Tìm kiếm, huy động nguồn tài chính cho tăng trưởng xanh

Đây là mối quan tâm của các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia về biến đổi khí hậu, đại diện doanh nghiệp nêu lên tại hội nghị “Tài chính khí hậu Đông Nam Á” do Bộ Kế hoạch đầu tư phối hợp với các Tổ chức quốc tế tổ chức diễn ra trong 2 ngày 12-13/3 tại Hà Nội.

Sự quan tâm có tính toàn cầu

Tại hội nghị các nhà hoạch định chính sách quốc tế, đại diện các bộ, ngành đại diện các quốc gia trong khu vực, bao gồm: Campuchia, Indonesia, Malaisia, Phillipines, Thái Lan và Việt Nam đã quan tâm thảo luận quanh vấn đề tiếp cận tài chính cho tăng trưởng xanh; chiến lược phát triển ít phát thải (chủ yếu là khí các-bon).

Ông Orestes Anastasia,-đồng chủ tịch Diễn đàn đối tác chiến lược phát triển các-bon thấp châu Á nhấn mạnh, việc phát triển kinh tế và các hoạt động của con người, đã và đang trở thành gánh nặng của nhiều quốc gia trên toàn cầu, đứng trước sự suy thoái nghiêm trọng của môi trường. Nhiều quốc gia ở châu Á, trong đó có Việt Nam đã tích cực chuyển đổi nền kinh tế hướng tới một mô hình phát triển phát thải các-bon thấp, bền vững hướng tới tăng trưởng xanh.

Thực tế, lợi ích của tăng trưởng xanh là rất rõ ràng. Đầu tư vào các công nghệ, các ngành kinh doanh và cơ sở hạ tang ít phát thải các-bon là trọng tâm đạt dược tăng trưởng xanh, tăng khả năng cạnh tranh của nên kinh tế, bảo toàn an ninh năng lượng… Tuy nhiên thực hiện mục tiêu này cần giải được bài toán tài chính: Làm thế nào để tìm kiếm, huy động tài trợ cho phát triển tăng trưởng xanh.

Ông Orestes Anastasia, lồng ghép vấn đề môi trường và biến đổi khí hậu vào chiến lược tài chính doanh nghiệp là thách thức lớn đối với chính phủ các quốc gia; các doanh nghiệp, tổ chức đang tìm kiếm cách thức thực hiện tăng trưởng xanh.

Đồng thuận với quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thế Phương chia sẻ: “Đạt được tăng trưởng xanh đòi hỏi Chính phủ các quốc gia có chiến lược hỗ trợ đầu tư, huy động đầu tư từ nhiều nguồn tài chính công, các nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận; thúc đẩy sự đầu tư của khu vực doanh nghiệp tư nhân (vừa và nhỏ) gắn với các chương trình xóa đói giảm nghèo của Chính phủ…”

“Vai trò của các Chính phủ trong thực hiện tăng trưởng xanh là đề ra cơ chế quản lý rủi ro về phát thải; xây dựng cơ chế ưu đãi về thuế, ưu đãi về mwor cửa thị trường tạo sự hấp dẫn cho doanh nghiệp trong và ngoài nước tham gia. Tạo lập môi trường, cơ chế thu hút đầu tư từ nguồn tài chính công và các nguồn tài chính quốc tế… Chủ động đề ra những sáng kiến tăng trưởng xanh từ cấp Trung ương đến địa phương và tạo cơ chế khuyến khích các DN vừa và nhỏ tham gia…”-Thứ trưởng Nguyễn Thế Phương cho biết thêm.

Dành 1 tỷ USD/năm cho tăng trưởng xanh

Đặc biệt quan tâm đến vấn đề phát triển kinh tế bền vững hạn chế tác động của biến đổi khí hậu, năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh.

Tiến sỹ Phạm Hoàng Mai-Vụ trưởng Vụ Khoa học và giáo dục tài nguyên và môi trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng chia sẻ, Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam có sự nổi bật so với nhiều quốc gia. Chiến lược tăng trưởng xanh không chỉ đơn lẻ mà gắn với chiến lược phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam từng giao đoạn 5 năm, 10 năm.

Chiến lược tăng trưởng xanh của Việt Nam xoanh quanh 3 mục tiêu cơ bản: giản thải khí các-bon; khuyến khích phát triển công nghiệp xanh, nông nghiệp xanh; tăng trưởng bền vững.

Theo Tiến sỹ Phạm Hoàng Mai, Chính phủ Việt Nam mỗi năm dành 1 tỷ USD cho việc chống biến đổi khí hậu và thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh; phục vụ nghiên cứu, triển khai các dự án trồng rừng… Tuy nhiên việc huy động nguồn lực cho công tác này còn hạn chế và phân tán.

Đề cập đến các giải pháp huy động nguồn lực cho tăng trưởng xanh, Tiến sỹ Phạm Hoàng Mai cho hay, Việt Nam cũng đang hợp tác với Chính phủ Bỉ trong việc thực hiện chương trình hỗ trợ khu vực tư nhân, DN vừa và nhỏ trong sản xuất. Ngân hàng Thế giới và Chương trình Phát triển liên hợp quốc (UNDP) đã giúp Việt Nam xây dựng dự thảo rà soát nhu cầu tăng trưởng xanh, đề ra các giải pháp và khuyến nghị cơ chế tài chính. Thiết lập các dự án khung để tiếp cận các nguồn tài chính trong và ngoài nước. Triển khai các dự án tăng trưởng xanh từ nguồn huy động vốn từ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài thông qua ưu đãi về chính sách thuế và thị trường.

“Trong những năm tới Việt Nam hiện cần khoảng 30 tỷ USD cho việc chống biến đổi khí hậu và thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh. Thực hiện mục tiêu này rất cần sự vào cuộc của Chính phủ các quốc gia-tiên phong trong việc hỗ trợ vốn, cơ chế, hỗ trợ công nghệ, chuyển gia sản xuất. Chính phủ có thể hỗ trợ 30%, tư nhân đóng góp 70% cho việc thực hiện các dự án phục vụ tăng trưởng xanh…”-Tiến sỹ Phạm Hoàng Mai phát biểu.

Chiến lược tăng trưởng xanh đặt mục tiêu, tái cấu trúc và hoàn thiện thể chế kinh tế theo hướng sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên với giá trị gia tăng caothưc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo. Giảm cường độ khí thải nhà kính giai đoạn 2011-2020 từ 8-10% so với năm 2010, giảm tiêu hao năng lượng tính trên GDP 1-1,5%/năm…

Hải Ly