Bất động sản: Hé lộ hy vọng nguồn tiền

Thị trường bất động sản (BĐS) Việt Nam thắp lên chút hy vọng khi ngân hàng nhà nước (NHNN) vừa mở cơ chế cho các tổ chức tín dụng loại trừ 4 nhóm nhu cầu vay vốn thuộc lĩnh vực bất động sản khỏi tỷ trọng tín dụng phi sản xuất. Tuy nhiên đây có thể chỉ là một “động tác kỹ thuật”, NH khó mở hầu bao với BĐS trong giai đoạn này.

Thông tin đưa 4 nhóm nhu cầu vay vốn thuộc BĐS khỏi danh mục tín dụng phi sản xuất nổi bật trong văn bản số 8844 của NHNN, chỉ đạo các tổ chức chin dụng, chi nhánh NH nước ngoài thực hiện một số định hướng, quy định mới về tín dụng 2 tháng cuối năm.

NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục thực hiện các biện pháp kiểm soát hoạt động cho vay đối với lĩnh vực phi sản xuất, nhưng được loại trừ một số nhu cầu cho vay vốn phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân và thuộc chính sách an sinh, xã hội của Chính phủ. Những người có nhu cầu vốn để sửa chữa nhà và mua nhà để ở mà nguồn trả nợ bằng tiền lương, tiền công sẽ được xem xét cho vay. Các đối tượng sau cũng được đưa ra khỏi tín dụng phi sản xuất: DN xây dựng nhà để bán, cho thuê cho người thu nhập thấp, công nhân lao động tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế; Xây dựng nhà ở cho công nhân khu công nghiệp nhưng không thu tiền thuê nhà hoặc thu tiền thuê với giá thuê không vượt quá mức giá cho thuê nhà ở do ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành mà chi phí xây dựng nhà ở hoặc chi phí tiền thuê nhà ở được tính là chi phí hợp lý trong giá thành sản xuất khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp; Các công trình, dự án phát triển nhà ở sắp hoàn thiện và sẽ được bàn giao, đưa vào sử dụng trước ngày 1/1/2012 theo nội dung hợp đồng trong hoạt động xây dựng giữa chủ đầu tư và nhà thầu, hợp đồng mua bán tài sản, hợp đồng mua bán nhà ở, hợp đồng thuê tài sản.

Chiếu theo chỉ đạo mới này của NHNN, van tín dụng được mở với một số đối tượng, đặc biệt là các dự án nhà thu nhập thấp và các dự án trong giai đoạn hoàn thành sắp bàn giao. Nhiều DN chờ đợi họ sẽ tiếp tục được bơm tiền để thực hiện các dự án dở dang, nhanh chóng đưa ra thị trường để thu hồi vốn. Sau một thời gian dài bơm tiền cho các dự án BĐS, NH đột ngột thắt chặt hầu bao theo chỉ thị 01của NHNN, thực hiện tinh thần Nghị quyết 11 của Chính phủ, đến 30/6 phải đưa tỷ trọng cho vay phi sản xuất trong tổng dư nợ về dưới 22%. Đến hết 31/12/2011, tỷ lệ này chỉ còn 16%. Cú phanh gấp này khiến thị trường BĐS lao dốc, hàng loạt DN khó khăn vì dựa quá nhiều vào vốn vay để thực hiện dự án. Các NHTM thắt chặt hầu như không cho vay mới, và tập trung thu hồi nợ để đưa tỷ trọng dư nợ BĐS về đích yêu cầu của NHNN.

Thị trường BĐS chờ đợi tin này từ lâu, để DN có cơ sở tiếp cận nguồn tiền NH thực hiện các dự án phục vụ an sinh xã hội và các dự án thực hiện dở dang. Tuy nhiên, chỉ thị của NHNN không chỉ đem hy vọng cho DN mà còn “mở cửa” cho NH chạy chỉ tiêu dư nợ phi sản xuất xuống 16% tổng dư nợ. Thời hạn 31/12 đang đến rất gần và nhiều NH vẫn còn tỷ trọng tín dụng phi sản xuất cao khó long kéo xuống theo yêu cầu. Khi đưa nhóm các dự án đang hoàn thiện ra khỏi danh mục phi sản xuất, có thể để giải cứu cho các ngân hàng thương mại (NHTM) trước khả năng khó giảm dư nợ cho vay phi sản xuất về ngưỡng 16% và thời điểm cuối năm trong bối cảnh thị trường BĐS đóng băng, thanh khoản kém. DN và NHTM sẽ "lách" bằng cách điều chỉnh lại các hợp đồng đã ký giữa chủ đầu tư và nhà thầu, người mua...

Trong khi các NH còn đang nỗ lực đưa tỷ trọng tín dụng phi sản xuất xuống 16% thì DN cũng khó lòng để vay được các khoản tín dụng mới, dù họ thuộc diện được xem xét cho vay theo tinh thần chỉ đạo mới này của NHNN.

Ngoài ra, văn bản 8844 định hướng, quy định mới về tín dụng hai tháng cuối năm còn có các nội dung đáng chú ý, tuy không mới: Các tổ chức tín dụng phải đáp ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế với mức lãi suất hợp lý trên cơ sở khả năng huy động vốn của tổ chức tín dụng, phù hợp với quy định của pháp luật, chỉ đạo của Chính phủ; Các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn để đáp ứng kịp thời các nhu cầu vay vốn tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn nhất là các hộ dân sản xuất lúa vụ mùa Đông xuân, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ và cho vay vốn lưu động đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; trường hợp mở rộng tín dụng đối với các lĩnh vực này làm cho tăng trưởng tín dụng cả năm 2011 vượt 20%, sẽ báo cáo NHNN để xem xét.

Lê Minh