Bà Rịa - Vũng Tàu: Xứng tầm đô thị cảng biển trong tương lai

Là địa phương năng động và giàu tiềm năng phát triển kinh tế, những năm qua tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu liên tục có những bước tiến dài và chắc, tự tin tạo lập những thành tích ấn tượng trong hành trình đi lên CNH - HĐH.  Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Niên khẳng định: "Những thành công gặt hái được ngày hôm nay là động lực để Bà Rịa - Vũng Tàu bước tiếp những chặng đường tiếp theo, với mục tiêu phấn đấu xây dựng và phát triển Bà Rịa - Vũng Tàu đến năm 2015 sẽ trở thành tỉnh công nghiệp và cảng biển theo hướng hiện đại". Kim Băng - Minh Tuấn thực hiện.

Đâu là tiềm năng, lợi thế của tỉnh trong việc thúc đẩy phát triển các loại hình kinh tế mũi nhọn tại Bà Rịa – Vũng Tàu, thưa ông?

Tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu sở hữu tiềm năng, lợi thế đa dạng; là tiền đề quan trọng cho thu hút đầu tư, phát triển kinh tế, góp phần hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Bà Rịa - Vũng Tàu trở thành tỉnh công nghiệp, mạnh về kinh tế biển, với hệ thống thương cảng quốc gia và quốc tế; là một trong những trung tâm công nghiệp, dịch vụ, du lịch, hải sản của khu vực và cả nước. Cụ thể về hệ thống cảng biển nước sâu, nhóm cảng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu có công suất thiết kế khoảng 250 triệu tấn/năm, là cảng tổng hợp quốc gia, cảng cửa ngõ quốc tế, tiếp nhận tàu có trọng tải đến 160.000 DWT. Hàng hóa xuất khẩu từ các cảng tại khu vực Thị Vải - Cái Mép đi trực tiếp sang Hoa Kỳ, các quốc gia và vùng lãnh thổ khác trên thế giới mà không phải qua cảng trung chuyển. Hệ thống cảng biển nước sâu tạo ưu thế cho Bà Rịa - Vũng Tàu phát triển dịch vụ thương mại, công nghiệp và thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa.

Về hệ thống các KCN, tỉnh có 14 KCN với tổng diện tích khoảng 8.400 ha, hầu hết các KCN có vị trí gần hệ thống cảng Thị Vải - Cái Mép nên thuận lợi cho hoạt động giao thương quốc tế. Hạ tầng kỹ thuật đã và đang hoàn thiện, sẵn sàng đón nhận các nhà đầu tư.

Về công nghiệp dầu khí, vùng biển thềm lục địa Bà Rịa - Vũng Tàu có trữ lượng dầu mỏ ước tính hơn 1,5 tỷ tấn, khí đốt khoảng 1.000 tỷ m3, vì thế đã sớm trở thành trung tâm công nghiệp dầu khí Việt Nam, đồng thời là trung tâm của các ngành sử dụng khí như: sản xuất điện, khí hóa lỏng, phân đạm, thép và vật liệu xây dựng. Đến nay, Bà Rịa - Vũng Tàu có 8 nhà máy điện, tổng công suất 4.224 MW, chiếm gần 40% sản lượng điện quốc gia.

Về hạ tầng giao thông kết nối, Bà Rịa - Vũng Tàu có hệ thống đường giao thông kết nối thuận lợi cho hoạt động giao thương quốc tế, với hệ thống quốc lộ sẵn có, tạo sự liên kết với các KCN, cảng biển, du lịch của tỉnh. Bên cạnh sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất hiện hữu, sân bay quốc tế Long Thành dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào năm 2020 - đây là sân bay quốc tế nằm cách cụm cảng Cái Mép-Thị Vải 30km. Hiện nay theo kế hoạch, các dự án giao thông quốc gia cũng đã được Chính phủ đưa vào xây dựng hoàn thành trước năm 2020 như: đường cao tốc, đường sắt Biên Hòa - Vũng Tàu.

