Đối thoại chính sách thuế và hải quan 2011: Tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp

Ngày 20/9/2011, tại Hà Nội, Bộ Tài chính phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội nghị đối thoại với doanh nghiệp về chính sách, thủ tục hành chính (TTHC) thuế và hải quan khu vực phía Bắc nhằm trao đổi, giải đáp và tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về chính sách và thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế và hải quan. Đây là năm thứ 5 liên tiếp diễn ra sự kiện này.

Bắt tay cải cách thủ tục hành chính

Theo nghị quyết của Chính phủ, Bộ tài chính được giao sửa đổi 132 văn để thực thi phương thức đơn giản hoá của 708 thủ tục hành chính trong đó có 223TTHC thuộc lĩnh vực thuế và 135 thuộc lĩnh vựa hải quan. Con số thống kê của ngành thuế và hải quan đã rà soát, bổ sung sửa đổi 199/233 và 126/135 các văn bản TTHC. Đây là nỗ lực lớn của ngành tài chính trước nhu cầu thực tế của nền kinh tế Việt Nam. Nhiều doanh nghiệp (DN) cũng ghi nhận kết quả cải cách TTHC của ngành đã giúp họ giảm đáng kể chi phí in ấn, đi lại, lưu trữ hồ sơ và thời gian thực hiện. Tính toán sơ bộ của Tổng cục Hải quan, việc cải cách TTHC này đã tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước và DN mỗi năm khoảng 703tỷ đồng. Hiện nay, thủ tục hải quan điện tử đang áp dụng cho 20/33 cục hải quan tỉnh, thành phố, với trên 1triệu tờ khai chiếm 68% tổng số tờ khai và kim ngạch thực hiện cũng đạt gần 100triệu USD,số DN đăng ký tham gia thủ tục hải quan điện tử trên 42 ngàn DN.

Riêng ngành thuế, tính đến hết tháng 8/2011 đã có gần 40.000 Dn đăng ký sử dụng phần mềm hỗ trợ kê khai thuế điện tử. Dự án hiện đại hoá thu ngân sách nhà nước giữa Thuế- Hải quan- Kho bạc- Tài chính đã thực hiện được ở 53 tỉnh/ thành phố. Nhờ đó mà Dn được giảm tải chi phí đi lại, giao dịch và đảm bảo tính chính xác và thuận lợi cho người nộp thuế qua hệ thống ngân hàng. Hay thực hiện NĐ 51 của CP về việc tự in hoá đơn hàng hoá. Tất cả đều nhằm trao quyền tự chủ cho DN để họ có kế hoạch chủ động trong sản xuất và kinh doanh.

Đối thoại trực tiếp.

Trong khuôn khổ hội nghị, Bộ tài chính đã đưa ra một số nội dung trọng yếu nhằm lấy ý kiến của Dn đó là NĐ 123/2008NĐ -CP về thuế GTGT, NĐ 26/2009/NĐ-CP về Thuế tiêu thụ đặc biệt, NĐ 124/2008/NĐ-CP về thuế thu nhập Dn. Đồng thời trình bày những nội dung sửa đổi Luật quản lý thuế. Một số điểm mới của chính sách và TTHC của ngành hải quan. Có thể nói đây là những văn bản luật “sát sườn” gắn với hoạt động doanh nghiệp, qua thực tiễn đã phát sinh những bất cập cần sửa đổi cho phù hợp hơn. Đơn cử như liên quan tới NĐ 123/2008 của CP về thuế GTGT, xin ý kiến DN về việc bổ sung vào quy định không thuộc diện tính thuế GTGT với việc mua/ bán hàng hoá , dịch vụ ở ngoài Việt Nam. Cơ sở để bổ sung điều này chính là do quá trình hội nhập của nền kinh tế, thực tiễn vừa qua có nhiều DN phát sinh các giao dịch hàng hoá, dịch vụ ở ngoài Việt Nam. Thủ tục giấy tờ ký HĐ có thể ở trong và ngoài nước nhưng hàng hoá không ra vào lãnh thổ Việt Nam. Do đó sẽ không thuộc diện chịu thuế GTGT.

Hay về khoản DN chi thưởng, chi mua bảo hiểm nhân thọ cho người lao động tại NĐ 124 của Chính phủ về thuế TNDN. Xin ý kiến Dn có nên bổ sung quy định chấp thuận cho DN được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế đối với những khoản thực chi trên khi có đủ chứng từ hợp pháp và DN đã tính vào thu nhập chịu thuế TNCN. Cũng liên quan tới thuế TNDN, Bộ tài chính lấy ý kiến vào kiến nghị giảm thuế TNDN từ 28% xuống 10% với hoạt động xuất bản của cơ quan báo chí nhằm đảm bảo mức sống của các toà báo cũng như người lao động trong điều kiện tự cân đối ngân sách với đa số toàn soạn báo, tạp chí hiện nay.

Trả lời câu hỏi của DN là Công ty Cổ phần giầy Hà Nội về mức thuế thu nhập doanh nghiệp là 25%, tương đối cao so với các nước trong khu vực. Đề nghị giảm mức thuế suất, qua đó nâng cao sức cạnh tranh của DN Việt Nam. Lãnh đạo Tổng cục thuế cho rằng, đây là mức phù hợp với các nước như Trung Quốc, Singapore và Thái Lan. Thực tế đã có điều chỉnh mức thuế này từ 28% xuống 25% tại thông tư 130/2008/TT- BTC.

