Giá cước tăng gây “sóng gió” cho doanh nghiệp xuất khẩu

Trong mấy tháng đầu năm 2012, các hãng tàu liên tục tăng giá cước vận tải tàu biển điều này đã tạo thành áp lực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu VN. Việc này cũng gián tiếp làm giảm sức cạnh trạnh của hàng hóa Việt Nam so với các đối thủ trong khu vực.

Liên tiếp tăng mạnh

Theo Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), trong 3 tháng đầu 2012, giá cước vận tải biển đã tăng từ 640 USD lên 1.200 USD/container 20 feet (cao hơn so với Thái Lan, Philippin... từ 10-15%/container 20 feet) đã gây khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu. Bởi việc này sẽ gián tiếp làm giảm sức cạnh tranh của các mặt hàng thủy sản xuất khẩu của Việt Nam so với các đối thủ khác, đặc biệt là thị trường Châu Âu và Mỹ. Trong khi đó, giá cước vận tải biển Việt Nam những năm gần đây vẫn thường cao hơn so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Philippin... từ 10-15%/containơ 20 feet.

Không dừng ở đó, từ ngày 1/4, phụ phí cước vận chuyển (GRI - General Rate Increase) sẽ được áp dụng với giá là 400 USD/TEU (container 20 feet) cho hàng hóa từ Việt Nam đến châu Âu. Từ ngày 1/5 phụ phí GRI sẽ được áp dụng với giá là 400 USD /TEU từ Việt Nam đến Mỹ.

Lý giải nguyên nhân vì sao dẫn đến giá cước tăng các hãng tàu giải thích là do giá dầu cũng như chi phí vận hành tăng nên phải tăng giá cước để có thể tiếp tục vận hành được tàu. Bởi nếu với tình hình như vậy mà giá vẫn giữ nguyên thì sẽ không bù đủ chi phí, lỗ nặng dẫn đến nhiều tàu phải phá sản.

Cũng theo đại diện hãng tàu lớn này thì các doanh nghiệp đừng quá lo lắng bởi giá cước cứ tăng rồi giảm và ngược lại, nếu tình hình thị trường cho phép các hãng tàu sẵn sàng giảm giá cước, chứ không ổn định. Đơn cử như hồi đầu tháng 3 này, giá cước vận tải từ Việt Nam đi châu Âu đã tăng lên ở mức khoảng 1.400 - 1.500 USD/TEU, nhưng đến giữa tháng này thì giảm còn khoảng 1.200 - 1.300 USD/TEU. Hiện các hãng tàu đã có thông báo tăng phụ phí vào đầu tháng 4, có khả năng giá cước đi châu Âu lên khoảng 1.500 USD/ TEU.

Cũng theo đại diện của Hiệp hội Giao nhận kho vận Việt Nam (Viffas) cho biết, trong tình hình khó khăn hiện nay nên buộc các hãng tàu phải tăng giá để duy trì hoạt động. Cũng vì khó khăn mà một số hãng tàu đã phải cắt giảm số tàu hoạt động trên các tuyến, dẫn đến tình trạng các doanh nghiệp sẽ không được đáp ứng đủ yêu cầu khi xuất khẩu hàng hóa đi các nước, như vậy các doanh nghiệp còn chịu thiệt hại nhiều hơn.

Theo các chuyên gia đứng trước tình hình này, các doanh nghiệp xuất khẩu cần có những dự báo và lên kế hoạch sớm để không bị động trong các hoạt động sản xuất khẩu kinh doanh của đơn vị này.

Gây “sóng gió” cho các doanh nghiệp xuất khẩu

Đứng trước tình hình trên thì đại diện của nhiều doanh nghiệp cho biết dù có lý do gì đi chăng nữa thì các hãng tàu cũng nên ngồi lại với doanh nghiệp để thương thảo giá cước là cần thiết. Khó khăn đang đến với cả hai bên, các hãng tàu không thể lợi dụng vị thế để đơn phương áp đặt giá cước.

Bởi việc tăng giá cước đồng thời làm giản cơ hội cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam. Điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp xuất khẩu trong nước như sẽ nắm chắc phần thua lỗ với các hợp đồng đã kí với khách hàng từ năm trước.

Đại diện Công ty CP Thủy sản Hùng Vương cho biết, trung bình mỗi ngày, DN xuất khẩu gần 15 container cá tra đông lạnh đi châu Âu, Mỹ. Từ ngày 1.3 đến nay, do cước phí vận chuyển tăng nên DN phải chịu thêm từ 800 đến 1.000 USD/container tuỳ tuyến.

Ông Trương Đình Hòe, thư ký VASEP cho biết: “Trong những ngày gần đây, VASEP biến như trên sẽ ảnh hưởng rất lớn đến sức cạnh tranh của hàng thủy sản Việt Nam đến thị trường châu Âu và Mỹ. Trong khi đó, giá cước tàu biển ở Việt Nam những năm gần đây thường vẫn cao hơn so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Philipin... từ 10-15 % /container”.

Cũng theo VASEP thì EU và Mỹ là 2 thị trường lớn nhất nhập khẩu thủy sản của Việt Nam. Năm 2011, giá trị xuất khẩu vào EU và Mỹ chiếm gần 42% tổng giá trị xuất khẩu. Do đó, việc tăng cước vận tải biển từ Việt Nam đi 2 thị trường này sẽ tác động rất lớn đến kế hoạch kinh doanh của các DN, khiến các chủ hàng bị động trong thục hiện các hợp đồng ngoại thương.

Vì vậy, việc tăng chi phí vận tải từ Việt Nam tới 2 thị trường này sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kế hoạch kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu bởi việc không ổn định chi phí khiến các chủ hàng bị động trong các hợp đồng ngoại thương.

Không chỉ các DN xuất khẩu hàng thủy sản gặp khó khăn khi các hãng tàu nước ngoài tăng cước vận chuyển mà lợi nhuận của các DN xuất khẩu gạo, điều, cà phê, tiêu… cũng bị ảnh hưởng với hợp đồng bán hàng theo điều kiện người bán chịu phí vận chuyển.

Vì vậy, để hạn chế việc tăng phí độc quyền, áp đặt từ các hãng tàu nước ngoài đối với các DN xuất khẩu, cơ quan quản lí của Việt Nam cần có những biện pháp hỗ trợ giải quyết kịp thời để điều chỉnh giá cước vận tải biển hợp lí hơn.

Hoàng Linh