Gian nan cuộc chiến chống hàng nhái hàng giả

Vừa qua, tại TP.Hồ Chí Minh đã diễn ra buổi họp báo triển khai công tác chống hàng giả hướng tới ngày toàn dân "phòng chống hàng giả, hàng nhái 29/11”. Theo ông Lê Quốc Chí - Giám đốc Trung tâm Phát triển Công nghệ kỹ thuật chống hàng giả (ACTECH), trước tình trạng hàng giả, hàng nhái, các doanh nghiệp cần phải có những hành động tích cực để bảo vệ thương hiệu của mình.

Theo thống kê, trong 9 tháng đầu năm 2011, phối hợp với các ngành liên quan Chi cục quản lý thị trường TP.HCM đã kiểm tra, phát hiện, xử lý 460 trường hợp gian lận và mua bán hàng giả, tăng 153 vụ so với cùng kỳ. Còn theo Trung tâm Phát triển Công nghệ kỹ thuật Chống hàng giả, hiện nay, hàng giả, hàng nhái chủ yếu tập trung ở các nhóm hàng như: nước hoa, hàng điện tử, rượu, quần áo, đồng hồ, thuốc chữa bệnh, trang sức, trò chơi điện tử, ba lô túi xách… Đây là những nhóm hàng luôn có giá trị gia tăng cao, có sức tiêu thụ mạnh, đặc biệt là trong những ngày lễ, tết và dịp mua sắm cuối năm.

Trước những con số thống kê như trên, ông Lê Quốc Chí kêu gọi các doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận công tác chống hàng giả, hàng nhái với các cơ quan chức năng để bảo vệ thương hiệu của mình, tránh để các hàng nhái hàng giả làm mất uy tín mà doanh nghiệp đã dày công gây dựng.

Công cuộc chống hàng nhái hàng giả là thách thức của các doanh nghiệp bởi vấn nạn hàng nhái, hàng giả ngày càng phức tạp, công nghệ làm giả ngày càng tinh vi khiến người tiêu dùng rất khó phân biệt được hàng nhái hàng giả. Còn về phía người tiêu dùng, do thu nhập chưa cao nên thường có tâm lý thích hàng rẻ nên thường mua phải hành giả, hàng nhái, vì vậy để tránh mua phải những mặt hàng này, người tiêu dùng nên có những lựa chọn thông minh hơn.

Bên cạnh đó, hàng giả, hàng nhái còn không chỉ ở phạm vi một nước mà còn được vận chuyển từ nước này sang nước khác. Người làm hàng giả còn dùng những nhãn mác bao bì giống y chang hàng thật còn “ruột” ở trong là những hàng giả tự gia công. Với những thủ đoạn tinh vi như vậy khiến cho việc thanh tra, giám sát trở nên bế tắc. Các chuyên gia cho rằng, vấn nạn hàng giả, hàng nhái luôn chuyển biến theo nhiều dạng thức khác nhau, rất khó để xử lý triệt để. Giải pháp mạnh nhất hiện nay cũng chỉ dừng lại ở xử phạt hành chính, chưa đủ sức làm cho các đối tượng này sợ, bởi mức độ xử phạt hành chính còn quá nhẹ, chẳng thấm vào đâu so với những lợi nhuận mà họ thu về.

Bàn về vấn đề dán tem chống hàng giả, ông Lê Quốc Chí cho biết: “Việc gắn ten chống giả, hàng nhái chưa phát huy được tác dụng bởi còn rất nhiều bất cập. Ví dụ, với những doanh nghiệp dán được tem chống hàng giả thì mặc nhiên tăng giá bán rất cao, khiến người tiêu dùng bị thiệt. Ngoài ra, tâm lý chung của người tiêu dùng là hễ hàng có tem thì giá nào cũng mua, lợi dụng tâm lý này, cả doanh nghiệp và đơn vị được cấp phép in tem chống hàng giả tha hồ kiếm lợi bằng vô vàn hình thức khác nhau.

Tuy nhiên cũng không người tiêu dùng vẫn chưa có niềm tin vào chiếc tem, hoài nghi về mức độ thật của chiếc tem chống hàng giả, hàng nhái, bởi việc để gắn được chiếc tem này là việc không quá khó, bằng chứng cũng có nhiều sản phẩm được gắn tem tưởng “hàng thật” hóa ra vẫn là “hàng giả”. Theo thống kê của Trung tâm Phát triển Công nghệ kỹ thuật Chống hàng giả cho thấy, hiện ở TP.HCM có 30 đơn vị được phép in tem chống hàng giả. Tuy nhiên, con số thực tế lên đến hàng trăm cơ sở in loại tem này. Nhiều đơn vị không hiểu sao chưa có đầy đủ điều kiện như máy móc, nhà xưởng, công nghệ…mà vẫn có giấy phép được in tem chống hàng giả. Vì thiếu những điều kiện để có thể in được tem, nên các doanh nghiệp không đứng ra in phải thuê nhiều đơn vị khác nhau đảm nhiệm công việc này, khiến cho việc sản xuất của tem từ nguyên liệu đến thành phẩm trở nên phức tạp. Việc này cũng tạo điều kiện để có thể cho ra đời những con tem giả để “bảo vệ” hàng giả. Về việc này, TS. Lê Quốc Chí khẳng định, hiện trên thị trường đã và đang tồn tại khá nhiều tem chống hàng giả được in lậu và đây là con tem giả mạo.

Ông Chí cho rằng, thị trường hàng giả, hàng nhái gây thiệt hại đã gây thiệt hại một cho người tiêu dùng và doanh nghiệp thì việc con tem giả lưu hàng đã gây thiệt hại gấp 10 lần. Chính vì vậy, ông Chí kiến nghị, cần đưa tội danh làm giả tem chống hàng giả vào nhóm “Tội phạm có tổ chức đặc biệt nguy hiểm” và phải được xử lý thích đáng.

Hiện Luật chống hàng giả, hàng nhái còn rất nhiều bấp cập, chưa chặt chẽ, chưa cập nhật theo cơ chế thị trường luôn có chiều hướng phức tạp. Công tác chống hàng giả, hàng nhái như thanh tra, kiểm tra, giám sát còn nhiều yếu kém do lực lượng vừa mỏng vừa thiếu chuyên môn, nghiệp vụ. TS. Lê Quốc Chí đề nghị các ngành, các cấp cần sớm vào cuộc một cách rốt ráo nhằm đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp làm ăn chân chính cũng như người tiêu dùng. Cũng theo ông Chí thì ACTECH đã ra mắt website: www.chonghanggia.vn với mục đích quảng bá sâu rộng những kiến thức về hàng giả, hàng nhái đến các doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Hà Linh