Cục Thuế tỉnh Sóc Trăng phản ánh ý kiến của DN cho rằng: hoá đơn mua hàng từ 20 triệu đồng trở lên phải thanh toán chuyển khoản có thấp hay không? Yêu cầu tăng mức 20 triệu. Thứ trưởng Bộ Tài chính trả lời rằng đó là giải pháp tốt để đẩy mạnh chủ trương của Chính phủ thanh toán không dùng tiền mặt của xã hội.

Có khá nhiều câu hỏi và tranh luận của DN với Bộ Tài chính liên quan tới vấn đề xây dựng cơ bản dùng vốn ngân sách. Như ông Phó chủ tịch hội Nhà thầu tỉnh Nam Định, minh chứng là công ty ông có làm một công trình vốn ngân sách 40tỷ đồng nhưng mới quyết toán và trả cho công ty 8tỷ đồng do cắt giảm ngân sách. Trong khi đó công ty vẫn phải đóng số thuế trên tổng vốn đầu tư 40tỷ kia, gây khó khăn cho nhiều DN. Kiến nghị rằng nếu dùng vốn ngân sách thì khi giải ngân đến đâu DN sẽ đóng thuế đến đó. Điều này đã không được lãnh đạo Bộ Tài chính ủng hộ. Ông cho rằng, nguyên tắc thu thuế là đẳm bảo lợi ích cân đối hài hoà giữa các bộ phận, các thành phần kinh tế với nhau. Do đó, DN cần phải chủ động trong kế hoạch kinh doanh của mình.

Ngoài ra, buổi đối thoại, những vướng mắc khác được nhiều doanh nghiệp đề cập đến bao gồm: Thuế giá trị gia tăng, thuế xuất nhập khẩu, ưu đãi đầu tư về thuế, truy hoàn thuế, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế tiêu thụ đặc biệt, thủ tục hải quan điện tử… đã được Lãnh đạo Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan và các bộ phận chức năng trả lời cho doanh nghiệp. Tuy nhiên,theo đánh giá chung phía cộng đồng DN họ mong đợi rằng ngay sau hội nghị này, ngành Tài chính cần thúc đẩy nhanh những cam kết đã hứa,bắt tay vào những việc làm cụ thể, tránh tình trạng dn kiến nghị mãi nhưng…để đấy của các bộ ngành.

Có tới hơn 90% phản hồi đánh giá cao nỗ lực cải cách TTHC thuế, hải quan. Số lượng và tính chất các vướng mắc của doanh nghiệp cũng giảm đáng kể so với các năm trước đây và ít nhiều mang tính cá biệt của doanh nghiệp. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện những vướng mắc về môi trường pháp lý, các thủ tục hành chính trong lĩnh vực này cũng như sự hợp tác trong công việc, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp của cán bộ ngành thuế, hải quan.

Ông Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Kiểm soát Thủ tục hành chính, Văn phòng Chính phủ

Chính phủ đánh giá cao việc cải cách TTHC của ngành thuế và hải quan theo Đề án 30 của Thủ tướng. Đây là một ngành cần dẫn đầu về khâu này nhằm tạo thuận lợi tối đa cho DN, tăng cường giao thương quốc gia và tạo lập môi trường bình đẳng cho DN thuộc mọi thành phần kinh tế. Định hướng của Chính phủ đối với hai lĩnh vực thuế và Hải quan đó là đề án xây dựng cơ chế phối hợp gữa cơ quan hải quan và các bộ ngành để giái quyết thủ tục thông quan hàng hoá XNK tại cửa khẩu đường bộ, đường biển, và đường không đảm bảo đồng bộ với cơ chế một cửa quốc gia và một cửa ASEAN đến năm 2012. Tiếp đó là đề án xây dựng cơ chế phối hợp thu thuế TNCN, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội thất nghiệp và chia sẻ thông tin giữa cơ quan thuế và cơ quan bảo hiểm xã hội. Đánh giá của doanh nghiệp, tiến độ thực thi tương đối nhanh của Bộ Tài chính góp phần giúp doanh nghiệp giảm chi phí, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh và đầu tư, cần đẩy mạnh hơn nữa cơ chế đối thoại này.

Ông Hoàng Việt Cường- Phó Tổng cục trưởng, Tổng cục Hải quan

Nhiệm vụ trọng tâm của ngành hải quan từ nay đến hết năm 2011 đó là tiếp tục triển khai thủ tục HQĐT, phấn đấu 100% chi cục, đạt 80% kim ngạch và tờ khai thực hiện thông quan điện tử tại 13 chi cục hải quan. Chuẩn bị các điều kiện để trình Chính phủ phê duyệt việc tiếp nhận và triển khai dự án về thủ tục hải quan điện tử và cơ chế một cửa quốc gia do Chính phủ Nhật Bản tài trợ (hệ thống NACCS và CIS). Rà soát biểu thuế XNK hiện hành theo lộ trình giảm thuế WTO, hiện có khoảng 12ngàn biểu thuế , sắp tới hải quan sẽ kiến nghị rút tới hơn 9000 biểu dòng thuế , tạo điều kiện cho DN trong việc tự khai tự tính thuế.

Lê Hiền