Về phát triển du lịch, hệ thống cơ sở vật chất phục vụ du lịch trên địa bàn tỉnh được tập trung đầu tư; đã đưa vào hoạt động một số cơ sở lưu trú mới như: Khách sạn 5 sao Imperial, KDL Cáp treo Vũng Tàu, KDL Sixsences Côn Đảo, KDL Hồ Tràm Asean Coast,… Tính đến nay, toàn tỉnh có 195 khách sạn và resort đang hoạt động với hơn 8.300 phòng, trong đó có 114 cơ sở được xếp hạng từ 1 đến 5 sao và hạng cao cấp.

Hiện tại phần lớn trữ lượng dầu khí của Việt Nam nằm ngoài khơi Vũng Tàu. Chính vì vậy trong một cuộc trao đổi với báo giới gần đây, GS.TS Nguyễn Mại - chuyên gia hàng đầu về FDI, nguyên Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề xuất nên đưa công nghiệp lọc dầu về Bà Rịa - Vũng Tàu, thay vì làm "rải rác" ở các địa phương. Ông nghĩ sao về vấn đề này?

Khai thác dầu thô và khí đốt là ngành kinh tế biển có đóng góp lớn vào quy mô nền kinh tế của đất nước. Các hoạt động thăm dò, tìm kiếm và khai thác dầu khí đã thúc đẩy nhiều ngành kinh tế khác phát triển, như: sản xuất điện, đạm, khí hóa lỏng, chế tạo cơ khí, sửa chữa tàu biển, dàn khoan, vận tải biển, cung cấp các dịch vụ hậu cần…Công nghiệp dầu khí nói chung và công nghiệp lọc hóa dầu nói riêng là những công trình trọng điểm quốc gia, do đó đầu tư phải theo quy hoạch được duyệt của Chính phủ và việc quyết định địa điểm đầu tư thuộc thẩm quyền của TW.

Tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã quy hoạch và thành lập KCN dầu khí Long Sơn để phát triển công nghiệp lọc hóa dầu, theo đó dự án lọc dầu đang trong giai đoạn kêu gọi đầu tư. Hiện tại dự án hóa dầu với quy mô 461ha, tổng vốn đầu tư 3,77 tỷ USD, đang trong giai đoạn giải phóng mặt bằng, dự kiến giai đoạn 1 đưa vào vận hành trong năm 2017. Chúng tôi mong sớm triển khai thực hiện dự án lọc dầu theo quy hoạch được duyệt để góp phần phát triển KT - XH của tỉnh trong thời gian tới.

Cảng biển và dịch vụ logistics có mối quan hệ hữu cơ gắn kết, có cảng biển thì phải có dịch vụ logistics đi kèm để hỗ trợ và nâng cao hiệu quả khai thác và ngược lại. Vậy thời gian qua phát triển hệ thống dịch vụ logistics trên địa bàn tỉnh đã tương xứng, đủ năng lực hỗ trợ cho khai thác cảng biển chưa, thưa ông? Để đưa Bà Rịa - Vũng Tàu trở thành trung tâm dịch vụ logistics tầm cỡ quốc tế, tỉnh đề ra chiến lược phát triển nào cho ngành logistics?

Có thể thấy hiện nay ngành logistics giữ vị trí ngày càng quan trọng trong các nền kinh tế hiện đại và có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển kinh tế của các quốc gia toàn cầu. Trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế, các hoạt động đầu tư và thương mại không ngừng gia tăng, sản xuất phát triển, nhu cầu vận tải hàng hóa và các dịch vụ hỗ trợ sản xuất ngày càng lớn, do đó việc phát triển hệ thống dịch vụ logistics là cần thiết. Tuy nhiên trong thời gian qua, dịch vụ logistics trên địa bàn tỉnh phát triển chưa tương xứng với tiềm năng.

