Tiên phong hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp hội nhập kinh tế quốc tế và phát triển bền vững

08:04:53 | 29/4/2023


Ông Nguyễn Quang Vinh, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch VCCI

Tốt nghiệp Thạc sỹ Quản trị Kinh doanh (MBA) tại Bayes Business School London - một trong những trường đào tạo Quản trị Kinh doanh hàng đầu thế giới, sở hữu 3 tấm bằng cử nhân các chuyên ngành khác nhau của các đại học uy tín trong và ngoài nước (ngoại ngữ tiếng Nga, tiếng Anh, chuyên môn nghiệp vụ tài chính, kinh tế), ông Nguyễn Quang Vinh - Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch VCCI được giao các trọng trách liên quan đến lĩnh vực đối ngoại, hội nhập và đặc biệt là thúc đẩy sự phát triển bền vững (PTBV) của cộng đồng doanh nghiệp (DN). Ở bất cứ vai trò nào, ông Vinh cũng thể hiện sự đam mê, nhiệt huyết, quyết tâm đào sâu ý tưởng, linh hoạt áp dụng những cái mới với tầm nhìn dài hạn.

Là một trong số cán bộ lãnh đạo đương nhiệm được chứng kiến chặng đường dài hơn 30 năm bền bỉ đồng hành sát cánh cùng DN của VCCI, ông Nguyễn Quang Vinh chia sẻ với phóng viên: Đối với công tác hỗ trợ, phát triển cộng đồng DN, điểm mấu chốt là cần: “Chủ động hội nhập và vận dụng kinh nghiệm quốc tế”; “Phát triển bền vững là con đường tất yếu, hộ chiếu xanh của DN”.

Chủ động hội nhập và vận dụng kinh nghiệm quốc tế

Ông Vinh nhớ lại, năm 1992, sau khi được tuyển chọn về công tác tại VCCI, ông được bố trí công việc ở Ban Quan hệ Quốc tế. VCCI Hà Nội khi đó chỉ có hơn 30 cán bộ nhân viên, nhiệm vụ chủ yếu là thúc đẩy quan hệ thương mại với các nước tư bản, đồng thời thúc đẩy giao lưu kinh tế giữa các địa phương. Đối với công tác đối ngoại và hội nhập, các cán bộ chuyên viên VCCI ai nấy đều làm việc “lăn xả”, từ công việc tìm kiếm mặt bằng cho DN, đến hỗ trợ thủ tục, pháp lý xuất nhập khẩu, giao thương quốc tế,…

“Đến giờ, tôi vẫn nhớ như in những ngày đầu chúng tôi đón tiếp các đoàn DN Hàn Quốc đầu tiên sang tìm hiểu thị trường Việt Nam. Chúng tôi đã hỗ trợ DN nước bạn làm các thủ tục đầu tư, phát triển kinh doanh, mở mang thị trường hợp tác với các địa phương và các DN Việt Nam. Giờ đây, Việt Nam và Hàn Quốc đã có hơn 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và nâng tầm Đối tác chiến lược toàn diện. Đã có hàng nghìn DN Hàn Quốc đến làm ăn tại Việt Nam, phát triển hàng loạt các dự án lớn và tạo công ăn việc làm cho hàng vạn lao động. Ở thời kỳ những năm 90, VCCI luôn đóng vai trò là cơ quan đi đầu và chủ động trong việc xúc tiến kết nối giao thương kinh tế với các quốc gia trên khắp thế giới.  “Tôi vui mừng vì đằng sau những thành công ấy có sự đóng góp đáng kể của VCCI”.

Đó là một trong vô vàn những câu chuyện về hoạt động đối ngoại, hội nhập mà VCCI đã thực hiện và sẽ tiếp tục triển khai trong những năm tới. Phó Chủ tịch VCCI cho biết, VCCI thường xuyên chủ động tham mưu với Đảng, Nhà nước và đồng hành cùng DN trong hoạch định và triển khai tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đa phương và song phương (gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới - WTO; tham gia các hiệp định thương mại tự do - FTA,…).

Trong tiến trình Việt Nam hội nhập WTO, ông Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh, VCCI tham gia tổng hợp, góp ý, khuyến nghị phương án thích hợp từ góc độ lợi ích của DN tới Đoàn đàm phán. Còn ở trong nước, VCCI sát cánh cùng Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành trong quá trình hoàn thiện thể chế kinh tế, sửa đổi hàng trăm văn bản chính sách, pháp luật Việt Nam nhằm bảo đảm yêu cầu của WTO. VCCI cũng là một trong những nhân tố tích cực nhất trong các hoạt động thông tin, vận động, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng DN về việc Việt Nam gia nhập WTO.

