06:58:12 | 13/4/2012
Bức tranh kinh tế quý I đã có nhiều dấu hiệu khả quan: Tăng trưởng kinh tế tuy không cao nhưng là mức tăng hợp lý trong điều kiện cả nước tập trung thực hiện mục tiêu ưu tiên kiềm chế lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng có xu hướng tăng chậm lại, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái... Mặc dù vậy nhưng trước mắt ngành công nghiệp nhẹ vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn .
Dệt may, da giày khó
Quý I năm 2012, ngành dệt may gặp nhiều khó khăn hơn so với cùng kỳ 2011 do ảnh hưởng của thị trường thế giới và tiêu dùng trong nước giảm. Nhập khẩu nguyên phụ liệu phục vụ cho ngành dệt may những tháng đầu năm về cơ bản giảm cả lượng và trị giá, trong đó trị giá bông giảm 36,5%; sợi các loại giảm 13,4%; vải giảm 11,1%...
Mặc dù đạt 3,23 tỷ USD XK trong quý 1/2012 và là ngành hàng XK duy nhất của VN đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD trong tháng 3 nhưng dệt may vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn, đơn hàng giảm sút, đặc biệt ở thị trường EU giảm từ 25 -30% so với cùng thời điểm năm 2011. Nguyên nhân là do từ đầu năm đến nay, các nhà nhập khẩu EU đang chuyển dần những đơn hàng từ Việt Nam sang Campuchia, Lào và Bangladesh, nhằm tránh mức thuế nhập khẩu 10%, do những quốc gia này còn được hưởng tiêu chuẩn Tối huệ quốc với mức thuế suất nhập khẩu 0% của EU để tiết kiệm chi phí.
Tương tự như dệt may, các doanh nghiệp da giày quý I cũng khó khăn do thiếu hụt lực lượng lao động. Sản lượng sản xuất sản phẩm giầy dép, ủng giả da cho người lớn 3 tháng đầu năm ước đạt 13,9 triệu đôi, tăng 15,7%; sản phẩm giầy thể thao ước đạt 73 triệu đôi, giảm 4,1% so với cùng kỳ.
Thực tế hiện nay các doanh nghiệp da giày Việt Nam chủ yếu làm gia công, giá gia công chiếm chỉ khoảng 5% toàn bộ giá trị của sản phẩm, chủ doanh nghiệp còn phải chi rất nhiều khoản nên mức thu nhập của lao động động thấp, khó cạnh tranh với các ngành nghề khác.
Sữa, nhựa ổn định hơn
So với các ngành khác, công nghiệp sữa vẫn giữ được ổn định do nhu cầu người tiêu dùng cao và những nỗ lực mở rộng thị trường. Hết quý I/2012, sản xuất của ngành sữa tương đối ổn định ước đạt 17,5 nghìn tấn, tăng 15,5% so với cùng kỳ. Giá sữa trong những tháng đầu năm 2012 vẫn liên tục tăng, đã ảnh hưởng đến người tiêu dùng. Mặc dù vậy, nhưng lượng mua không giảm do nhu cầu sữa vẫn có xu hướng tăng.
Bên cạnh đó, các doanh nghiệp ngành sữa Việt Nam luôn chú trọng mở rộng và phát triển sang các thị trường mới như Thái Lan, Philippin… Nhiều nhãn hiệu sữa Việt Nam còn bắt đầu cạnh tranh được với các thương hiệu sữa của các Công ty đa quốc gia trên thị trường thế giới.
Tình hình xuất khẩu sản phẩm nhựa quý I/ 2012 cũng khá ổn định. Tại các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Mỹ, Đức... sản phẩm nhựa của Việt Nam vẫn chiếm được niềm tin của khách hàng. Các thị trường khác như Campuchia và Hà Lan sản lượng xuất khẩu cũng tăng đáng kể. Theo báo Hải Quan Điện tử, Hiệp hội Nhựa Việt Nam (VPA) cho biết, các doanh nghiệp xuất khẩu của VPA đã kí được hợp đồng xuất khẩu đến hết quý II-2012, tăng 10% so với cùng kì năm 2011 và dự báo kim ngạch XK sản phẩm nhựa năm 2012 sẽ đạt 1,7 tỉ USD, tăng từ 25 đến 28% so với năm 2011. Sản phẩm nhựa công nghiệp của Việt Nam hiện được xuất khẩu tới 28 thị trường trên thế giới, với kim ngạch đạt 798 triệu USD trong tháng 1-2012, trong đó, Nhật Bản vẫn là thị trường nhập khẩu chính chiếm 61 %. Nhiều nhận định cho hay, hiện nay, nhu cầu sản phẩm nhựa trên toàn thế giới đang tăng mạnh, đặc biệt là thị trường Đông Nam Á. Để nắm bắt được cơ hội này, ngành nhựa Việt Nam sẽ tiếp tục cải tiến tốt hơn nữa để cạnh tranh được các sản phẩm nhựa từ Trung Quốc và Ấn Độ. Tại thị trường châu Âu, nhu cầu sản phẩm nhựa của Việt Nam, đặc biệt là ống dẫn luôn ở mức cao. Ước tính khối này sẽ tiêu thụ 275 triệu USD trong năm nay cho các sản phẩm nhựa, tăng 36,5% so với năm 2011.
Kỳ vọng vào quý II
Lý giải về nguyên nhân của tình trạng sụt giảm trên, Bộ Công Thương cho biết: Sản xuất công nghiệp tăng trưởng thấp cùng với tình trạng tồn kho cao, đặc biệt là của ngành công nghiệp chế biến trong quý I là do kỳ nghỉ dài, nhu cầu tiêu thụ sản phẩm công nghiệp chế biến giảm. Bên cạnh đó, do kinh tế gặp nhiều khó khăn, người dân cắt giảm chi tiêu những mặt hàng không thiết yếu cũng khiến sức tiêu thụ của các sản phẩm này giảm. Ngoài ra, giá cả đầu vào tăng cao, khả năng tiếp cận vốn hạn chế, lãi suất cao… đã khiến cho nhiều DN gặp khó khăn trong đầu tư sản xuất.
Để giải quyết tình trạng trên, các doanh nghiệp cần tiếp tục nghiên cứu đẩy mạnh hoạt động cải tiến công nghệ, tăng cường quản lý, nghiên cứu sử dụng nguyên liệu đã sản xuất được trong nước để giảm chi phí, hạ giá thành và tăng hiệu quả đầu tư kinh doanh đồng thời mở rộng thị trường để tìm kiếm nhiều đơn hàng xuất khẩu hơn nữa.
Hoạt động công thương đang dần hồi phục và được hy vọng nhiều trong những tháng tiếp theo. Quí II thường là mùa cao điểm của nhu cầu tiêu dùng, mua sắm. Trước đây, khi tình hình thị trường xuất khẩu tốt thì vào mùa này, doanh nghiệp thường hay "bội thực" đơn đặt hàng. Với những chuyển biến tích cực của thế giới nói chung và kinh tế vĩ mô của Việt Nam nói riêng thì Quý II ngành công nghiệp nhẹ sẽ có nhiều chuyển biến tích cực hơn nữa.
Thu Hà
English
