính và nhu cầu sở hữu nhiều hơn một căn nhưng không được phép.

Ngoài ra còn có những quy định khác đang là rào cản mà các chuyên gia BĐS cho rằng cần phải gỡ bỏ sớm như quy định các nhân nước ngoài phải được phép vào Việt Nam và phải được phép cư trú tại Việt Nam ít nhất là 1 năm trở lên; cá nhân nước ngoài chỉ được sở hữu căn hộ trong thời gian 50 năm. Còn doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được sở hữu nhà ở tương ứng với thời gian ghi trong Giấy chứng nhận đầu tư.

Theo lãnh đạo một doanh nghiệp BĐS, nền kinh tế Việt Nam đang phát triển theo cơ chế mở, bản thân thị trường BĐS cũng nên tuân theo quy luật cung, cầu của thị trường. Việc đưa ra các quy định nhằm hạn chế các cá nhân, tổ chức nước ngoài sở hữu nhà ở tại Việt Nam vô hình dung Việt Nam đang hạn chế nguồn đầu tư nước ngoài vào trong nước. Khó khăn về việc sở hữu nhà ở tại Việt Nam cũng sẽ trở thành nguyên nhân để giới đầu tư nước ngoài cân nhắc trước khi đầu tư vào thị trường Việt Nam, vì thế việc nới lỏng những quy định hiện nay là việc làm cần thiết.

Các chuyên gia BĐS ủng hộ

Đề xuất nới điều kiện mua nhà ở tại Việt Nam cho người nước ngoài của Bộ Xây dựng vừa kiến nghị với Chính phủ nhận được sự đồng tình, ủng hộ rất lớn từ phía các chuyên gia và giới đầu tư, kinh doanh BĐS.

Ông Trần Đức Diễn, Giám đốc sàn giao dịch BĐS Maxland cho rằng, nếu kiến nghị của Bộ Xây dựng được Chính phủ thông qua thì sẽ tác động tích cực tới thị trường BĐS vốn đã “đóng băng” trong suốt một thời gian dài vừa qua, đặc biệt đối với phân khúc chung cư cao cấp, biệt thự, biệt thực liền kề, biệt thự nghỉ dưỡng…

Nhiều chuyên gia BĐS cũng cho rằng, mặc dù đến thời điểm này Việt Nam mới nới điều kiện cho người nước ngoài mua nhà là hơi chậm nhưng cũng là tín hiệu đáng mừng với thị trường, nếu dòng vốn từ người nước ngoài được khơi thông, cơ hội để thị trường hồi phục là rất lớn.

Tiến sĩ Phạm Sĩ Liêm, Phó chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cũng bày tỏ quan điểm ủng hộ kiến nghị của Bộ Xây dựng, ông Liêm cho rằng, Việt Nam cần nới lỏng các điều kiện mua nhà của người nước ngoài, ở nhiều nước trên thế giới như Pháp, Ý, Mỹ quy định cho người nước ngoài mua nhà cũng rất mở, nhưng cũng có nhiều nước khá chặt chẽ.

Lương Tuấn