“VCCI luôn là tiếng nói tích cực, mạnh mẽ nhất của khu vực ngoài Nhà nước tham gia đóng góp ý kiến rất trách nhiệm cùng các cơ quan liên quan trong toàn bộ tiến trình đàm phán, ký kết hội nhập qua các FTA, đặc biệt là các Hiệp định thế hệ mới, tiêu chuẩn cao”, ông Vinh nhận định. Đặc biệt, ở một số FTA quan trọng như Hiệp định Đối tác (Toàn diện và Tiến bộ) xuyên Thái Bình Dương (TPP-CPTPP) hay Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam - EU (EVFTA), VCCI là đơn vị đầu tiên thực hiện nghiên cứu tiền khả thi và kiến nghị thúc đẩy Việt Nam chính thức tham gia vào các đàm phán này. Khi các đàm phán chính thức triển khai, VCCI đưa ra các tham vấn, khuyến nghị phương án cụ thể, thực chất cho các chế định cốt yếu và vào các giai đoạn đàm phán có tính quyết định của các hiệp định này. Sau khi các FTA được phê chuẩn, VCCI lại là đơn vị tham gia tích cực và chuyên sâu nhất từ góc độ lợi ích cộng đồng DN vào quá trình xây dựng pháp luật, chính sách bảo đảm thực thi các cam kết.

Từ góc độ thực thi và tận dụng hiệu quả các lợi ích của hội nhập WTO và các FTA, VCCI luôn tích cực trong các hoạt động hỗ trợ DN hội nhập quốc tế thông qua tận dụng các cam kết mà Chính phủ đã nỗ lực đàm phán được.

Trong hơn 30 năm đồng hành cùng DN, điều mà ông Vinh tâm đắc nhất là những nỗ lực và hiệu quả thực tiễn từ hoạt động vận động chính sách của VCCI đã được Chính phủ ghi nhận và thể chế hóa tại Quyết định 06/2012/QĐ-TTg, theo đó, giao VCCI là đầu mối chính thức tham vấn DN trong tất cả các đàm phán mở cửa thị trường, hội nhập kinh tế quốc tế.

Với tâm huyết sát cánh cùng DN hội nhập, ông Vinh nhấn mạnh, VCCI hiện là đầu mối thông tin đầy đủ và lớn nhất cho DN về nội dung, cách thức thực hiện và vận dụng các cam kết WTO, các FTA cũng như các điều ước quốc tế về kinh tế. “Các cổng thông tin về hội nhập kinh tế quốc tế của VCCI (trungtamwto.vn và wtocenter.vn, chongbanphagia.vn và antidumping.vn; aecvcci.vn và en.aecvcci.vn) đã thu hút trên 70 triệu lượt truy cập. VCCI cũng đã biên soạn và xuất bản hơn 100 ấn phẩm để diễn giải, hướng dẫn, tư vấn về các cam kết. Mỗi năm, VCCI chủ trì hoặc tham gia phối hợp thực hiện hàng trăm sự kiện, hàng chục bài báo, chương trình phát thanh truyền hình chuyên đề về hội nhập, góp phần vào việc phổ biến rộng rãi về hội nhập kinh tế quốc tế”, ông Vinh tự hào chia sẻ.

Đối với người luôn trăn trở về công tác đối ngoại như ông Nguyễn Quang Vinh, thành công lớn nhất trong khoảng thời gian 31 năm làm việc là được cộng đồng DN đánh giá cao, qua đó khẳng định VCCI là “địa chỉ đỏ” tư vấn kịp thời, hiệu quả cho hàng ngàn lượt hiệp hội, DN về các cam kết hội nhập, đồng thời tư vấn chuyên sâu cho các hiệp hội, DN ứng phó/sử dụng hiệu quả các biện pháp phòng vệ thương mại và các rào cản khác trong thương mại quốc tế.

