Mô hình kinh doanh mới trên nền tảng phát triển bền vững

Đây cũng chính là chủ đề thảo luận của “Diễn đàn quốc tế dành cho lãnh đạo doanh nghiệp 2012- CEO World Forum 2012” lần đầu tiên được tổ chức tại Hà Nội vừa qua. Đây là diễn đàn là quốc tế đầu tiên dành riêng cho các tổng giám đốc, giám đốc điều hành và lãnh đạo cấp cao của doanh nghiệp tại Việt Nam, mở rộng ra khu vực Đông Nam Á và trên toàn thế giới. Vấn đề được đa số các đại biểu và diễn giả đưa ra là việc tìm kiếm các cơ hội hợp tác và gắn kết lâu dài nhằm xây dựng định hướng cho nền kinh tế hướng đến sự phát triển bền vững trong thời kỳ kinh tế khó khăn hiện nay.

Khó khăn, khủng hoảng

Năm 2011 vừa qua là một năm đầy biến động lớn đối với nền kinh tế thế giới nói chung và kinh tế Việt Nam nói riêng. Tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới trong năm chỉ còn 3% thay vì 3.6% trước đó. Mỹ và cộng đồng châu Âu- 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới lại liên tục sa lầy vì những khoản nợ công khổng lồ và tỷ lệ thất nghiệp luôn ở mức cao. Lần đầu tiên trong lịch sử, nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ đã bị đánh tụt hạng tín nhiệm từ AAA xuống AA+ theo xếp hạng của Standard & Poor’s, gây cú sốc lớn cho toàn bộ nền kinh tế thế giới. “Căn bệnh nợ công” cũng đã lây nhiễm sang cả những nền kinh tế chủ chốt trong khu vực đồng Euro như Italy, Tây Ba Nha, Bồ Đào Nha..., ngay cả những cường quốc trong khu vực như Đức, Pháp cũng ghi nhận con số nợ công khổng lồ.

Kinh tế Việt Nam cũng có một năm sóng gió khi Chính phủ liên tục phải đưa ra những biện pháp mạnh tay để duy trì lãi suất, quản lý thị trường vàng, ngoại tệ và bình ổn tỷ giá. Chỉ số lạm phát trong năm 2011 của Việt Nam trên 18% vượt xa ngưỡng mục tiêu 7% mà Quốc hội đề ra năm 2010; theo ước tính của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đến tháng 9/2011 có gần 49.000 doanh nghiệp đã dừng hoạt động, so với năm ngoái, con số này đã tăng lên tới 11.000 doanh nghiệp. Tình trạng ảm đạm này có khả năng sẽ kéo dài sang năm 2012 với dự báo sẽ có nhiều biến động lớn và tác động nhiều chiều lên các khu vực khác nhau. Theo Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó Chủ tịch Ủy ban Tài chính quốc gia, ngoài lạm phát, trong năm 2011 vừa qua, kinh tế Việt Nam gặp nhiều biến động như: giá điện tăng hai lần trong năm lên mức 20,8%, chứng khoán tụt dốc dưới 400 điểm, tỷ giá vàng và ngoại tệ leo thang gây bất ổn đồng nội tệ, bất động sản đóng băng, một số dự án phải bán lại hoặc hạ giá để kích cầu. Đồng thời vừa qua, Chính phủ đã quyết định đưa ra chính sách hạ mức tăng trưởng GDP xuống khoảng 6-6,5% trong năm 2012 để ưu tiên giải quyết các vấn đề kinh tế vĩ mô. Đây là tình trạng đáng báo động với bất cứ nền kinh tế nào.

Tình hình kinh tế khó khăn đặt ra cho các doanh nghiệp rất nhiều thách thức lớn. Những quy định về trần lãi suất gắt gao càng khiến cơ hội tiếp cận vốn cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp ngày càng trở nên khó khăn hơn, cùng với diễn biến tỷ giá phức tạp và động thái thắt chặt cơ chế quản lý ngoại tệ, doanh nghiệp và bản thân lãnh đạo mỗi doanh nghiệp đang đứng trước những thách thức vô cùng to lớn.

