Sản xuất đình trệ vì đơn hàng sụt giảm

Đơn hàng sụt giảm, sản xuất đình trệ, lượng tồn kho tăng mạnh là những số liệu đáng lo ngại được đưa ra tại cuộc họp giao ban trực tuyến định kỳ tháng 10 của Bộ Công Thương. Nếu không có sự hỗ trợ kịp thời, các doanh nghiệp đang thua lỗ này có thể ngừng sản xuất thậm chí phá sản.

Đơn hàng sụt giảm

Trái với mức tăng của chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 10/2011 là 5,2% so với tháng trước và tăng 5,3% so với cùng kỳ năm 2010, các doanh nghiệp bị thua lỗ nhiều do lãi suất vay cao và những đơn hàng ngày một ít dần. Bên cạnh đó, sức mua trong nước giảm và thời tiết mưa lũ kéo dài tại một số tỉnh; giá cả nguyên vật liệu đầu vào phục vụ sản xuất tuy đã ổn định song đứng ở mức cao nên hiệu quả sản xuất mang lại chưa nhiều;... Vì vậy nên một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo gặp khó khăn do thị trường tiêu thụ giảm; ngành công nghiệp khai thác giảm mạnh do chậm tiến độ khai thác.

Báo cáo của Bộ Công Thương cho thấy, đang xuất hiện tình trạng các doanh nghiệp đang sản sản xuất, tiêu thụ thuận lợi ở một số ngành công nghiệp, chuyển sang khó khăn về đơn hàng và sản xuất. Điển hình như ngành dệt may, da giày, nếu đầu năm các doanh nghiệp này ồ ạt vay vốn, mở rộng đầu tư, tăng cường lao động cũng không đáp ứng được lượng hàng xuất khẩu, thì tính đến thời điểm này, một số thị trường chủ lực như Mỹ, EU chuyển sang hạn chế nhập khẩu, gây khó khăn cho doanh nghiệp Việt Nam.

Hai thị trường chính của dệt may Việt Nam là Mỹ và EU đều đang phải đối mặt với nhiều khó khăn khi nguy cơ khủng hoảng nợ công vẫn ở mức cao và chưa có dấu hiệu cải thiện. Vì thế, hoạt động xuất khẩu dệt may các tháng cuối năm sẽ gặp khó khăn do biến động về tài chính, tiền tệ, cắt giảm chi tiêu,… từ các thị trường này. Thị trường có dấu hiệu trì trệ hơn trong việc đặt các lô hàng mới của quý I năm 2012. Mức giảm đơn hàng Bộ công Thương ước tính được lên tới 15-20%. Với ngành dệt may, 2 tháng vừa qua kim ngạch xuất khẩu giảm 20%.

Từ tháng 9 đến nay, kim ngạch xuất khẩu chỉ đạt hơn 400 triệu USD do lượng đơn hàng chững lại vì đây là thời điểm giao mùa. Những tháng trước đó, ngành này luôn có giá trị xuất khẩu bình quâ đạt 600-650 triệu USD/ tháng.

Sản xuất đình trệ, tồn kho cao

Một số ngành công nghiệp nặng như sản xuất điện, thép, giấy cũng đang có dấu hiệu sụt giảm. Sản lượng điện cung ứng trong tháng 10 đã giảm nhẹ 0,3% so với tháng 9, đạt khoảng 8,33 tỷ kWh. Nếu tính chung 10 tháng, chỉ tiêu này là 78,5 tỷ kWh và tăng 11% so với cùng kỳ. Đây là tốc độ tăng khá thấp so với các năm trước với mức từ 12-14%.

Đáng ngại hơn nữa, chỉ số tồn kho tại thời điểm 01/10/2011 của toàn ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng tới 21,1% so với cùng thời điểm năm trước. Một số ngành có mức tồn kho lên tới hơn 80% như sản xuất cáp điện và dây điện có bọc cách điện, xi măng, đồ nội thất. Sản xuất bia và mạch nha tăng 50,7%; sản xuất giày dép tăng 49,9%; sản xuất mô tô, xe máy tăng 49,5%; sản xuất thức ăn gia súc tăng

Theo kết quả điều tra lao động của 4273 doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, chỉ số sử dụng lao động tháng 10/2011 giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2010, trong đó lao động khu vực doanh nghiệp nhà nước giảm 4,1% và khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài giảm 0,1%....

Thị trường thép trong nước bị thu hẹp do các công trình xây dựng chưa đẩy nhanh tiến độ vì ảnh hưởng của thời tiết và do ảnh hưởng từ việc thực hiện Nghị quyết 11 của Chính phủ cắt giảm đầu tư công từ đầu tháng 3/2011. Lượng tồn kho tính đến đầu tháng 10 tiếp tục tăng, ước khoảng gần 400 nghìn tấn thép xây dựng và khoảng gần 500 nghìn tấn phôi thép.

Kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm giấy của Việt Nam tháng 10/2011 đã giảm 1,9% so với tháng 9, tính chung 10 tháng ước đạt 34 triệu USD, tăng 8,9% so với cùng kỳ.

Hương Ly