Phát triển bền vững - Con đường tất yếu cho DN

Bên cạnh mảng hợp tác quốc tế và hội nhập, ông Nguyễn Quang Vinh cho biết, VCCI là đơn vị tiên phong đưa khái niệm “phát triển bền vững cho DN” về Việt Nam. Bản thân ông Nguyễn Quang Vinh đã có hơn 15 năm đảm nhiệm vai trò đứng đầu Văn phòng DN vì sự PTBV.

Lý giải cho sự kiên tâm thực hiện PTBV, ông Nguyễn Quang Vinh (được mọi người gọi là “Ông bền vững”) chia sẻ: “Tôi may mắn tiếp cận được nhiều tài liệu nghiên cứu nước ngoài về PTBV cách đây gần 30 năm và nhận thấy đây là con đường tất yếu, là “tấm hộ chiếu xanh” cần thiết cho sự phát triển DN. Lý do đơn giản vì DN không thể phát triển nóng, càng không thể kinh doanh kiểu “ăn xổi” để khỏa lấp nỗi lo “cơm áo gạo tiền” hay thu lợi nhuận bằng mọi giá. Còn nhiều tiêu chí khác bắt buộc DN nói riêng và cả nền kinh tế nói chung phải đáp ứng, và PTBV là tiên quyết”.

Như vậy, với tâm thế của đơn vị “đi trước, mở đường” không theo lối mòn, VCCI ra quyết định thành lập Văn phòng DN vì sự PTBV (SDforB) vào tháng 8/2006. Đến tháng 12/2010, Hội đồng DN vì sự PTBV Việt Nam (VBCSD) ra đời, sau hơn 3 năm chuẩn bị, lấy ý kiến tham vấn và xin phép các cơ quan bộ ngành Trung ương. VBCSD là thành viên tích cực trong mạng lưới 63 hội đồng DN PTBV các quốc gia.

Thực tế cho thấy, trong gần 20 năm qua, VCCI đã phối hợp hiệu quả với các ban, bộ, ngành, các cơ quan, tổ chức phát triển quốc tế (United Nations, WBCSD, World Bank,....), các hiệp hội DN triển khai các chương trình PTBV cho cộng đồng DN thông qua các dự án/chương trình có ý nghĩa về trách nhiệm xã hội; cải thiện điều kiện lao động, nâng cao nhận thức về an toàn vệ sinh lao động, phổ biến kiến thức về phòng tránh HIV tại nơi làm việc, giảm nghèo thông qua trợ giúp tổng thể phát triển DN nhỏ, phòng thống tham nhũng trong khu vực DN với những kết quả nổi bật. Ngay từ năm 2005, VCCI đã phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Tổng Liên đoàn Lao động, Action Aid Việt Nam tổ chức Giải thưởng Trách nhiệm Xã hội (CSR Award) cho cộng đồng DN, đây chính là tiền thân của Chương trình đánh giá, công bố DN bền vững Việt Nam (CSI 100).


Lãnh đạo VCCI, VBCSD và các thành viên VBCSD, SDforB trong chương trình kỷ niệm 15 năm thành lập SDforB, 10 năm thành lập VBCSD

Năm 2014, VCCI đã xây dựng Kế hoạch hành động triển khai Nghị quyết 19/NQ-CP về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Với kế hoạch này, nhiều nội dung liên quan tới PTBV đã và đang được các đơn vị, chi nhánh của VCCI phối hợp với các địa phương và các hiệp hội ngành nghề triển khai phổ biến, tuyên truyền nâng cao nhận thức và đào tạo cho các DN, góp phần vào việc cải thiện môi trường kinh doanh của Việt Nam. Cũng trong năm 2014, Sáng kiến “Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam” lần đầu tiên được tổ chức đã thành công tốt đẹp. Những năm tiếp theo, Diễn đàn được tổ chức có sự tham dự chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ. Năm 2018 và 2019, Diễn đàn được nâng cấp thành “Hội nghị toàn quốc về PTBV Việt Nam”. Hội nghị trong 2 năm vinh dự được chủ trì bởi Thủ tướng Chính phủ, Phó Chủ tịch Quốc hội, Phó Thủ tướng Chính phủ, cùng sự tham gia của các lãnh đạo ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Kết quả quan trọng sau Hội nghị năm 2018 là Chỉ thị PTBV đã được Thủ tướng Chính phủ ban hành vào ngày 20/05/2019, tạo cơ sở khắc phục những tồn tại, hạn chế và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện thành công các mục tiêu PTBV của Việt Nam đến năm 2030. Sau Hội nghị năm 2019, ngày 08/10/2019, Văn phòng Chính phủ đã có công văn số 358/TB-VPCP thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị toàn quốc về PTBV năm 2019, đồng thời Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định 1362/QĐ-TTg ngày 11/10/2019 phê duyệt kế hoạch PTBV khu vực DN tư nhân đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Kết quả quan trọng của Hội nghị là Nghị quyết về PTBV được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt số 136/NQ-CP ngày 25/09/2020. VCCI mà nòng cốt là các thành viên của VBCSD cũng đã chủ động, tích cực phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường tham mưu xây dựng và triển khai hiệu quả Chiến lược quốc gia về Tăng trưởng Xanh các giai đoạn 2012 - 2020, 2020 - 2025, tầm nhìn 2030. Ngay từ năm 2016, VBCSD-VCCI cũng là đơn vị tiên phong “gọi tên” thúc đẩy áp dụng mô hình kinh doanh tuần hoàn cho DN và tham mưu, đề xuất đưa kinh tế tuần hoàn vào các văn bản của Đảng, Nhà nước và Chính phủ mà đặc biệt là trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng. 