Xét trên lợi thế về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tiềm lực kinh tế, Bà Rịa Vũng Tàu đã đề ra mục tiêu phát triển trở thành tỉnh công nghiệp và cảng biển theo hướng hiện đại, trong đó có trung tâm dịch vụ logistics tầm cỡ quốc tế. Để đạt được mục tiêu này, trong thời gian tới, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu dự kiến triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, triển khai thực hiện chương trình tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng, hiệu quả và sức cạnh tranh nền kinh tế; lấy phát triển cảng làm nhiệm vụ trọng tâm, đẩy mạnh phát triển dịch vụ cảng, vận tải biển, dịch vụ sau cảng,…

Thứ hai, đẩy mạnh thu hút đầu tư vào các KCN theo hướng có chọn lọc, tăng tỷ lệ lấp đầy các KCN đã hình thành tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, phát triển thêm các KCN mới đáp ứng nhu cầu. Đồng thời phát triển công nghiệp lọc dầu, chế biến các sản phẩm hóa dầu tại Vũng Tàu và các ngành công nghiệp hỗ trợ phục vụ cho hoạt động của cảng.

Thứ ba, xây dựng và phát triển Bà Rịa - Vũng Tàu thành trung tâm dịch vụ logistics khu vực; phát triển dịch vụ hậu cần cảng tại khu vực cảng Cái Mép - Thị Vải, Vũng Tàu và Côn Đảo, hình thành các trung tâm phân phối hàng hóa gắn liền với cảng biển. Tiếp tục xây dựng hoàn chỉnh hệ thống cảng nước sâu; đào tạo nguồn nhân lực phục vụ ngành logistics…

Thứ tư, huy động vốn đầu tư phát triển hạ tầng kỹ thuật; nâng cấp, hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông nối liền các cảng nước sâu, kết nối giao thông đường bộ và đường biển, nối liền Bà Rịa - Vũng Tàu với các tỉnh thành khác trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và khu vực để phục vụ tốt nhất cho việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa như đường Liên cảng Thị Vải - Cái Mép, đường cao tốc và đường sắt Tp.HCM - Biên Hòa - Vũng Tàu, các tuyến đường ngang nối QL 51 với khu cảng Cái Mép,…

Bên cạnh đó, UBND tỉnh đã đề nghị Bộ GT-VT có ý kiến với Bộ Tài chính tiếp tục thực hiện giảm thêm phí hoa tiêu, phí trọng tải và bảo đảm hàng hải cho các tàu trên 50.000DWT và áp dụng Thông tư số 41/2012/TT-BTC cho tất cả các tàu (kể cả tàu dưới 50.000DWT) ra vào khu Cái Mép - Thị Vải để thu hút các tàu feeder đến cảng.

Để phát triển kinh tế theo hướng bền vững và hiệu quả, các cấp lãnh đạo chính quyền tỉnh đã xác định vai trò quan trọng hàng đầu là công tác cải cách hành chính. Vậy để đưa cải cách hành chính đi vào cuộc sống, tạo sự khác biệt của Bà Rịa - Vũng Tàu với các địa phương khác, tỉnh có những chương trình hành động cụ thể nào?

Công tác cải cách hành chính là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, các cấp thực hiện quyết liệt. Trong thời gian qua, tỉnh đã thực hiện nhiều giải pháp nhằm tạo ra môi trường đầu tư, sản xuất - kinh doanh thuận lợi thông qua việc chỉ đạo tiếp tục triển khai đầu tư cơ sở hạ tầng; tăng cường đào tạo nguồn nhân lực; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong triển khai dự án đầu tư…

Để đưa cải cách hành chính đi vào cuộc sống, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, góp phần giảm thiểu phiền hà, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân, trong thời gian tới tỉnh tiếp tục rà soát những quy định hiện hành gây cản trở hoạt động đầu tư, kinh doanh để bãi bỏ hoặc kiến nghị bãi bỏ, thực hiện giải quyết các thủ tục đầu tư của nhà đầu tư theo hướng một đầu tư mối. Tăng cường thực hiện công tác kiểm soát và đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân.

Bên cạnh việc duy trì ứng dụng công nghệ thông tin trong tiếp nhận, giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; tỉnh cũng sẽ tập trung củng cố, nâng cao chất lượng áp dụng Văn phòng điện tử eOffice và hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO 9001:2008 tại các Sở ngành, địa phương. Đồng thời đẩy mạnh thực hiện các giải pháp nhằm cải thiện, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI và chỉ số năng lực hội nhập kinh tế quốc tế PEII.