10:42:47 | 7/11/2011
Các chuyên gia cảnh báo, sản xuất hàng giả, hàng nhái đang vượt ra ngoài biên giới do sự phát triển của tự do hóa thương mại và ngày càng gia tăng, do đó cần phải áp dụng các biện pháp đề phòng và trấn áp ở mọi cấp độ.
Đó là nhận định được đưa ra tại hội thảo “Hàng nhái: sản phẩm giả, nguy cơ thật” do Viện Pháp, Nhà Pháp luật Việt – Pháp và Cơ quan giám sát buôn lậu phối hợp tổ chức theo sáng kiến của Alliance française Bangkok.
Ông Frank Fougere, Chuyên gia về sở hữu trí tuệ Pháp cho rằng, làm hàng giả bằng việc bắt chước một bản vẽ, một phát minh, sáng chế, công nghệ… nhằm tạo ra những sản phẩm không đảm bảo chất lượng, bán trên thị trường... là vấn đề mang tính chất pháp lý. Hiện tượng này giờ đây không chỉ thu hẹp trong phạm vi một vùng, một quốc gia mà nó đã lan rộng sang các nước khác và trên toàn thế giới. Các sản phẩm làm giả khá đa dạng, phong phú, song nhiều nhất là hàng tiêu dùng như rượu, chè, bột giặt, các sản phẩm vải, dược – mỹ phẩm…
Hiện tượng hàng giả, hàng nhái bắt đầu xuất hiện ở Việt Nam từ hơn 20 năm nay. “Công nghệ làm giả” ngày càng khéo léo và đã đạt tới trình độ chuyên nghiệp rất cao. Hàng giả được làm một cách có tổ chức, hàng được vận chuyển qua biên giới và vẫn tuân thủ luật thương mại của thế giới. Phương pháp che giấu hàng giả rất tinh vi, khó phát hiện. Việc làm hàng giả lan sang lĩnh vực thực phẩm, như cá ngừ đại dương ở Thái Lan, nước giải khát fanta, hay đối với sản phẩm mỹ phẩm khá phổ biến. Ngoài ra, đồ chơi ở châu Âu có chứa chất chì, nguy hại đến sức khỏe trẻ em.
Theo Tổ chức hợp tác phát triển châu Âu, năm 2009, hàng giả chiếm con số rất lớn tới 250 tỷ đô la, thuốc giả chiếm 10% thị trường thuốc quốc tế (khiến chúng ta rất khó tìm được thuốc thật); và có tới 11% hàng giả đã bị bắt tại biên giới của EU. Tổ chức này đã thu giữ được 170 container giày thể thao giả ở Hambua (Đức). Thậm chí, ngay trong lòng châu Âu, ở cảng Rotterdam – cảng lớn nhất châu Âu cũng đã có hàng giả. Điều này cho thấy nạn làm hàng giả xuất hiện một cách có tổ chức, và làm giả một cách “tự tin”, không che giấu, ngang nhiên vận chuyển qua cảng… Điều này đặt vấn đề cho các nhà làm luật và nhà quản lý các nước. Ở châu Âu, Luật chống hàng giả rất nghiêm ngặt, song hàng giả vẫn “lách” qua.
Ông Frank Fougere cảnh báo, việc sử dụng hàng giả có nguy hại rất lớn đối với sức khỏe con người, thậm chí gây tử vong khi dùng phải thuốc giả. Lượng thuốc giả chiếm tỷ lệ rất lớn trên thị trường như ở Trung Quốc tỷ lệ này chiếm 64,4%. Trong quá trình tìm thị trường, một phần lượng thuốc giả này đã được đưa vào miền Bắc Việt Nam. Thuốc chống sốt rét được làm giả rất nhiều hoặc không phải làm giả nhưng do điều kiện sản xuất kém nên chất lượng thuốc không đảm bảo. Hiện nay, trên thị trường thế giới có 10% là thuốc giả, chủ yếu là ở các nước nghèo. Các tổ chức phi chính phủ, tổ chức Y tế thế giới đã có nhiều hành động chống lại việc này nhưng còn chậm và chưa hiệu quả do thủ đoạn của người làm thuốc giả quá tinh vi. Ở các nước giàu, thuốc được làm giả chủ yếu là các loại làm giảm cholesterol… Ở các nước nghèo, thuốc được làm giả chủ yếu là thuốc sốt rét, kháng sinh… (70% thuốc sốt rét ở Campuchia là thuốc giả). Đồng nghĩa với điều đó, số lượng người chết do sử dụng thuốc giả cũng tăng lên.
Theo Giáo sư Michal Strobel, Viện nghiên cứu các bệnh nhiệt đới Pháp, Hàng giả là vấn đề rất phức tạp, cần thực hiện quyết liệt một chiến lược toàn cầu và đa phương liên quan đến các khu vực công và khu vực tư nhân, có sự tham gia của tất cả các tác nhân có vai trò quyết định giúp tăng cường hiệu quả và hiệu lực của cuộc chiến chống hàng giả, đồng thời không ngừng đổi mới các nỗ lực dài hạn để giảm thiểu tác động của loại tội phạm này.
Thảo luận về hợp tác giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam trong khuôn khổ hỗ trợ thương mại, ông Claudio Dordi (Trưởng dự án Mutrap III) khẳng định, việc chống thuốc giả cần sự hợp tác giữa các quốc gia, đặc biệt cần đưa các ngành sản xuất dược vào cuộc đấu tranh này và trừng trị nghiêm đối với tội phạm làm hàng giả, cần tăng cường sự giám sát của công an.
Diệu Linh
English