Có thể thấy, VCCI đã thành công trong vai trò tiên phong khi tập trung thúc đẩy cộng đồng DN thực hiện kinh doanh bền vững, từ thay đổi nhận thức, đến hiện thực hóa các kế hoạch thành hành động, thành chương trình nghị sự cụ thể để cùng DN thực hiện PTBV một cách bài bản, chuyên nghiệp. Đặc biệt, theo ông Vinh, VCCI dày công nghiên cứu, xây dựng Bộ chỉ số DN bền vững (CSI) và ra mắt vào năm 2016. Bộ Chỉ số ra đời đã tạo tiếng vang với cộng đồng DN, bộ, ngành và các tổ chức quốc tế. Đây là bộ chỉ số đầu tiên về PTBV dành cho các DN. CSI đã cung cấp cho các DN một công cụ quản trị khoa học, có hệ thống và cụ thể hóa lộ trình thực hiện PTBV. VCCI cũng phối hợp với Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, Bộ Tài nguyên và Môi trường và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức Chương trình Đánh giá, Công bố DN bền vững tại Việt Nam thường niên từ năm 2016 theo sự chỉ đạo của Chính phủ, nhằm biểu dương các DN bền vững, qua đó thúc đẩy cộng đồng DN thực hiện PTBV mạnh mẽ hơn nữa.

Đề cập đến việc thực hiện PTBV trong thời gian tới, ông Vinh cho biết, VCCI tiếp tục phát huy lợi thế sẵn có trong việc tiếp cận DN, kết hợp với các mối quan hệ đối tác chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan trong việc kiến nghị, xây dựng pháp luật nhằm tạo hành lang pháp lý thuận lợi triển khai các sáng kiến, mô hình kinh doanh bền vững, đặc biệt chú trọng 8 ưu tiên trong kiến nghị hoàn thiện thể chế thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn cũng như triển khai các biện pháp kiểm kê, giảm thiểu phát thải. Thúc đẩy, hỗ trợ xây dựng năng lực cho các DN, đặc biệt là các DN nhỏ và vừa trong việc thực hiện mô hình kinh doanh bền vững và lập báo cáo theo khung môi trường - xã hội - quản trị (ESG).

20 năm bền bỉ vì sự PTBV của DN, ông Vinh tự hào VCCI đã luôn là đơn vị tiên phong trong việc tác động tổng thể để thức tỉnh ý thức và trang bị kiến thức cho DN, thúc đẩy PTBV, tạo ra bước ngoặt, một sự chuyển đổi mang tính hệ thống về PTBV trong các DN Việt Nam.

Chặng đường 60 năm thành lập và phát triển của VCCI, đặc biệt là giai đoạn sau Đổi mới, VCCI đã lập nên những kỳ tích “mở đường” cho tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng cộng đồng DN Việt Nam lớn mạnh, góp phần ghi danh Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới. Với bề dày thành tựu đạt được, ông Vinh tin tưởng, trong thời gian tới, tập thể VCCI sẽ phát huy truyền thống vẻ vang, tiếp tục đóng vai trò tiên phong trong thúc đẩy sự phát triển vững mạnh của DN Việt, góp phần vào sự hùng cường, thịnh vượng của đất nước.

Nguồn: Vietnam Business Forum