Thị trường bất động sản năm 2012: Những nỗi lo còn đó

Thị trường bất động sản (BĐS) năm 2012 sẽ tiếp tục đối mặt với những khó khăn, thách thức. Đó là nhận định chung của tất cả các chuyên gia, doanh nghiệp tại hội nghị doanh nghiệp năm 2011 vừa mới được Bộ Xây dựng tổ chức. Tại buổi hội nghị, Bộ Xây dựng cũng đã công bố Quyết định số 2127/QĐ- TTg ngày 30/11/2011 của Thủ tướng Chính phủ về Chiến lược phát triển nhà ở Quốc gia đến năm 2020.

Thị trường không có tính điều tiết

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cho biết, tỉ trọng công nghiệp- xây dựng chiếm 41% GDP, trong đó riêng lĩnh vực xây dựng chiếm 10,3- 15% GDP. Doanh nghiệp xây dựng là lực lượng chủ đạo tạo ra tài sản cố định phục vụ sự phát triển của nhiều ngành công nghiệp quốc kế dân sinh quan trọng. Tỉ trọng đầu tư của ngành xây dựng đối với xã hội hàng năm chiếm khoảng 40% GDP. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, Bộ trưởng cũng chỉ ra những vấn đề còn tồn tại trong hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh BĐS đó là những khó khăn trong việc giải quyết bài toán đầu ra của BĐS; việc thiếu nguồn vốn tín dụng trung và dài hạn để tạo đà cho thị trường BĐS…

Năm 2011 đánh dấu bước thụt lùi lớn của thị trường BĐS ở hầu hết các phân khúc. Đây cũng là năm có số lượng doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS phải đóng cửa vì thiếu vốn, kinh doanh không hiệu quả lớn nhất trong nhiều năm qua. Sự yếu kém của thị trường trong năm 2011 đã bộc lộ những mặt hạn chế. Tình trạng phát triển đô thị và các khu nhà ở thiếu căn cứ vào nhu cầu của thị trường, chưa có quy hoạch, kế hoạch tự phát, chậm tiến độ còn diễn ra phổ biến ở nhiều địa phương, dẫn đến các đô thị phát triển không đồng bộ, thiếu kết nối hạ tầng, lãng phí tài nguyên đất đai và vốn đầu tư của xã hội. Chỉ tính riêng tại Hà Nội khi rà soát để lập Đồ án quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội, số lượng các đồ án, dự án đang triển khai hoặc đang trong giai đoạn quy hoạch là 785 đồ án, dự án với quy mô 59.078 ha; sau khi rà soát, UBND TP Hà Nội đề xuất và được Thủ tướng Chính phủ cho tiếp tục triển khai đợt 1 là 240 đồ án, dự án với quy mô 9.502 ha, trong đó có 150 đồ án, dự án đô thị và nhà ở với quy mô 5.125,8 ha.

Về cơ cấu hàng hoá thị trường BĐS, Hội nghị cũng chỉ ra những bất cập trong việc hoạch định và cơ cấu hàng hoá phù hợp với tình hình kinh tế xã hội. Trong khi thị trường thiếu hàng hoá có quy mô vừa và nhỏ phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân cả về diện tích lẫn giá bán thì lại thừa hàng hoá có quy mô lớn và giá cao. Tỷ trọng nhà ở chung cư chỉ chiếm 4% tổng số nhà ở đô thị của cả nước, Hà Nội là địa phương có tỷ lệ nhà ở chung cư cao nhất nhưng mới đạt tỷ lệ 16,64%. Trong khi đó tại TP HCM tỷ lệ nhà chung cư mới đạt 6,13%. Giá cả hàng hoá BĐS, giá nhà ở vẫn đứng ở mức cao, diễn biến phức tạp, nhất là tại các đô thị lớn, tình trạng đầu cơ, kích giá còn phổ biến. Việc huy động nguồn lực để triển khai các chương trình phát triển nhà ở xã hội còn hạn chế, vì vậy quỹ nhà ở xã hội có sự điều tiết của Nhà nước còn thiếu, gây khó khăn cho việc giải quyết nhà ở cho một bộ phận lớn dân cư đô thị.

Ngành xây dựng tiếp tục đối mặt với những khó khăn thách thức

Nhìn vào thực trạng của thị trường BĐS hiện nay Tiến sĩ. Lê Trí Hiếu, Phó Chủ tịch Hiệp hội BĐS TP HCM cho rằng, tình trạng hiện nay do nhiều doanh nghiệp đã chạy đua theo thị trường, mặc dù vốn tự có rất ít nhưng lại sử dụng nợ vay nhiều để đầu tư hàng loạt dự án. Khi thị trường rơi vào suy thoái thì đầu ra tắc nghẽn và các doanh nghiệp thiếu vốn trầm trọng cộng thêm áp lực ngân hàng siết nợ đến cuối năm đang đè nặng. Trước hết, các doanh nghiệp này phải giải quyết được nhu cầu khơi thông nguồn vốn và giảm áp lực trả nợ cũng như chi phí lãi vay cao bằng cách: chấp nhận hạ giá bán sản phẩm, chuyển nhượng hoặc kêu gọi hợp tác đầu tư các dự án đang triển khai, mua bán, sáp nhập, dự án… biện pháp này sẽ giúp các doanh nghiệp tháo gỡ các khó khăn trước mắt, xử lý được các dự án đang đình trệ do thiếu vốn, có cơ hội để tái cấu trúc lại hoạt động đầu tư, cắt giảm nhân sự, chi phí… Nhưng vấn đề về lâu dài để tránh phụ thuộc quá nhiều từ nguồn tín dụng ngân hàng, các doanh nghiệp cũng nên tận dụng nguồn vốn từ các kênh huy động khác, thu hút vốn trên thị trường chứng khoán, thu hút vốn từ nguồn khách hàng, kêu gọi các tổ chức có tiềm lực tài chính tham gia góp vốn đầu tư.

Ông Đoàn Châu Phong, Phó Tổng giám đốc Vinaconex thì cho rằng, công tác khảo sát, phân tích, đánh giá thị trường để nắm bắt được nhu cầu của các nhóm khách hàng là vô cùng quan trọng. Từ đó, chủ đầu tư có thể linh hoạt điều chỉnh, bổ sung chính sách phù hợp. Bên cạnh đó, khi thị trường ảm đạm, việc lựa chọn địa điểm triển khai dự án cũng đóng vai trò rất quan trọng trong việc quyết định sự thành bại của dự án đồng thời, cần phải kiểm soát được nguồn vốn của mình.

Những diễn biến phức tạp của tình hình kinh tế trong năm qua đang tiềm ẩn nhiều rủi ro. Theo Bộ trưởng Trịnh Đình Dũng, năm 2012 Việt Nam sẽ phải đối mặt với tình trạng cắt giảm đầu tư công, tới đay, nguồn vốn cho phát triển công trình chắc chắn cũng sẽ giảm, nguồn cung về vốn giảm, lãi suất tín dụng cao nên các doanh nghiệp ngành xây dựng buộc phải tiếp tục đối mặt với những khó khăn, thách thức chưa có tiền lệ.

Lương Tuấn