Ế ẩm vật liệu xây dựng

Thị trường bất động sản (BĐS) Việt Nam đóng băng, các công trình xây dựng chỉ hoạt động một cách cầm chừng đang trở thành nguyên nhân đẩy thị trường vật liệu xây dựng vào tình cảnh khó khăn.

Nguội lạnh thị trường thép

Mặc dù tại Việt Nam đang vào mùa xây dựng nhưng những nhà kinh doanh ngành vật liệu xây dựng như đang ngồi trên đống lửa khi mức độ tiêu thụ các mặt hàng này không những không tăng mà còn giảm mạnh, đặc biệt là ngành thép.

Ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam cho biết, tính đến nay tổng tiêu thụ thép đã giảm gần 10%. Với mức tăng trưởng dự kiến âm 7,69%, năm 2011 sẽ là năm đặc biệt khó khăn của ngành thép. Theo tính toán của Hiệp hội Thép, hiện thép giảm giá 200.000- 300.000 đồng/tấn. Giá thép bán tại nhà máy chưa VAT ước khoảng 15 triệu đồng/tấn, trong khi giá phôi trên 14 triệu đồng/tấn. Để hòa vốn, sản phẩm thép phải bán giá 15,5 triệu đồng/tấn. Bên cạnh đó, lãi suất vay cao như hiện nay thì không doanh nghiệp nào có thể trả nợ, hay tiếp cận được vốn. Doanh nghiệp thép lãi được 10% là mừng lắm rồi, nhưng hiện tại lãi vay là 20% thì chỉ có lỗ.

Ông Cường dự đoán, nếu 3 tháng nữa, tình hình thị trường vẫn thế này, toán bộ doanh nghiệp thép sẽ lỗ hết. Cho đến nay, mặc dù chưa có doanh nghiệp thép nào công bố phá sản, nhưng thực tế doanh nghiệp không bán được hàng, dừng sản xuất đã có. Công ty thép Vạn Lợi trong cuộc họp đại hội cổ đông gần đây đã tuyến bố bán cơ sở của mình. Những đơn vị mạnh như Tổng công ty Thép Việt Nam, công ty thép Hòa Phát thì còn có thể vận hành tốt, do có đủ nguyên liệu, vốn. Còn các công ty khác như Vạn Lợi, Đình Vũ đều đã cạn kiệt nguyện liệu đầu vào, sản xuất cầm chừng.

Thị trường khó khăn, khiến các doanh nghiệp cạnh tranh không lành mạnh, cắn xé lẫn nhau. Theo ông Cường, tại thị trường trong nước đã xuất hiện hiện tượng bán phá giá ở một vài doanh nghiệp nên đã lỗ còn lỗ thêm. Nhu cầu chung về xây dựng của nền kinh tế không cao nên doanh nghiệp có giảm giá bán cũng không thể tăng lượng bán được là bao, cạnh tranh không lành mạnh.

Ông Nghiêm Xuân Đa, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty thép Việt Nam cho hay, 10 tháng đầu năm, lượng tiêu thụ thép của tổng công ty đã giảm 2,7% so với cùng kỳ, là mức giảm sút đáng kể. Trong đó, thép xây dựng giảm 6,7% so với cùng kỳ, 10 tháng qua, 50% đơn vị trong Tổng công ty thép đạt 60% kế hoạch sản xuất năm, nhiều đơn vị phải điều chỉnh kế hoạch 2011 và hiện đã có 3 đơn vị bị lỗ.

Ông Trần Tuấn Dương, Tổng giám đốc Tập đoàn Hòa Phát dự đoán: khó khăn cho ngành thép sẽ còn kéo dài. Nhu cầu giảm nên nguy cơ thép thừa là có. Vì thế, theo ông Dương, phải tiết giảm sản lượng cho phù hợp thị trường đang bị thu hẹp. Thép Hòa Phát chiếm thị trường phần lớn thứ hai ở Việt Nam nhưng hiện nay cũng chỉ chạy 80% công suất. Co hẹp sản xuất lúc này vừa là để giảm tồn kho, vừa giảm được chi phí năng lượng, tài chính… Ông Hoàng Văn Tòng, Chủ tịch công ty Gang thép Thái Nguyên cũng cho hay, tiêu thụ thời gian qua của đơn vị chỉ bằng 70- 71%. Chúng tôi bắt buộc phải giảm giá thành, từ đầu năm đến nay đã tiết kiệm được tới 150 tỷ đồng so với giá thành kế hoạch đặt ra.

Tiêu thụ xi măng giảm mạnh

Xi măng cũng có lượng tồn kho không thua kém thép. Chỉ riêng tại Tổng công ty Công nghiệp xi măng Việt Nam (Vicem) đang tồn khoảng 2 triệu tấn xi măng và clinker. Tuy nhiên, trái với diễn biến của thép là sức tiêu thụ và mức giá đều giảm thì giá xi măng lại đang tăng khoảng 5% so với quý trước. Cụ thể, giá xi măng Holcim quý trước 86.000 đồng/bao thì nay lên 91.0000 đồng/bao.

Theo ông Lê Văn Chung, Chủ tịch HĐQT Tổng công ty Xi măng Việt Nam với tình hình hiện nay, dự báo lượng xi măng tiêu thụ cả năm 2011 chỉ khoảng 50 triệu tấn, giảm khoảng 4 triệu tấn so với năm ngoái. Hầu hết các chi phí cho vật tư nhiêu liệu đầu vào đã tăng ở mức 2 con số so với năm ngoái. Giá than nguyên liệu dùng sản xuất xi măng tăng 41%, chi phí giá điện tăng hơn 15%, vỏ bao tăng khoảng 25%, lãi suất vốn vay cao, khiến doanh nghiệp hết sức khó khăn, trong khi hàng tồn kho cao, sức tiêu thụ rất chậm.

Các loại vật liệu xây dựng khác như gạch, cát, đá… cũng chung số phận khi sức tiêu thụ khá chậm. Theo số thống kê của ngành gốm, lượng gạch ốp lát tồn kho đã lên trên 30 triệu m2. Còn ngành kính mặc dù mức giá giảm hơn 40% so với quý trước vẫn không bán được hàng, dự đoán lượng hàng tồn kho sẽ tăng gấp 2 lần so với năm 2010. Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Tổng Giám đốc công ty Xây dựng Thành phố (Citicons), đúng ra, giá phải tăng do giá đầu vào tăng… nhưng do hàng tồn nhiều quá, ai cũng muốn bán ra để thu hồi vốn để tiếp tục sản xuất nên đành phải giảm giá 5- 7% để mong thu tiền mặt.

“Từ tháng 6/2011, công ty tôi chỉ ký được 1 công trình xây dựng và đến nay không ký thêm được hợp đồng nào. Đã thế, một số hợp đồng đang làm cũng phải nhưng do chủ đầu tư kẹt vốn. Hiện vẫn còn một vài công trình đang hoạt động nhưng chỉ cầm chừng. Nhiều công ty xây dựng khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự khi không ký được hợp đồng bởi các dự án BĐS đang ngừng thi công”, ông Vinh nói.

Đình Thanh