Ưu tiên phát triển công nghiệp phụ trợ

Công nghiệp phụ trợ đóng vai trò rất quan trọng trong thúc đẩy các ngành công nghiệp kỹ thuật, công nghệ cao phát triển; đồng thời nâng cao giá trị gia tăng của hàng xuất khẩu. Tuy nhiên, việc phát triển công nghiệp phụ trợ ở TP.HCM đến nay vẫn còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội TP 5 năm 2011 – 2015, TP đặt mục tiêu phấn đấu trở thành trung tâm công nghiệp đa lĩnh vực. Chính vì vậy yêu cầu phát triển một ngành công nghiệp phụ trợ “cứng cáp” càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Các thống kê cho thấy, phần lớn vật liệu, phụ tùng, linh kiện, phụ kiện,… cung cấp cho các ngành công nghiệp sản xuất của Việt Nam đều phải nhập khẩu, chẳng hạn như trong chuỗi cung ứng cho các ngành chế tạo ở Việt Nam: nguyên vật liệu đầu vào phải nhập khẩu đến 89%, linh kiện kim loại (87% phải nhập khẩu), linh kiện điện, điện tử (nhập khẩu 47%), linh kiện nhựa (nhập khẩu 78%), bao bì, xốp, thùng carton (cũng phải nhập khẩu với tỷ lệ đến 45%). Ngành dệt may (ngành chủ lực của TP cũng như cả nước nếu xét về mức đóng góp cho giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu) nhưng hiện nay chỉ mới có 3% doanh nghiệp trong ngành hoạt động trong lĩnh vực phụ trợ, còn lại phần lớn doanh nghiệp (97%) tham gia trong các công đoạn may (chủ yếu gia công), dệt, sợi và nhuộm. Bên cạnh đó, VN phải nhập khẩu phụ liệu may với tỷ lệ đến 70% và toàn bộ máy móc, phụ tùng, hóa chất, thuộc nhuộm dùng cho dệt, kéo sợi đều phải nhập khẩu…

Là trung tâm công nghiệp quan trọng của cả nước, TP.HCM chiếm gần 30% tỷ trọng công nghiệp cả nước và 46% khu vực phía Nam. Giá trị sản xuất công nghiệp của TP liên tục tăng cao. Tuy nhiên theo nhận định của các ngành chức năng, quy mô doanh nghiệp, sản phẩm, năng lực cạnh tranh của TP vẫn còn hạn chế. Trang thiết bị dù được doanh nghiệp chú trọng đầu tư, đổi mới nhưng chưa đồng bộ; nhiều lĩnh vực sản xuất dây chuyền công nghệ còn lạc hậu, làm ảnh hưởng đến giá thành và năng lực cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Đây thực sự là thách lớn cho TP trong tiến trình công nghiệp hóa. Phát triển công nghiệp phụ trợ sẽ làm gia tăng giá trị tăng thêm trong ngành công nghiệp và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu ngoại nhập. Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa của nhiều ngành công nghiệp vẫn phụ thuộc vào nguyên phụ liệu nước ngoài, như công nghiệp ô tô, da giày, may mặc.

Không riêng gì TP.HCM, phát triển công nghiệp phụ trợ hiện vẫn là thách thức lớn của cả nước bởi đầu ra của sản phẩm công nghiệp phụ trợ phải chịu áp lực cạnh tranh rất lớn từ các sản phẩm ngoại nhập. Thêm vào đó, năng lực tài chính hạn chế, việc đầu tư dây chuyền sản xuất sản phẩm phụ trợ tốn kém, nên rất ít doanh nghiệp VN theo đuổi ngành công nghiệp này.

Giám đốc Sở Công thương Tp.HCM - ông Nguyễn Văn Lai cho biết, TP.HCM trong thời gian tới sẽ có nhiều giải pháp thiết thực, mang tính chất đặc thù của địa phương để phát triển công nghiệp phụ trợ. Các chính sách ưu đãi phát triển công nghiệp phụ trợ được TP quan tâm bao gồm: Dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp phụ trợ được ưu tiên phụ trợ và dành quỹ đất thích hợp cho dự án về diện tích, vị trí, tiền thuê đất; các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp phụ trợ sử dụng đất trong khu, cụm công nghiệp được sử dụng các công trình kết cấu hạ tầng, các dịch vụ công cộng và các dịch vụ khác trong khu, cụm công nghiệp; các dự án sản xuất sản phẩm công nghiệp phụ trợ cho phát triển công nghệ cao được áp dụng chính sách khuyến khích về đất đai, phát triển nguồn nhân lực…

Ngoài ra Thành phố cũng vận dụng các ưu đãi về thuế để phụ trợ phát triển sản xuất sản phẩm cơ khí trọng điểm theo Quyết định số 10/2009/QĐ-TTg ngày 16/01/2009 của Chính phủ, Thông tư số 214/2010/TT-BTC ngày 28/12/2010 của Bộ Tài chính; áp dụng Nghị định số 87/2010/NĐ-CP ngày 13/08/2010 của Chính phủ nhằm thực hiện cơ chế miễn, giảm thuế nhập khẩu đối với các thiết bị, máy móc; phương tiện vận tải chuyên dùng; nguyên liệu, vật tư trong nước chưa sản xuất được. Bên cạnh đó, TP có giải pháp phát triển hệ thống doanh nghiệp nội địa cung ứng; tăng cường khuyến khích đầu tư và kêu gọi đầu tư nước ngoài vào sản xuất nguyên phụ liệu; triển khai Quy hoạch phát triển ngành công nghiệp phụ trợ và hợp tác tỉnh từ nay đến năm 2015, định hướng đến năm 2020,…

Kiên Trung