Phát triển bền vững và vai trò của lãnh đạo DN

Phát triển bền vững là yêu cầu tất yếu trong bất kỳ thời điểm nào. Nhưng trong thời điểm khó khăn này thì câu hỏi đặt ra cho nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp nhỏ và vừa với số vốn trung bình là: Có nên mở rộng hoạt động, chiếm lĩnh thị trường mới, hay nên tạm thời dừng lại, tập trung và những mục tiêu trước mắt để đảm bảo hoạt động liên tục, ổn định thị phần? Không chỉ vậy, rủi ro luôn là điều mà bất kì một doanh nghiệp hay CEO nào, dù tầm cỡ đến đâu cũng phải lường trước. Nhưng trong rủi ro luôn tiềm ẩn những cơ hội, vấn đề đặt ra cho các lãnh đạo doanh nghiệp là phải làm sao để chớp lấy cơ hội ấy, chủ động đi trước đón đầu những chính sách quản lý vĩ mô của nhà nước để khẳng định được vị trí của mình và bứt phá phát triển bền vững và ổn định trong tương lai.

Tại diễn đàn, các lãnh đạo và giới phân tích chuyên môn đều nhất trí một mô hình kinh doanh bền vững phải hội tụ bởi bốn yếu tố: Sử dụng hiệu quả nguồn tài nguyên thiên nhiên, làm cơ sở tạo dựng và quyết định mô hình kinh doanh cũng như nguyên liệu đầu vào của doanh nghiệp; Nguồn nhân lực chất lượng cao có thể định hướng điều hành, dẫn dắt doanh nghiệp phát triển; Thu hút và sử dụng hiệu quả nguồn vốn, ngân sách đầu tư trong và ngoài nước làm động lực thúc đẩy doanh nghiệp và sự điều phối nền kinh tế bằng chính sách và khung hành lang pháp lý của chính phủ giúp cho doanh nghiệp hoạt động một cách thuận lợi và ổn định. Đây cũng chính là các yếu tố mà hầu hết nền kinh tế lớn trên thế giới đang áp dụng hiện nay. Điểm cốt lõi của hướng đi này là phải có một chiến lược mang tính lâu dài và bền vững, doanh nghiệp cần một mô hình kinh doanh để phát triển trong dài hạn, chứ không đơn thuần chỉ để đạt được những mục tiêu lợi nhuận trước mắt.

Theo nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan, trong ngắn hạn, cụ thể là năm 2012, ưu tiên hàng đầu của Việt Nam vẫn là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Theo đó, chủ trương thận trọng về cả tiền tệ lẫn tài khóa sẽ được kiên trì, vì vậy nguồn vốn chắc sẽ được quản lý chặt chẽ hơn. Ông cũng nhận định: Nếu DN làm ăn không hiệu quả, không đổi mới được công nghệ và phương thức quản trị kinh doanh, không chú trọng bảo vệ môi trường thì cũng không lấy đâu ra sự phát triển có hiệu quả và bền vững của toàn bộ nền kinh tế. Nói một cách khác, mô hình phát triển mới của đất nước bắt đầu từ mô hình kinh doanh hiệu quả của các DN.

Ông Nguyễn Trí Dũng - Tổng giám đốc NICD (Nhật Bản) cho rằng doanh nghiệp phải vượt lên trên những con số thống kê. Đây không phải là thời kỳ biến động kinh tế, mà là thời kỳ tái cơ cấu toàn cầu. Những người làm kinh doanh, các nhà lãnh đạo phải đi theo thời đại, có chiến lược cụ thể và rõ ràng chứ không thể ngồi mà chờ đợi năm sau sẽ tốt hơn.

Thu Hà