Nhanh chóng kết thúc tình trạng “ vàng hóa” nền kinh tế

Trong những ngày qua đã xảy ra cơn sốt giá vàng để lại nhiều hậu quả mà như báo chí mô tả là “cơn điên loạn của giá vàng”, nhiều người dân không am hiểu về đầu tư vàng và kinh tế vĩ mô đã đổ xô đi mua vàng ở giá rất cao, cao hơn cả giá thế giới. Vấn đề đặt ra là tại sao người dân không mua vàng ở giá thấp mà cứ mỗi khi xảy ra sốt vàng thì lại đổ xô đi mua?

Cơn điên loạn của giá vàng đã gây hậu quả là VND yếu đi, tác động mạnh đến thị trường ngoại hối, gây căng thẳng giả tạo về quan hệ cung cầu ngoại tệ….đồng thời ảnh hưởng tới niềm tin của người dân và khả năng bình ổn thị trường ngoại tệ mà ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang cố gắng thực thi.

Với cơn sốt vàng vừa qua, công luận đã phản ánh rất nhiều những bất cập của chính sách quản lý thị trường vàng hiện nay, chưa đồng tình với Dự thảo Nghị định về quản lý thị trường vàng mà NHNN công bố cách đây vài tháng. Vì ngay khi NHNN công bố Bản Dự thảo mới, (thay thế Bản Dự thảo cũ với nội dung cơ bản là xóa bỏ thị trường kinh doanh vàng miếng theo hướng không cho phép người dân được mua vàng miếng, đảm bảo quyền lợi của người dân bằng hình thức NHNN sẽ mua vàng theo giá quốc tế ) thì giao dịch kinh doanh vàng miếng tăng dần. Bên cạnh đó, Bản dự thảo mới không thể hiện các giải pháp chống đầu cơ hữu hiệu, không chỉ ra được con đường để kết thúc tình trạng vàng hóa nền kinh tế .

Hiệp hội kinh doanh vàng và một số chuyên gia, học giả kinh tế đã đề xuất cho phép thành lập 1 Sàn giao dịch vàng tập trung dưới sự quản lý của NHNN. Đề xuất này nhằm mục tiêu để thị trường vàng trong nước liên thông với thị trường vàng thế giới, giá cả trong nước biến động theo sát giá quốc tế & không có sự chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và quốc tế; không xảy ra các cơn sốt giá vàng; người dân nắm giữ chứng chỉ vàng sẽ thuận tiện hơn nhiều so với nắm giữ vàng vật chất, tính thanh khoản trong giao dịch mua bán vàng cao hơn. Tuy nhiên, theo Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam -VAFI, việc lập sàn giao dịch vàng tập trung chỉ khác so với các sàn giao dịch vàng tự do trước đây ở chỗ thống nhất lại thành 1 sàn vàng, hoạt động theo qui tắc luật lệ mà nhà nước ban hành, có thể khác ở tỷ lệ sử dụng đòn bẩy tài chính, còn về bản chất không có gì thay đổi so với trước kia.

Theo thống kê của VAFI, hầu hết người dân tham gia sàn vàng đều thua lỗ, gần như mất trắng số tiền đã bỏ vào sàn vàng. Có lẽ đã có hàng vạn người thua lỗ vì dính đến sàn vàng. Chỉ có người kinh doanh sàn vàng là thu được lợi nhuận siêu ngạch. Việc thành lập sàn giao dịch vàng tập trung sẽ không ngăn chặn được các hậu quả như trên và không đáp ứng được các mục tiêu đề ra, không mang lại lợi ích kinh tế mà ngược lại gây nhiều bất ổn cho nền kinh tế .

Thực tế đã chỉ ra rằng kinh doanh vàng là kinh doanh tiền tệ, là lĩnh vực kinh doanh nhạy cảm, ảnh hưởng đến an ninh tiền tệ quốc gia, trong một số trường hợp là nguồn gốc của bất ổn tỷ giá, lạm phát, lòng tin…cho nên đòi hỏi phải có ngay chính sách kiểm soát hữu hiệu. Cơn sốt vàng vừa qua không phải do yếu tố kinh tế vỹ mô trong nước bất ổn ( vì các chỉ tiêu cân đối vỹ mô đang tốt dần lên), giới đầu cơ đã nhân cơ hội giá vàng quốc tế biến động cộng với việc chưa có chính sách kiểm soát thị trường vàng của nhà nước để tạo sóng, làm căng thẳng thị trường tiền tệ trong thời gian ngắn và tác động thay đổi tỷ giá. Theo ông Nguyễn Hoàng Hải, Tổng thư ký VAFI, thực tế này cần phải nhanh chóng chấm dứt.

Theo VAFI , để có 1 Nghị định về quản lý thị trường kinh doanh vàng miếng khả thi hữu hiệu, trước hết cần phải xác định những mục tiêu cụ thể mà chính sách cần đạt được. Theo đó, cần từng bước chuyển số vàng dự trữ trong dân sang khu vực sản xuất kinh doanh và làm tăng kho dự trữ ngoại hối của nhà nước bằng các biện pháp kinh tế với nguyên tắc phải đảm bảo lợi ích thiết thực của người dân: lượng vàng trong dân chỉ có thể giảm dần theo thời gian mà không tăng lên; đồng thời phải có những giải pháp để giải quyết tận gốc tình trạng đầu cơ vàng, không để xảy ra một cơn sốt vàng nào nữa. Phân tích của VAFI cho thấy, khi đó, vàng trong nước có thể tăng giảm theo giá thế giới nhưng sự biến động về giá này không tạo ra làn sóng đầu tư , đầu cơ vàng, không ảnh hưởng tới chính sách tỷ giá. Cơn biến động giá vàng quốc tế vừa qua hầu như đã không tác động tới chính sách tỷ giá của đa phần các quốc gia trên thế giới , có lẽ duy nhất chỉ có VN bị ảnh hưởng.

“VN là 1 nước nghèo, rất cần vốn và ngoại tệ để phát triển kinh tế thế nhưng hiện có hàng chục tỷ USD bị “đóng băng” hay ở tình trạng vốn chết. Vàng, ngoại tệ phải được chuyển hóa và tập trung trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, nếu đáp ứng nhu cầu đông đảo của người dân thì luôn là mối đe dọa tiềm ẩn cho kinh tế vĩ mô, cho lạm phát…”, ông Hải nói.

Thu Hằng